Indus Water Treaty News: સિંધુ જળ કરાર પર ભારતના કડક વલણથી પાકિસ્તાનમાં પાણીની ભારે કટોકટી

નદીઓમાં પાણીનો પ્રવાહ ઓછો થવાને કારણે પાકિસ્તાન હાલમાં ગંભીર કૃષિ અને જળ વ્યવસ્થાપન સંકટનો સામનો કરી રહ્યું છે.

જૂની સિંધુ જળ સંધિ ચર્ચામાં

પહેલગામમાં થયેલા આતંકવાદી હુમલા બાદ, ભારત દાયકાઓ જૂની સિંધુ જળ સંધિમાંથી ખસી ગયું છે. ત્યારબાદ, આ સંધિ હેઠળ પાકિસ્તાનને મળેલા નદીના પાણીનો ઉપયોગ રાષ્ટ્રીય હિત માટે કરવામાં આવ્યો હતો. ભારત સરકારે સિંધુ નદી પ્રણાલી પર હાલના બંધ પ્રોજેક્ટ્સના બાંધકામને વેગ આપ્યો છે અને નવા બંધ બનાવવાની પણ જાહેરાત કરી છે. આના પર કામ ઝડપથી ચાલી રહ્યું છે. દરમિયાન, સિંધુ જળ સંધિને રદ કરવાની અસર હવે પાકિસ્તાનમાં અનુભવાઈ રહી છે.

વહીવટી ક્ષમતાઓ પર ગંભીર પ્રશ્નો

દેશની પ્રાથમિક સિંચાઈ પ્રણાલી, સક્કારા બેરેજની રાઇટ બેંક કેનાલ સિસ્ટમમાં પાણીની તીવ્ર અછતથી લાખો એકર ખેતીલાયક જમીન જોખમમાં મુકાઈ છે. આનાથી સિંધ અને પંજાબ પ્રાંતો વચ્ચે પાણીની વહેંચણી અંગે લાંબા સમયથી ચાલતા વિવાદને ફરીથી ઉજાગર કરવામાં આવ્યો છે. આ કટોકટી માત્ર કૃષિને જ અસર કરી રહી નથી, પરંતુ કેન્દ્ર સરકારની જળ વ્યવસ્થાપન નીતિઓ અને વહીવટી ક્ષમતાઓ પર પણ ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કરી રહી છે. સિંધુ જળ સંધિ હેઠળ પાકિસ્તાનને સિંધુ, ઝેલમ અને ચિનાબ નદીઓમાંથી પાણી મળતું હતું. આ સંધિમાંથી ભારતે ખસી જવાથી પાકિસ્તાનમાં ગંભીર જળ સંકટ સર્જાયું છે.

પ્રાંતમાં પાણીની તીવ્ર અછત

સિંધ વહીવટીતંત્રે 1,30,000 ક્યુસેક પાણીની વિનંતી કરી હતી. પરંતુ તેને ફક્ત 1,00,000 ક્યુસેક જ આપવામાં આવી રહ્યું છે. આના કારણે પ્રાંતને પાણીની તીવ્ર અછતનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. સિંચાઈ અધિકારીઓએ ચશ્મા-જેલમ લિંક કેનાલ વિશે ખાસ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. જે હજુ પણ કાર્યરત છે અને આશરે 16,500 ક્યુસેક પાણી ખેંચે છે. તેમનું કહેવું છે કે આ જથ્થો દેશના ઘણા મુખ્ય કૃષિ વિસ્તારોને સિંચાઈ કરતી નહેરોના સંયુક્ત પ્રવાહ કરતાં વધુ છે. વર્તમાન પરિસ્થિતિ 1991ના પાણી વહેંચણી કરારની ભાવનાનો વિરોધાભાસ કરે છે, જે પાકિસ્તાનના વિવિધ પ્રાંતોમાં જળ સંસાધનોનું સમાન વિતરણ સુનિશ્ચિત કરવા માટે હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યો હતો.

આ પણ વાંચોઃ સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ અમારો પરમાણુ બોમ્બ છે, ઇરાનની અમેરિકાને ખુલ્લી ચેતવણી