કર્ણાટકમાં પેટ્રોલમાં ઇથેનોલ ભેળવવાના પ્રમાણને લઈને વિવાદ શરૂ થયો છે. રાજ્ય સરકારનો દાવો છે કે કેટલાક પેટ્રોલ પંપ પર મળતા પેટ્રોલમાં નક્કી કરેલી મર્યાદા કરતાં વધુ ઇથેનોલ ભેળવવામાં આવી રહ્યું છે. સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, કેટલાક નમૂનાઓમાં ઇથેનોલનું પ્રમાણ 31.2% સુધી મળી આવ્યું છે.
જોકે, સરકારી તેલ કંપનીઓએ આ દાવાઓને સંપૂર્ણપણે નકારી કાઢ્યા છે. કંપનીઓનું કહેવું છે કે પેટ્રોલમાં ઇથેનોલનું પ્રમાણ નક્કી કરેલા નિયમો અનુસાર જ છે. સાથે જ કંપનીઓએ રાજ્ય સરકારની તપાસ પ્રક્રિયા સામે સવાલ ઉઠાવ્યા છે અને તપાસ સાથે જોડાયેલા દસ્તાવેજો તેમજ પ્રયોગશાળાના અહેવાલો માગ્યા છે.
શું છે સમગ્ર વિવાદ?
હકીકતમાં, કર્ણાટક સરકારના ખાદ્ય અને નાગરિક પુરવઠા વિભાગે તાજેતરમાં પેટ્રોલના નમૂનાઓની તપાસ કરાવી હતી. આ માટે રાજ્યના 7 જિલ્લાઓમાંથી પેટ્રોલના કુલ 14 નમૂના લેવામાં આવ્યા હતા.
તપાસમાં 11 નમૂનાઓમાં ઇથેનોલનું પ્રમાણ 20%થી વધુ હોવાનું સામે આવ્યું હતું. કેટલાક નમૂનાઓમાં ઇથેનોલનું પ્રમાણ 26%થી 31.2% સુધી હોવાનું જણાવાયું હતું.
આ નમૂનાઓ બેંગલુરુ, કોલાર, ચિક્કબલ્લાપુર, બેંગલુરુ ગ્રામ્ય, રામનગર, મેંગલુરુ અને તુમકુરુના પેટ્રોલ પંપ પરથી લેવામાં આવ્યા હતા. રાજ્ય સરકારે આ મામલે તેલ કંપનીઓ સામે કાર્યવાહી કરવાની માગ કરી છે.
તેલ કંપનીઓએ શું કહ્યું?
આ સમગ્ર વિવાદ અને રાજ્ય સરકારના દાવાઓને ઇન્ડિયન ઓઇલ (IOCL), ભારત પેટ્રોલિયમ (BPCL) અને હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ (HPCL)એ નકારી કાઢ્યા છે.
કંપનીઓનું કહેવું છે કે તેમના દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવતું અને પુરવઠો કરવામાં આવતું E20 પેટ્રોલ ભારતીય માનક બ્યુરો (BIS)ના નક્કી કરેલા નિયમો અનુસાર જ છે.
તેલ કંપનીઓએ તપાસની પદ્ધતિ સામે સવાલ ઉઠાવતાં જણાવ્યું હતું કે પેટ્રોલના નમૂના નક્કી કરેલી પ્રક્રિયા મુજબ લેવામાં આવ્યા નહોતા. તપાસ દરમિયાન તેલ કંપનીઓના પ્રતિનિધિઓ હાજર નહોતા. કંપનીઓને નમૂનાઓની બીજી નકલ પણ આપવામાં આવી નહોતી. આ ઉપરાંત તપાસનો સંપૂર્ણ અહેવાલ અને તકનીકી વિગતો પણ તેમની સાથે વહેંચવામાં આવી નથી.
કંપનીઓનું કહેવું છે કે જ્યાં સુધી તપાસની સંપૂર્ણ માહિતી નહીં મળે ત્યાં સુધી આ દાવાઓની પુષ્ટિ કરવી મુશ્કેલ છે.
તેલ કંપનીઓની તપાસમાં શું સામે આવ્યું?
રાજ્ય સરકારના દાવાઓ બાદ તેલ કંપનીઓએ પણ પોતાની તરફથી પેટ્રોલના નમૂનાઓની તપાસના આંકડા રજૂ કર્યા છે.
કંપનીઓના જણાવ્યા અનુસાર, દેશનાં 27 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાંથી E20 પેટ્રોલના કુલ 893 નમૂનાઓની તપાસ કરવામાં આવી હતી. આ તમામ નમૂનાઓમાં ઇથેનોલનું પ્રમાણ 19%થી 21% વચ્ચે મળી આવ્યું હતું.
કર્ણાટકમાંથી લેવામાં આવેલા 56 નમૂનાઓની તપાસમાં પણ ઇથેનોલનું પ્રમાણ 19%થી 20% વચ્ચે હોવાનું સામે આવ્યું હતું. આ નમૂનાઓમાં ઇથેનોલનું સરેરાશ પ્રમાણ 19.30% નોંધાયું હતું.
તેલ કંપનીઓએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે તેમના તપાસના આંકડા કર્ણાટક સરકારના દાવાઓ સાથે મેળ ખાતા નથી. તેથી બંને પક્ષોની હાજરીમાં ફરીથી તપાસ થવી જોઈએ તેવી માગ કરવામાં આવી છે.
