ધનતેરસ પર સોનું અને કિંમતી ઘરેણાં ખરીદવાનું ભારતીય પરિવારોમાં શુભ માનવામાં આવે છે. તહેવાર દરમિયાન ઘરેણાંના બજારમાં ગ્રાહકોની ભીડ વધે છે અને લોકો પોતાની પસંદગીનાં ઘરેણાં ખરીદવા માટે અલગ-અલગ દુકાનોમાં પહોંચે છે.
સુંદર ડિઝાઇન અને આકર્ષક છૂટ જોઈને ખરીદી કરવી ક્યારેક મોંઘી પડી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં ઘરેણાંની શુદ્ધતા, પ્રમાણપત્ર અને કિંમતની સાચી માહિતી મેળવવી જરૂરી છે, જેથી તમારી ખરીદી સુરક્ષિત રહે અને ખર્ચેલા પૈસાનું પૂરતું મૂલ્ય મળે.
જો આ વખતે ધનતેરસ પર તમે હીરાના દાગીના ખરીદવાનું વિચારી રહ્યા હોવ તો આ બાબતો જાણી લો.
સોના પર લાગેલો હોલમાર્ક એ પ્રમાણિત કરતો નથી કે તેમાં જડેલો હીરો અસલી છે કે તેની ગુણવત્તા કેવી છે. તેથી હીરાની વીંટી, હાર કે કાનનાં ઘરેણાં ખરીદતી વખતે હીરાની ગુણવત્તા દર્શાવતું પ્રમાણપત્ર અલગથી માગવું જરૂરી છે.
આ પ્રમાણપત્રમાં હીરાની કાપણી, રંગ, સ્વચ્છતા અને વજન જેવી વિગતો સામેલ હોય છે. GIA અને IGI જેવી સંસ્થાઓ હીરાની ગુણવત્તા અંગેના પ્રમાણપત્રો આપે છે. પ્રમાણપત્રની માહિતી સંબંધિત સંસ્થા દ્વારા ચકાસી શકાય તો તેની પણ ખરાઈ કરવી જોઈએ.
સોનાનાં ઘરેણાં ખરીદતી વખતે માત્ર તેની ચમક કે ડિઝાઇન પર ધ્યાન આપવું પૂરતું નથી. ગ્રાહકોએ ઘરેણાં પર ભારતીય માનક બ્યૂરો (BIS)નો હોલમાર્ક, શુદ્ધતાનો અંક અને 6 અંકનો HUID કોડ તપાસવો જોઈએ. ઉદાહરણ તરીકે, 22 કેરેટ સોના પર 916 અને 18 કેરેટ સોના પર 750નો શુદ્ધતાનો અંક હોય છે.
ખરીદદારો BIS Care Appમાં રહેલી ‘Verify HUID’ સુવિધાની મદદથી હોલમાર્ક સંબંધિત માહિતી પણ ચકાસી શકે છે. તેનાથી ઘરેણાંની ઓળખ અને નોંધાયેલી વિગતો સરખાવવામાં મદદ મળે છે.
ઘરેણાં ખરીદતી વખતે માત્ર પ્રતિ ગ્રામ સોનાના ભાવની સરખામણી કરવી પૂરતી નથી. ઘરેણાંની કિંમતમાં સોનાનું વજન, તેમાં વપરાયેલા પથ્થરોની કિંમત, ઘડતરનો ખર્ચ અને લાગુ પડતા કરનો સમાવેશ થઈ શકે છે. તેથી દુકાનદાર પાસેથી કિંમતની સંપૂર્ણ વિગતો માગો અને અલગ-અલગ ઘરેણાંની દુકાનોમાં મળતી છૂટ તથા ભાવની સરખામણી કરો.
ખરીદી પૂર્ણ થયા પછી પાકું બિલ જરૂર લો. તેમાં ઘરેણાંનું વજન, શુદ્ધતા, કિંમત અને અન્ય જરૂરી વિગતો સ્પષ્ટ હોવી જોઈએ. હીરા કે અન્ય રત્નોનાં પ્રમાણપત્રો અને તેને લગતાં દસ્તાવેજો પણ સાચવીને રાખો.
ધનતેરસના શુભ મુહૂર્ત અને મર્યાદિત સમયની છૂટને કારણે ગ્રાહકો ઉતાવળમાં નિર્ણય લઈ શકે છે. પરંતુ મોંઘાં ઘરેણાં ખરીદતી વખતે તેની ગુણવત્તા અને પ્રમાણપત્રોની તપાસને પ્રાથમિકતા આપવી જરૂરી છે.
સોનાની શુદ્ધતા, હીરાની ગુણવત્તા અને કિંમતની સંપૂર્ણ માહિતી મળ્યા પછી જ ખરીદી કરો. તેનાથી તહેવારની ખુશીઓ વચ્ચે ખોટી વસ્તુ ખરીદવાની કે પાછળથી વિવાદ થવાની શક્યતા ઘટાડી શકાય છે.
ધનતેરસ પર પરંપરાગત પોલકી અને જડાઉ ઘરેણાંની પણ માંગ રહે છે. આ ઘરેણાંમાં સંપૂર્ણ રીતે ન કોતરેલા હીરા, રંગીન રત્નો અને ઝીણું કારીગરીકામ વપરાયેલું હોઈ શકે છે.
આવાં ઘરેણાં ખરીદતાં પહેલાં દુકાનદારને પૂછો કે તેમાં કયા પ્રકારના પથ્થરો વપરાયા છે, તેમની ગુણવત્તા કેવી છે અને તેના પર કોઈ પ્રકારની પ્રક્રિયા કરવામાં આવી છે કે નહીં. આ બધી વિગતો લેખિતમાં લેવી વધુ યોગ્ય છે. તેનાથી ગ્રાહકોને ઘરેણાંની વાસ્તવિક બનાવટ અને તેની કિંમત સમજવામાં મદદ મળે છે.