કોંગ્રેસ વર્કિંગ કમિટી (CWC)ની બેઠકમાં મતદાર યાદી, ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા અને ચૂંટણી પંચની સ્વાયત્તતાને લગતા મુદ્દાઓ પર વિગતવાર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. પક્ષે જણાવ્યું હતું કે લોકશાહીમાં દરેક પાત્ર નાગરિકના મતદાનના અધિકારનું રક્ષણ સુનિશ્ચિત કરવું આવશ્યક છે.
ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતાની જરૂર
બેઠકને સંબોધતા કોંગ્રેસના નેતૃત્વએ ટિપ્પણી કરી હતી કે દેશની લોકશાહી સંસ્થાઓની વિશ્વસનીયતા જાળવી રાખવા માટે ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં વધુ પારદર્શિતાની જરૂર છે. વક્તાઓએ એવી માંગ પણ કરી હતી કે મતદાર યાદીમાંથી નામો ઉમેરવા અને દૂર કરવા અંગેની માહિતી (ડેટા) જાહેર કરવામાં આવે.
બંધારણ સભાની ચર્ચાઓનો ઉલ્લેખ કરતા બેઠકમાં નોંધ લેવામાં આવી હતી કે ડૉ. ભીમરાવ આંબેડકરે મતદાનના અધિકારને લોકશાહીની મૂળભૂત આવશ્યકતા ગણાવી હતી. કોંગ્રેસે જણાવ્યું હતું કે દરેક પાત્ર નાગરિકનો મતદાર યાદીમાં સમાવેશ કરવો અને તેમના મતની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવી એ લોકશાહી વ્યવસ્થાની મહત્વપૂર્ણ જવાબદારી છે.
ફોર્મ 6 સંબંધિત નોંધણી અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી
કોંગ્રેસે મતદાર યાદીમાં કથિત અનિયમિતતાનો મુદ્દો પણ ઉઠાવ્યો હતો. મહાદેવપુરા, આલંદ, હરિયાણા અને મહારાષ્ટ્રના કિસ્સાઓનો ઉલ્લેખ કરતા, પક્ષે ડુપ્લિકેટ મતદારો, શંકાસ્પદ સરનામાં, એક જ સરનામે નોંધાયેલા મોટી સંખ્યામાં મતદારો અને ફોર્મ-6 સંબંધિત નોંધણીઓ અંગે ચિંતાઓ વ્યક્ત કરી હતી.
બેઠક દરમિયાન જણાવવામાં આવ્યું હતું કે ચૂંટણી પ્રક્રિયા અંગેની કોઈપણ ગંભીર ફરિયાદની સ્વતંત્ર અને સમયબદ્ધ તપાસ થવી જોઈએ. કોંગ્રેસે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે લોકશાહી માટે ચૂંટણી પંચની સ્વાયત્તતા અને સંસ્થાકીય વિશ્વસનીયતા અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.
કોંગ્રેસની પાંચ મુખ્ય માંગણીઓ
બેઠક દરમિયાન, કોંગ્રેસે મતદાર યાદી અને ચૂંટણી પ્રક્રિયા અંગે પાંચ માંગણીઓ રજૂ કરી હતી:
- મતદાર યાદીમાં કરવામાં આવેલા મોટા ફેરફારો અંગેની વ્યાપક માહિતી (ડેટા) જાહેર કરવામાં આવવી જોઈએ.
- જે મતદારોના નામ યાદીમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યા છે તેમને સંપૂર્ણ વિગતો અને અપીલ કરવાની તક પૂરી પાડવી જોઈએ.
- મતદાર યાદી સંબંધિત જરૂરી માહિતી રાજકીય પક્ષોને સરળ સ્વરૂપમાં અને સમયસર ઉપલબ્ધ કરાવવી જોઈએ.
- જ્યાં પણ ગંભીર વિસંગતતાઓના પુરાવા મળે ત્યાં સ્વતંત્ર અને સમયબદ્ધ તપાસ થવી જોઈએ.
- ચૂંટણી પ્રક્રિયા સંબંધિત મુખ્ય માહિતી અને નિર્ણયો અંગે પૂરતી પારદર્શિતા સુનિશ્ચિત કરવી જોઈએ. કોંગ્રેસે જણાવ્યું હતું કે મતદારોને એવો વિશ્વાસ હોવો જોઈએ કે તેમના મત સુરક્ષિત છે અને ચૂંટણી પ્રક્રિયા નિષ્પક્ષ અને પારદર્શક રીતે હાથ ધરવામાં આવી રહી છે.
https://twitter.com/ANI/status/2104806041557061666
યુવાનોના મતાધિકારનો મુદ્દો ઉઠાવવામાં આવ્યો
બેઠક દરમિયાન યુવાનોના મતાધિકારનો મુદ્દો પણ ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો. ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન રાજીવ ગાંધીના કાર્યકાળ દરમિયાન મતદાનની વય મર્યાદા 21 થી ઘટાડીને 18 કરવામાં આવી હતી તેનો ઉલ્લેખ કરતા, વક્તાઓએ લોકશાહી પ્રક્રિયામાં યુવાનોની ભાગીદારીને વધુ મજબૂત બનાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. કોંગ્રેસે 'ફોર્મ-6' સંબંધિત નિયમોમાં કથિત ફેરફારો અંગે પણ સવાલો ઉઠાવ્યા હતા અને આ બાબતે સ્પષ્ટતાની માંગ કરી હતી.
ચૂંટણી પંચની કામગીરી અંગે પ્રશ્નો
બેઠક દરમિયાન મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર અને ચૂંટણી પંચની કામગીરી અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઉઠાવવામાં આવ્યા હતા. કોંગ્રેસે SIR (એસઆઈઆર) સંબંધિત નિર્ણયો માટે અનુસરવામાં આવતી પ્રક્રિયા વિશે પૂછપરછ કરી હતી અને આંતરિક પોર્ટલમાંથી બે ચૂંટણી કમિશનરોને બાકાત રાખવા પાછળના કારણો જાહેર કરવાની માંગ કરી હતી. પક્ષે દાવો કર્યો હતો કે અમુક નિર્ણયો અને કાર્યકારી પ્રક્રિયાઓ અંગે ચૂંટણી કમિશનરો વચ્ચે મતભેદો ઊભા થયા હતા. કોંગ્રેસે ચૂંટણી પંચની નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયામાં વધુ પારદર્શિતાની માંગ કરી હતી.
પાંચ રાજ્યોની ચૂંટણી અંગે પક્ષના કાર્યકરોને સતર્ક રહેવા હાકલ
બેઠક દરમિયાન પાંચ રાજ્યોમાં યોજાનારી આગામી ચૂંટણીઓ અંગે પણ ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. કોંગ્રેસે તેના કાર્યકરોને મતદાર યાદી અને ચૂંટણી પ્રક્રિયા પર ચાંપતી નજર રાખવા અને એ સુનિશ્ચિત કરવા અનુરોધ કર્યો હતો કે કોઈ પણ પાત્ર મતદારના અધિકારો સાથે બાંધછોડ ન થાય.
પક્ષે જણાવ્યું હતું કે ચૂંટણી એ માત્ર સરકાર બનાવવાની કે બદલવાની પ્રક્રિયા નથી, પરંતુ લોકશાહી વ્યવસ્થામાં જનભાગીદારીનું સૌથી મહત્વપૂર્ણ માધ્યમ છે. કોંગ્રેસના મતે, ચૂંટણીઓ તો આવતી-જતી રહે છે, પરંતુ બંધારણ અને લોકશાહી સંસ્થાઓની મજબૂતીનું મહત્વ કાયમી રહે છે.
બેઠકના અંતે, મતદાર યાદીમાં પારદર્શિતા, નિષ્પક્ષ ચૂંટણી પ્રક્રિયા, સંસ્થાઓની સ્વાયત્તતા અને દરેક પાત્ર નાગરિકના મતાધિકારનું રક્ષણ સુનિશ્ચિત કરવાનો સંકલ્પ ફરીથી દોહરાવવામાં આવ્યો હતો.
