સર્વાઇકલ કેન્સરને રોકવા માટે કેન્દ્ર સરકાર આજે રાષ્ટ્રવ્યાપી હ્યુમન પેપિલોમાવાયરસ (HPV) રસીકરણ અભિયાન શરૂ કરી રહી છે. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી રાજસ્થાનના અજમેરથી આ રાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમનો પ્રારંભ કરશે. આ અભિયાન હેઠળ દેશભરમાં 14 વર્ષની વયની આશરે 11.5 મિલિયન કિશોરીઓ સરકારી આરોગ્ય કેન્દ્રો પર HPV રસી મફતમાં મેળવશે.
સર્વાઇકલ કેન્સરથી બચવા દેશવ્યાપી રસીકરણ
આરોગ્ય મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર સરકારી કેન્દ્રો પર મફત ગાર્ડાસિલ-4 રસી આપવામાં આવશે. નિષ્ણાતોએ રસીકરણ ઉપરાંત સ્ક્રીનીંગના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો. સર્વાઇકલ કેન્સર ભારતમાં મહિલાઓમાં બીજા ક્રમનું સૌથી સામાન્ય કેન્સર છે, જેમાં દર વર્ષે આશરે 80,000 નવા કેસ અને 42,000 થી વધુ મૃત્યુ થાય છે. કેન્દ્ર સરકારે સર્વાઇકલ કેન્સરને રોકવા માટે રાષ્ટ્રવ્યાપી હ્યુમન પેપિલોમાવાયરસ (HPV) રસીકરણ અભિયાન શરૂ કર્યું છે. આ અભિયાનનો હેતુ દેશભરમાં 14 વર્ષ અને તેથી વધુ ઉંમરની છોકરીઓને સર્વાઇકલ કેન્સરથી બચાવવાનો છે.
HPV રસી શું છે?
9 થી 14 વર્ષની બધી છોકરીઓને HPV રસી લેવી જોઈએ. આ રસી ગર્ભાશયના કેન્સર સામે લગભગ 98 ટકા રક્ષણ આપી શકે છે. આ એક ખૂબ જ અસરકારક રસી છે અને તેને યોગ્ય ઉંમરે આપવી જોઈએ. નાની ઉંમરે શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધુ સારી રીતે પ્રતિક્રિયા આપે છે, તેથી 14 વર્ષ સુધીની છોકરીઓ માટે એક માત્રા પૂરતી માનવામાં આવે છે. 15 વર્ષ અને તેથી વધુ ઉંમરની છોકરીઓને બે થી ત્રણ ડોઝની જરૂર પડી શકે છે. આ રસી 26 વર્ષ સુધી સૌથી અસરકારક છે. ડૉક્ટરની સલાહ લીધા પછી સ્ત્રીઓ મોટી ઉંમરે પણ રસી મેળવી શકે છે.
કેટલાક અન્ય પ્રકારના કેન્સરને રોકવામાં મદદરૂપ
HPV રસી માત્ર ગર્ભાશયના કેન્સરને જ નહીં પરંતુ ગળાના કેન્સરના કેટલાક અન્ય પ્રકારોને પણ રોકવામાં મદદ કરી શકે છે.
નબળી રોગપ્રતિકારક શક્તિ ધરાવતી સ્ત્રીઓને ગર્ભાશયના કેન્સરનું જોખમ વધારે હોય છે.
HIV ચેપ, બહુવિધ જાતીય ભાગીદારો, નબળી વ્યક્તિગત સ્વચ્છતા, પ્રારંભિક ગર્ભાવસ્થા અને ધૂમ્રપાન જેવી આદતો પણ ગર્ભાશયના કેન્સરનું જોખમ વધારી શકે છે.
સ્ત્રીઓએ 30 વર્ષની ઉંમર પછી નિયમિત તપાસ કરાવવી જોઈએ, કારણ કે આ કેન્સર તેના પ્રારંભિક અથવા પૂર્વ-કેન્સર તબક્કામાં પણ શોધી શકાય છે, અને સમયસર સારવાર જીવન બચાવી શકે છે.
સર્વાઇકલ કેન્સરના શું છે લક્ષણો ?
નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે સર્વાઇકલ કેન્સરના કેટલાક ચેતવણી ચિહ્નોને અવગણવા જોઈએ નહીં. જો સેક્સ પછી અસામાન્ય રક્તસ્રાવ, માસિક સ્રાવ વચ્ચે અનિયમિત રક્તસ્રાવ, દુર્ગંધયુક્ત યોનિમાર્ગ સ્રાવ અથવા લોહી, અને મેનોપોઝ પછી રક્તસ્રાવ જેવા લક્ષણો દેખાય, તો તમારે તાત્કાલિક ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો જોઈએ.
પ્રારંભિક તબક્કામાં શસ્ત્રક્રિયા દ્વારા સારવાર શક્ય છે, પરંતુ અદ્યતન તબક્કામાં કીમોથેરાપીની જરૂર પડી શકે છે. તેથી, 14 વર્ષ સુધીની બધી છોકરીઓએ HPV રસીકરણ કરાવવું જોઈએ અને જનનાંગોની સ્વચ્છતાનું પાલન કરવું જોઈએ.
