બંગાળની ખાડીમાં પુડુચેરી નજીક રચાયેલું હળવા દબાણનું ક્ષેત્ર હવે 'અર્નબ' (Arnab) નામના ગંભીર ચક્રવાતી તોફાનમાં ફેરવાઈ ગયું છે. તે ભારતીય દરિયાકાંઠા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે અને તેના કારણે વ્યાપક તબાહી સર્જાવાની ભીતિ છે. આ ચક્રવાતની અસર હેઠળ, પુડુચેરીમાં છેલ્લા ૨૪ કલાકથી ભારે વરસાદ પડી રહ્યો છે અને તેજ પવન ફૂંકાઈ રહ્યો છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) એ આંધ્રપ્રદેશ, ઓડિશા, પુડુચેરી અને દક્ષિણ ભારતના અન્ય રાજ્યો માટે ચેતવણી (alert) જારી કરી છે. રાજ્ય સરકારોએ શાળાઓ અને કોલેજો બંધ રાખવાનો આદેશ આપ્યો છે અને દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાંથી લોકોને સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડવા (evacuation) સૂચના આપી છે. રહેવાસીઓને સલાહ આપવામાં આવી છે કે તેઓ સુરક્ષિત સ્થળોએ જવા માટે તૈયારી રાખે. સરકારે જરૂર પડ્યે તાત્કાલિક રાહત અને બચાવ કામગીરી શરૂ કરવા માટે પણ નિર્દેશો આપ્યા છે.
હળવા દબાણનું ક્ષેત્ર કેવી રીતે ચક્રવાતી તોફાનમાં પરિવર્તિત થશે?
IMD અનુસાર, ચક્રવાતી તોફાન 'અર્નાબ' 28 ઓક્ટોબરે આંધ્રપ્રદેશના દરિયાકાંઠે ત્રાટકશે (landfall). આ દરમિયાન પવનની ગતિ પ્રતિ કલાક 115 થી 140 કિલોમીટર સુધી પહોંચી શકે છે. દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં ભારેથી અતિ ભારે વરસાદ પડી શકે છે અને સમુદ્રમાં ઊંચા મોજાં ઉછળી શકે છે. 24 ઓક્ટોબરે, પૂર્વ-મધ્ય અને તેને અડીને આવેલા દક્ષિણ-પૂર્વ બંગાળની ખાડીમાં રચાયેલું હળવા દબાણનું ક્ષેત્ર વધુ તીવ્ર બનીને 'ડિપ્રેશન' (depression) માં ફેરવાઈ ગયું હતું, જે અંદામાન ટાપુઓના શ્રી વિજયપુરમથી 510 કિલોમીટર ઉત્તર-પશ્ચિમમાં સ્થિત હતું.
ત્યાંથી આ 'ડિપ્રેશન' દક્ષિણ દિશામાં આગળ વધશે અને વધુ શક્તિશાળી બનીને 'ડીપ ડિપ્રેશન' (deep depression) માં પરિવર્તિત થશે. ત્યારબાદ, 25 ઓક્ટોબરે તે પૂર્વ-મધ્ય અને દક્ષિણ-પૂર્વ બંગાળની ખાડીમાંથી પશ્ચિમ-ઉત્તર-પશ્ચિમ દિશા તરફ આગળ વધશે અને 26 ઓક્ટોબરની સવાર સુધીમાં ચક્રવાતી તોફાનનું સ્વરૂપ ધારણ કરશે. 27 ઓક્ટોબરની સવાર સુધીમાં, તે પશ્ચિમ-મધ્ય બંગાળની ખાડીમાં પહોંચી જશે અને એક 'ગંભીર ચક્રવાતી તોફાન' (severe cyclonic storm) માં ફેરવાઈ જશે. 28 ઓક્ટોબરની સવાર સુધીમાં તે આંધ્રપ્રદેશના દરિયાકાંઠે પહોંચીને ત્રાટકશે, જેનાથી સમુદ્રનું વિનાશક સ્વરૂપ જોવા મળી શકે છે.
બાપટલા અને વિશાખાપટ્ટનમ વચ્ચે લેન્ડફોલ થશે
ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) અનુસાર, આ ચક્રવાતી તોફાન 28 ઓક્ટોબરની સવારે, તેની સંપૂર્ણ તીવ્રતા સાથે, આંધ્રપ્રદેશ અને યાનમના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં બાપટલા અને વિશાખાપટ્ટનમ વચ્ચે તટ પર ટકરાશે (લેન્ડફોલ કરશે). આ દરમિયાન 115 થી 140 કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાઈ શકે છે. ભારે વરસાદની શક્યતા છે અને દરિયામાં ઊંચા મોજાં ઉછળવાને કારણે નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પૂર જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે. માછીમારો માટે દરિયામાં જવું જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.
પાક, મકાનો, રસ્તાઓ અને વીજળીના થાંભલાઓને નુકસાન થઈ શકે છે. આ તોફાનની અસર દક્ષિણ ઓડિશાના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારો સુધી પણ જોવા મળશે. આંધ્રપ્રદેશમાં, વિશાખાપટ્ટનમ, કાકીનાડા, પૂર્વ ગોદાવરી, પશ્ચિમ ગોદાવરી, કૃષ્ણા અને ગુંતુર જેવા દરિયાકાંઠાના જિલ્લાઓ સૌથી વધુ પ્રભાવિત થવાની શક્યતા છે. આથી, રાહત શિબિરો (રિલીફ કેમ્પ) ઊભી કરવામાં આવી છે અને લોકોને ત્યાં ખસેડવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી દેવામાં આવી છે, કારણ કે તેજ ગતિના પવનોને લીધે આ વિસ્તારોમાં મકાનોને નુકસાન થઈ શકે છે.
ચક્રવાતી તોફાનનો સામનો કરવા માટેની તૈયારીઓ
ચક્રવાતી તોફાન સામે સુરક્ષા અને બચાવ માટે મજબૂત વ્યવસ્થાઓ કરવામાં આવી છે. દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને ઊંચા અને સુરક્ષિત સ્થળોએ જતા રહેવા સૂચના આપવામાં આવી છે. માછીમારોને દરિયાકાંઠાથી દૂર રહેવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. લોકોને તેમના ઘરના છાપરાં, બારીઓ અને દરવાજા મજબૂત કરી લેવા માટે અનુરોધ કરવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત, તેમને જરૂરી દવાઓ, સૂકો નાસ્તો, પીવાનું પાણી અને ટોર્ચ જેવી આવશ્યક વસ્તુઓ સાથે એક થેલી તૈયાર રાખવાની સલાહ પણ આપવામાં આવી છે.
વીજ પુરવઠો ખોરવાઈ શકે છે, તેથી લોકોને તેમના મોબાઈલ ફોન અને બેકઅપ પાવર સ્ત્રોતો (જેમ કે પાવર બેંક) સંપૂર્ણ ચાર્જ રાખવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. રેડિયો અથવા અધિકૃત મોબાઈલ એપ્લિકેશન્સ દ્વારા નવી માહિતી મેળવતા રહો. ઓડિશામાં, 27 થી 29 ઓક્ટોબર સુધી શાળાઓ અને કોલેજો બંધ રહેશે. કુલ 60 ODRAF ટીમો, 17 NDRF ટીમો અને ૨૨૫ ફાયર બ્રિગેડ યુનિટોને હાઈ એલર્ટ પર રાખવામાં આવ્યા છે. આશ્રયસ્થાનો અને રાહત શિબિરો તૈયાર છે, અને આરોગ્ય કેન્દ્રો પર આવશ્યક દવાઓનો જથ્થો પહોંચાડી દેવામાં આવ્યો છે.
આ પણ વાંચો: Pm Modi Visit Varanasi: વારાણસીમાં PM મોદી, નમો ઘાટ પર એર શોના સાક્ષી બન્યા વડાપ્રધાન
