El Nino Warning: ચોમાસાના વરસાદને બગાડનાર અલ નીનોએ ખતરાની ચેતવણી આપી છે. વિશ્વભરની હવામાન એજન્સીઓ ચેતવણી આપી રહી છે કે આ ચોમાસાને દબાવનાર અલ નીનો એક સદીમાં સૌથી ગંભીર બનવાની તૈયારીમાં છે. સામાન્ય રીતે નવેમ્બરમાં ટોચ પર પહોંચવાની અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે, આ અલ નીનો ઓગસ્ટ-સપ્ટેમ્બરમાં જ પોતાનું વર્ચસ્વ જમાવી રહ્યો છે. આ ભારતમાં પાક માટે એક મોટું સંકટ સાબિત થઈ શકે છે. વિશ્વ હવામાન સંગઠનની ચેતવણીઓ વચ્ચે, યુકેના હવામાન વિભાગે ચેતવણી આપી છે કે પેસિફિક મહાસાગરમાં એક શક્તિશાળી અલ નીનો રચાઈ રહ્યો છે, જેની સદીની સૌથી નોંધપાત્ર અસર થવાની સંભાવના છે. હવામાનશાસ્ત્રી સુરેન્દ્ર સિંહ જણાવે છે કે, ભારતમાં ચોમાસાની હાલની સુસ્તીને જોતાં પાક વાવણી અને ઉત્પાદકતા માટે આ અનિચ્છનીય સમાચાર છે; પાક ચક્ર પણ ખોરવાઈ શકે છે.
તૂટી શકે છે 100 વર્ષનો રેકોર્ડ
બ્રિટિશ હવામાન વિભાગ આગાહી કરે છે કે અલ નીનોની અસરથી પેસિફિક મહાસાગરના તાપમાનમાં 3.9 ડિગ્રી સુધીનો વધારો થઈ શકે છે. યુકે હવામાન વિભાગના અધિકારી એડમ સ્કેફ નોંધે છે કે પેસિફિક સમુદ્ર-સપાટીના તાપમાનમાં બે ડિગ્રીનો વધારો પણ એક મોટી ઘટના માનવામાં આવે છે. 2015-16 દરમિયાન અલ નિનોના કારણે સમુદ્રના તાપમાનમાં 3 ડિગ્રીનો વધારો થયો હતો. તાપમાનમાં 4 ડિગ્રીનો વધારો આબોહવા પરિવર્તનના સંદર્ભમાં નોંધપાત્ર પરિવર્તન સાબિત થઈ શકે છે. હાલમાં, પેસિફિક સમુદ્ર-સપાટીના તાપમાનમાં 30 વર્ષના સામાન્ય સરેરાશ કરતા 2.6 ડિગ્રીનો વધારો થયો છે.
2027 સૌથી ગરમ વર્ષ બનવાની તૈયારીમાં છે
એક અહેવાલ મુજબ, અલ નિનોની અસર 2027ને રેકોર્ડ પરનું સૌથી ગરમ વર્ષ બનાવી શકે છે. તેની અસરો આવતા વર્ષે વિશ્વભરના મુખ્ય શહેરોમાં ભારે તાપમાન તરીકે પ્રગટ થઈ શકે છે. બ્રિટિશ હવામાનશાસ્ત્રી નિક ડનસ્ટોન જણાવે છે કે આ વર્ષનો "સુપર અલ નિનો" ગરમીના તમામ રેકોર્ડ તોડી શકે છે, જેનાથી તાપમાન 2024 માટે નિર્ધારિત 1.5-ડિગ્રી થ્રેશોલ્ડથી ઘણું આગળ વધી શકે છે.
ભારત પર દેખાવા લાગી અસર
ભારતમાં ચોમાસા પર અલ નિનોની અસર પહેલાથી જ સ્પષ્ટ થઈ રહી છે. ઓગસ્ટ મહિનાની શરૂઆત સાથે જ ચોમાસાની ગતિવિધિ ધીમી પડી ગઈ છે. આકાશ વાદળછાયું રહે છે, પરંતુ નોંધપાત્ર વરસાદનો અભાવ છે. વધુમાં, વરસાદના મુખ્ય પરિબળો જેમ કે ચોમાસાનો ખાડો અને હિંદ મહાસાગર ડાયપોલ સક્રિય થવામાં નિષ્ફળ રહ્યા છે.
ભારત હવામાન વિભાગ (IMD) એ આગાહી કરી છે કે ચાર મહિનાની ચોમાસાની ઋતુમાં વરસાદ લાંબા ગાળાના સરેરાશના માત્ર 90 ટકા રહેશે - જે 11 વર્ષમાં સૌથી નીચો સ્તર છે. ખાનગી હવામાન એજન્સી સ્કાયમેટ વેધરે આ અંદાજને વધુ ઘટાડીને 85 ટકા કર્યો છે.
પાક પર અસર
કૃષિ મંત્રાલયે સ્વીકાર્યું છે કે ઓછા વરસાદને કારણે કર્ણાટક જેવા રાજ્યોમાં ડાંગર સહિત વિવિધ પાકોના વાવેતર વિસ્તારમાં ઘટાડો થયો છે. જળાશયોમાં પાણીની તંગી આવતા વર્ષની શરૂઆતમાં ઘઉં અને સરસવ જેવા રવિ પાકોને પણ અસર કરી શકે છે. શેરડીના પાકને પણ અસર થઈ શકે છે; ખરેખર, શેરડીના ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થવાને કારણે ખાંડના ભાવ પહેલાથી જ આસમાને પહોંચી ગયા છે.
આ પણ વાંચો: Lucknow: સુહાગરાતે જ માનસે રાખી એવી શરત... લખનઉ મર્ડરમાં વોટ્સએપ સ્ટેટસ પર પ્રજ્ઞાએ કર્યો ખુલાસો
