જો તમે પણ બજારમાંથી પનીર, દૂધ, માખણ અથવા માવો ખરીદો છો, તો આ માહિતી તમારા માટે મહત્વની છે. ભારતીય ખાદ્ય સુરક્ષા અને ધોરણ પ્રાધિકરણ એટલે કે FSSAIએ ડેરી પ્રોડક્ટની ઓળખ અને લેબલિંગને લઈને નવા નિયમોનો ડ્રાફ્ટ રજૂ કર્યો છે. તેનો હેતુ ગ્રાહકોને સ્પષ્ટ રીતે જણાવવાનો છે કે તેઓ જે પ્રોડક્ટ ખરીદી રહ્યા છે, તેમાં ખરેખર કઈ-કઈ સામગ્રીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.
બજારમાં કેટલાક એવા પ્રોડક્ટ પણ વેચાઈ રહ્યા છે, જે દેખાવમાં અને ઉપયોગમાં એકદમ ડેરી પ્રોડક્ટ જેવા લાગે છે. પરંતુ તેને બનાવવામાં દૂધમાંથી મળતી સામગ્રીની જગ્યાએ વનસ્પતિ તેલ, સ્ટાર્ચ અથવા અન્ય બિન-ડેરી સામગ્રીનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. પ્રસ્તાવિત નિયમો હેઠળ ખાસ કરીને આવા પ્રોડક્ટને પનીર જેવા ડેરી નામથી વેચવા અથવા તેની માર્કેટિંગ કરવા પર રોક લગાવી શકાય છે.
‘પનીર’ નામથી નહીં વેચી શકાય એનાલોગ પ્રોડક્ટ?
FSSAIએ એનાલોગ પનીરના વેચાણ અને લેબલિંગને લઈને કડક નિયમોનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. દૂધમાંથી મળતી સામગ્રીની જગ્યાએ બિન-ડેરી સામગ્રીથી બનેલા પ્રોડક્ટની ઓળખ તેમના સાચા નામથી જણાવવી પડશે. આવા પ્રોડક્ટના નામ, લેબલ, પેકેજિંગ અને માર્કેટિંગમાં ‘પનીર’ શબ્દના ઉપયોગ પર રોક લગાવી શકાય છે. વનસ્પતિ તેલ, સ્ટાર્ચ અથવા અન્ય વિકલ્પ સામગ્રીથી બનેલા પ્રોડક્ટને અસલી ડેરી પનીરથી અલગ રીતે રજૂ કરવા પડશે.
આ પ્રસ્તાવ શા માટે લાવવામાં આવી રહ્યો છે?
આ ફેરફારનો મુખ્ય હેતુ ખરીદી કરતી વખતે ગ્રાહકોને થતી મૂંઝવણ ઓછી કરવાનો છે. ઘણી વખત કેટલાક પ્રોડક્ટ દેખાવમાં પનીર જેવા હોય છે, પરંતુ તેમાં દૂધમાંથી મળતી સામગ્રીની જગ્યાએ અન્ય વસ્તુઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હોય છે. આવી સ્થિતિમાં નવા નિયમો લાગુ થયા પછી લેબલ પર પ્રોડક્ટની સાચી ઓળખ વધુ સ્પષ્ટ રીતે જણાવવી પડશે.
પહેલેથી વેચાતા પ્રોડક્ટ પણ આ નિયમોના દાયરામાં આવી શકે છે
પ્રસ્તાવિત નિયમોની અસર માત્ર નવા પ્રોડક્ટ સુધી મર્યાદિત નહીં રહે, પરંતુ પહેલેથી લાઇસન્સ અથવા રજિસ્ટ્રેશન ધરાવતા કેટલાક પ્રોડક્ટ પણ તેના દાયરામાં આવી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં કંપનીઓએ પોતાના પ્રોડક્ટના પેકેજિંગ, લેબલિંગ અને માર્કેટિંગમાં ફેરફાર કરવો પડી શકે છે.
કેટલા દિવસમાં સૂચનો માંગવામાં આવ્યા?
FSSAIએ આ ડ્રાફ્ટ અંગે સંબંધિત લોકો, ખાદ્ય ઉદ્યોગ અને સામાન્ય લોકો પાસેથી સૂચનો અને વાંધા માંગ્યા છે. આ માટે 60 દિવસનો સમય આપવામાં આવ્યો છે. ત્યારબાદ મળેલા સૂચનો પર વિચાર કર્યા પછી અંતિમ નિયમો જાહેર કરવામાં આવી શકે છે.
