દિલ્હી-એનસીઆરમાં હવા પ્રદૂષણની સ્થિતિ સતત ગંભીર બની રહી છે. હવાની ગુણવત્તા સુધારવા માટે સરકાર અને વહીવટી તંત્ર દ્વારા અનેક કડક પગલાં લેવામાં આવી રહ્યાં છે. વધતા પ્રદૂષણને ધ્યાનમાં રાખીને ગુરુગ્રામ જિલ્લા વહીવટીતંત્રે પણ મહત્વનો નિર્ણય લીધો છે. આ નિર્ણય હેઠળ 5 નવેમ્બરથી 20 નવેમ્બર સુધી શહેરમાં બાંધકામ અને તોડફોડની વિવિધ પ્રવૃત્તિઓ પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવશે. આ પગલાંનો મુખ્ય હેતુ હવામાં ફેલાતી ધૂળ અને પ્રદૂષણના સ્તરને ઘટાડવાનો છે.
વહીવટીતંત્રના આદેશ અનુસાર, રસ્તાઓ, હાઇવે, ફ્લાયઓવર અને પાઇપલાઇન સહિતની વિવિધ યોજનાઓમાં ચાલતી બાંધકામ પ્રવૃત્તિઓ પર પણ આ પ્રતિબંધ લાગુ પડશે. જોકે, કેટલીક અત્યંત જરૂરી માળખાકીય સુવિધાઓ સાથે જોડાયેલી યોજનાઓને નિયમો અને નિર્ધારિત શરતોને આધીન છૂટ આપવામાં આવી શકે છે.
સરકારી અને ખાનગી કચેરીઓમાં 50 ટકા કર્મચારીઓ માટે ઘરેથી કામ કરવાની વ્યવસ્થા
પ્રદૂષણને નિયંત્રિત કરવા માટે ગુરુગ્રામમાં સરકારી અને ખાનગી કચેરીઓ માટે પણ મહત્વપૂર્ણ સૂચનાઓ આપવામાં આવી છે. આ અંતર્ગત કચેરીઓમાં માત્ર 50 ટકા કર્મચારીઓ જ હાજર રહીને કામ કરી શકશે, જ્યારે બાકીના 50 ટકા કર્મચારીઓએ ઘરેથી કામ કરવાનું રહેશે.
કચેરીઓએ કર્મચારીઓની હાજરી અને કાર્ય વ્યવસ્થાનો યોગ્ય રેકોર્ડ પણ જાળવવો પડશે. જોકે, ઔદ્યોગિક એકમો અને આવશ્યક સેવાઓ સાથે જોડાયેલા વિભાગોને આ નિયમોમાંથી છૂટ આપવામાં આવી છે.
https://x.com/ANI/status/2117791886492696995?ref_src=twsrc%5Etfw%7Ctwcamp%5Etweetembed%7Ctwterm%5E2117791886492696995%7Ctwgr%5E%7Ctwcon%5Es1_c10&ref_url=
નિયમોનું યોગ્ય પાલન થાય છે કે નહીં તેની તપાસ માટે વહીવટીતંત્ર દ્વારા દરરોજ નિરીક્ષણ કરવાની સૂચના આપવામાં આવી છે. જો કોઈ વ્યક્તિ, સંસ્થા કે એકમ નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરશે તો CAQM અધિનિયમ, 2021ની કલમ 14 સહિતની સંબંધિત જોગવાઈઓ હેઠળ કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
દિલ્હીના અનેક વિસ્તારોમાં AQI 400ને પાર
બીજી તરફ, દિલ્હીમાં હવાની ગુણવત્તા ચિંતાજનક સ્તરે પહોંચી ગઈ છે. બુધવારે રાજધાનીના અનેક વિસ્તારોમાં હવા ગુણવત્તા સૂચકાંક (AQI) 400ને પાર નોંધાયો હતો. કેન્દ્રીય પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ (CPCB)ના આંકડા અનુસાર, પંજાબી બાગ અને જહાંગીરપુરીમાં સૌથી વધુ 447 AQI નોંધાયો હતો.
આ ઉપરાંત આઈઆઈટી દિલ્હી ખાતે 438, મુંડકા ખાતે 436, રોહિણીમાં 433, દિલ્હી ટેક્નોલોજિકલ યુનિવર્સિટી વિસ્તારમાં 432, વિવેક વિહારમાં 428 અને પૂસામાં પણ 428 AQI નોંધાયો હતો.
નરેલામાં 418, અલીપુરમાં 419, સોનિયા વિહારમાં 417, આરકે પુરમમાં 417, આઈટીઓમાં 414, પટપડગંજમાં 410 અને બવાના તથા સિરીફોર્ટમાં 408નો આંકડો નોંધાયો હતો. આ સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને પ્રદૂષણ નિયંત્રણ માટેનાં પગલાં વધુ કડક બનાવવામાં આવી રહ્યાં છે.
GRAP-II અને વિન્ટર એક્શન પ્લાન હેઠળ કાર્યવાહી
દિલ્હીમાં પ્રદૂષણને કાબૂમાં લેવા માટે GRAP-II અને સરકારની શિયાળુ પ્રદૂષણ નિયંત્રણ યોજનાનો અમલ કરવામાં આવી રહ્યો છે. દિલ્હી સરકારની અલગ વિન્ટર એક્શન પ્લાન હેઠળ 1 નવેમ્બર 2026થી 31 જાન્યુઆરી 2027 સુધી ધૂળ ફેલાવતી તોડફોડ અને ખુલ્લામાં થતી સિવિલ બાંધકામ પ્રવૃત્તિઓ પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે.
આ ઉપરાંત, વાયુ ગુણવત્તા વ્યવસ્થાપન આયોગ (CAQM) દ્વારા દિલ્હી-એનસીઆરમાં 5 નવેમ્બરથી 20 નવેમ્બર સુધી નિર્ધારિત બાંધકામ અને તોડફોડની પ્રવૃત્તિઓ પર રોક લગાવવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો છે. હવે આ પગલાંથી દિલ્હી-એનસીઆરની હવાની ગુણવત્તામાં કેટલો સુધારો થાય છે તે જોવું મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
