Defence News: ભારતીય સેના, નૌસેના અને વાયુસેનાની તાકાત વધારવા માટે કેન્દ્ર સરકારે સંરક્ષણ ખરીદીનો મોટો નિર્ણય લીધો છે. સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહની અધ્યક્ષતામાં 7 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ મળેલી ડિફેન્સ એક્વિઝિશન કાઉન્સિલ એટલે કે DACની બેઠકમાં લગભગ ₹1.10 લાખ કરોડની સંરક્ષણ ખરીદીના પ્રસ્તાવોને મંજૂરી આપવામાં આવી છે.
98 ટકા ખરીદી ભારતીય ઉદ્યોગ પાસેથી થશે
DACએ આ પ્રસ્તાવો માટે Acceptance of Necessity (AoN) એટલે કે સૈદ્ધાંતિક વહીવટી મંજૂરી આપી છે. ખાસ વાત એ છે કે મંજૂર કરવામાં આવેલા કુલ પ્રસ્તાવોમાંથી લગભગ 98 ટકા ખરીદી ભારતીય ઉદ્યોગ પાસેથી કરવામાં આવશે. એટલે કે આ મોટા સંરક્ષણ પેકેજનો લાભ દેશની ડિફેન્સ કંપનીઓ અને સ્વદેશી સંરક્ષણ ઉત્પાદનને પણ મળશે. ભારતીય સેના માટે DACએ અનેક પ્રકારના સૈન્ય વાહનો, એન્જિનિયરિંગ સિસ્ટમ અને હેલિકોપ્ટરની ખરીદીને મંજૂરી આપી છે.
CBRN રેકી વ્હીકલ
સેનાને Chemical, Biological, Radiological and Nuclear એટલે કે CBRN Reconnaissance Vehicles મળશે. આ વાહનોનો ઉપયોગ એવા વિસ્તારોમાં કરવામાં આવશે જ્યાં રાસાયણિક, જૈવિક, રેડિયોલોજિકલ અથવા પરમાણુ એજન્ટના ઉપયોગનો ખતરો હોય. આ વાહનોની મદદથી સેના અસરગ્રસ્ત વિસ્તારની ઓળખ કરશે, CBRN એજન્ટની જાણકારી મેળવશે, વિસ્તાર પર નજર રાખશે. એટલે કે યુદ્ધ અથવા મોટા CBRN હુમલાની સ્થિતિમાં આ વાહનો સૈનિકોને જોખમી વિસ્તારની સ્થિતિ સમજવામાં અને સુરક્ષિત રીતે ઓપરેશન કરવામાં મદદ કરશે.
હાઈ મોબિલિટી વ્હીકલ
સેના માટે High Mobility Vehicles એટલે કે HMV પણ ખરીદવામાં આવશે. તેનો ઉપયોગ મુશ્કેલ અને ઊબડખાબડ વિસ્તારોમાં સૈનિકો અને સૈન્ય સામગ્રીની અવરજવર માટે કરવામાં આવશે. ખાસ કરીને પહાડી, રણ અને એવા વિસ્તારોમાં જ્યાં સામાન્ય સૈન્ય વાહનોની પહોંચ મુશ્કેલ હોય છે, આ વાહનો સેનાની ઓપરેશનલ મોબિલિટી અને લોજિસ્ટિક સપોર્ટને મજબૂત બનાવશે.
સેલ્ફ-પ્રોપેલ્ડ મિકેનિકલ માઈન લેયર
સેનાની માઈન બિછાવવાની ક્ષમતાને પણ મજબૂત કરવામાં આવશે. આ માટે Self-Propelled Mechanical Mine Layers એટલે કે MML ખરીદવામાં આવશે. તેનો સૌથી મોટો ફાયદો એ થશે કે મુશ્કેલ વિસ્તારોમાં ઝડપથી અને અસરકારક રીતે બારૂદી સુરંગો બિછાવી શકાશે. એટલે કે યુદ્ધ દરમિયાન દુશ્મનની સંભવિત અવરજવર રોકવા અને મહત્વપૂર્ણ વિસ્તારોની સુરક્ષા માટે સેનાની પાસે વધુ ઝડપી અને મોબાઈલ માઈન-લેઇંગ ક્ષમતા હશે.
એડવાન્સ્ડ લાઈટ હેલિકોપ્ટર
DACએ Advanced Light Helicopters એટલે કે ALHની ખરીદીને પણ મંજૂરી આપી છે. આ હેલિકોપ્ટર ભારતીય સેના અને ભારતીય વાયુસેના બંને માટે ઉપયોગી રહેશે. તેનો ઉપયોગ અલગ-અલગ વિસ્તારો અને ઓપરેશનલ પરિસ્થિતિઓમાં જટિલ મિશન માટે કરવામાં આવી શકશે. એટલે કે સૈનિકો અને સામગ્રીની અવરજવર, દેખરેખ અને અન્ય ઓપરેશનલ મિશનની ક્ષમતા વધશે.
ટ્રોલ ટેન્ક
સેનાને Trawl Tanks પણ મળશે. તેનો ઉપયોગ યુદ્ધ દરમિયાન લડાકુ ફોર્મેશનને એવા વિસ્તારોમાંથી આગળ વધવામાં મદદ કરવા માટે કરવામાં આવશે જ્યાં બારૂદી સુરંગો અથવા અન્ય અવરોધો હોઈ શકે છે.
સર્વત્ર બ્રિજ સિસ્ટમ
સેના માટે Sarvatra Bridge Systemને પણ મંજૂરી આપવામાં આવી છે. આ સિસ્ટમ યુદ્ધ દરમિયાન સૈનિકો અને લડાકુ વાહનોને નદીઓ તેમજ અન્ય કુદરતી અથવા કૃત્રિમ અવરોધો પાર કરવામાં મદદ કરશે. Trawl Tanks અને Sarvatra Bridge Systemને સાથે જોવામાં આવે તો તેનો હેતુ લડાકુ ફોર્મેશનની મોબિલિટી અને અવરોધ પાર કરવાની ક્ષમતાને વધારવાનો છે.
નૌસેનાને મળશે અરુધ્ર રડાર અને સ્વદેશી મરીન ગેસ ટર્બાઈન
ભારતીય નૌસેના માટે પણ DACએ બે મોટી ક્ષમતાઓને મંજૂરી આપી છે. નૌસેનાને અરુધ્ર રડાર અને સ્વદેશી મરીન ગેસ ટર્બાઈન મળશે.
અરુધ્ર રડાર
નૌસેના માટે અરુધ્ર રડારની ખરીદીને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. આ રડાર નૌસેનાના અલગ-અલગ એર સ્ટેશનો પર હાજર જૂના Air Route Surveillance Radarsને બદલવા માટે લગાવવામાં આવશે. તેનાથી નૌસેનાના એર સ્ટેશનોની હવાઈ દેખરેખ ક્ષમતાને આધુનિક બનાવવામાં મદદ મળશે. અરુધ્ર એક સ્વદેશી મલ્ટી-ફંક્શન રડાર સિસ્ટમ છે અને તેના ઉપયોગથી નૌસેનાના એર સર્વિલન્સ નેટવર્કને અપગ્રેડ કરવામાં આવશે.
મરીન ગેસ ટર્બાઈન
નૌસેના માટે Marine Gas Turbine એટલે કે MGTના ડિઝાઇન અને ડેવલપમેન્ટ બાદ તેની ખરીદીને પણ મંજૂરી આપવામાં આવી છે. MGT યુદ્ધજહાજોની પ્રોપલ્શન સિસ્ટમનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ હોય છે. આ ટેક્નોલોજીના સ્વદેશી વિકાસનો સૌથી મોટો ફાયદો એ રહેશે કે મહત્વપૂર્ણ નૌસેનાકીય પ્રોપલ્શન ટેક્નોલોજી માટે વિદેશી કંપનીઓ પરની નિર્ભરતા ઘટશે. આ નિર્ણય ભારતની સમુદ્રી સંરક્ષણ ટેક્નોલોજીમાં આત્મનિર્ભરતા તરફ મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે.
વાયુસેનાને મળશે ઇલેક્ટ્રોનિક વૉરફેરનું નવું હથિયાર
ભારતીય વાયુસેના માટે DACએ લડાકુ વિમાનો, ટ્રાન્સપોર્ટ એરક્રાફ્ટ અને હેલિકોપ્ટરની વૉરફાઇટિંગ ક્ષમતા વધારવા સાથે જોડાયેલા અનેક પ્રસ્તાવોને મંજૂરી આપી છે.
ગ્રાઉન્ડ બેઝ્ડ મલ્ટી-પર્પઝ જામર
વાયુસેના માટે Ground-Based Multi-Purpose Jammer એટલે કે GBMPJની ખરીદીને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. આ એક ઇલેક્ટ્રોનિક વૉરફેર સિસ્ટમ હશે, જેનો ઉપયોગ દુશ્મનના રડારને જામ કરવા માટે કરવામાં આવશે. એટલે કે દુશ્મનની દેખરેખ અને ટાર્ગેટ ડિટેક્શન ક્ષમતાને ઇલેક્ટ્રોનિક રીતે અવરોધવામાં આ સિસ્ટમ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે. આ ક્ષમતા આધુનિક યુદ્ધમાં મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે દુશ્મનના રડાર અને ઇલેક્ટ્રોનિક સેન્સરને નિષ્ક્રિય અથવા અવરોધિત કરીને પોતાના વિમાનો અને અન્ય સૈન્ય પ્લેટફોર્મ માટે ઓપરેશનલ એડવાન્ટેજ મેળવી શકાય છે.
ત્રણેય સેનાઓ માટે સ્માર્ટ એક્સેસ સિસ્ટમ
DACએ Defence Forces Secure Access Card એટલે કે DEFSAC Systemને પણ મંજૂરી આપી છે. તેના હેઠળ ત્રણેય સેનાઓમાં ઉપયોગમાં લેવાતા હાલના પેપર આધારિત ઓળખપત્ર, પાસ અને પરમિટને RFID આધારિત સ્માર્ટ કાર્ડ સિસ્ટમથી બદલવામાં આવશે. તેનો હેતુ સૈન્ય પ્રતિષ્ઠાનો અને સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં પ્રવેશ વ્યવસ્થાને વધુ સુરક્ષિત અને આધુનિક બનાવવાનો છે. DEFSACને ઇન્ટરઓપરેબલ બનાવવામાં આવશે, જેથી ત્રણેય સેનાઓમાં ઓળખ અને એક્સેસ કંટ્રોલ સિસ્ટમનો વધુ સારી રીતે ઉપયોગ કરી શકાય.
આ સમગ્ર ખરીદીનો સૌથી મોટો ફાયદો કોને મળશે?
DACની આ મંજૂરીનો સૌથી મોટો મુદ્દો માત્ર ₹1.10 લાખ કરોડની સંરક્ષણ ખરીદી નથી, પરંતુ તેની સ્વદેશી સંરક્ષણ ઉદ્યોગ પર થનારી અસર પણ છે. સંરક્ષણ મંત્રાલય અનુસાર લગભગ 98 ટકા ખરીદી ભારતીય ઉદ્યોગ પાસેથી કરવામાં આવશે. તેનો અર્થ એ છે કે મોટી સંખ્યામાં સૈન્ય વાહનો, સિસ્ટમ, સેન્સર, હેલિકોપ્ટર, રડાર અને અન્ય સંરક્ષણ સાધનોના નિર્માણમાં ભારતીય કંપનીઓની ભૂમિકા વધશે.
ભારતીય સંરક્ષણ ઉદ્યોગને થશે મોટો લાભ
આ નિર્ણયથી ભારતીય સંરક્ષણ ઉદ્યોગને મોટા ઓર્ડર, ઉત્પાદન ક્ષમતામાં વધારો, નવી ટેક્નોલોજીના વિકાસ, રોજગાર અને સપ્લાય ચેઈનને પ્રોત્સાહન તેમજ વિદેશી નિર્ભરતામાં ઘટાડો જેવા ફાયદા થઈ શકે છે.
આ પણ વાંચો: નૌશેરા સેક્ટરમાં જોવા મળ્યા અનેક પાકિસ્તાની ડ્રોન, ભારતીય સેના એલર્ટ પર