સરકારે લોકસભાને માહિતી આપી હતી કે છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં આવી 85 હજારથી વધુ ફરિયાદો નોંધાઈ છે.
85 હજારથી વધુ ફરિયાદો નોંધાઇ
લાંબી કતારો, કર્મચારીઓ દ્વારા ગેરવર્તણૂક અને ક્યારેક શારીરિક હિંસા સુધી પહોંચતા વિવાદો દેશભરના રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો પર મુસાફરી કરતા લોકો તરફથી એક મોટી ફરિયાદ છે. હવે, પહેલીવાર, સરકારે સંસદમાં આવા કેસોના આંકડા શેર કર્યા છે. માર્ગ પરિવહન અને ધોરીમાર્ગ મંત્રાલયે લોકસભાને માહિતી આપી હતી કે છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં ટોલ પ્લાઝા પર 85 હજારથી વધુ ફરિયાદો નોંધાઈ છે. જેમાં સ્ટાફ દ્વારા ગેરવર્તણૂક, શારીરિક હુમલો સામેલ છે. સૌથી વધુ ફરિયાદો દિલ્હી, ગુજરાત, રાજસ્થાન અને ઉત્તર પ્રદેશમાંથી આવી છે.
ત્રણ વર્ષનો ડેટા શુ કહે છે ?
સરકાર કહે છે કે મોટાભાગની ફરિયાદોનો ઉકેલ લાવવામાં આવ્યો છે. પરંતુ કેટલાક કેસ હજુ પણ પેન્ડિંગ છે. માત્ર ફરિયાદો જ નહીં, પરંતુ નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનારા ટોલ ઓપરેટરો સામે પણ કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. સરકારના જણાવ્યા મુજબ, છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં ટોલ ઓપરેટરોને 146 કારણદર્શક નોટિસ ફટકારવામાં આવી હતી, જેમાં ૫.૫૩ કરોડ રૂપિયાનો નાણાકીય દંડ ફટકારવામાં આવ્યો હતો અને ત્રણ કિસ્સાઓમાં ટોલ સંચાલન કરાર રદ કરવામાં આવ્યા હતા.
સરકારની પ્રતિક્રિયા
સરકારે એ પણ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે જ્યારે રસ્તો સલામત જાહેર કરવામાં આવે અને જરૂરી પ્રમાણપત્રો જારી કરવામાં આવે ત્યારે જ ટોલ વસૂલવામાં આવે છે. જો રસ્તો પહોળો કે અપગ્રેડ કરવામાં આવી રહ્યો હોય, તો નિયમો અનુસાર ટોલ ફી પણ ઘટાડવામાં આવે છે. સરકારે જણાવ્યું હતું કે 1033 હેલ્પલાઇન, પીજી પોર્ટલ, હાઇવે ટ્રાવેલ એપ, ઇમેઇલ અને લેખિત સંદેશાવ્યવહાર દ્વારા ફરિયાદો મળી હતી. આમાં સ્ટાફના ગેરવર્તણૂક, હુમલો અને લાંબા સમય સુધી રાહ જોવા જેવી ફરિયાદોનો સમાવેશ થાય છે. લગભગ બધી ફરિયાદોનું નિરાકરણ કરવામાં આવ્યું છે.
કયા રાજ્યોમાં સૌથી વધુ ફરિયાદો ?
1. સરકારી માહિતી અનુસાર, ટોલ પ્લાઝા સંબંધિત સૌથી વધુ ફરિયાદો દિલ્હીમાં નોંધાઈ હતી, જેમાં કુલ 19,461 ફરિયાદો હતી. આ પછી ગુજરાત (11,026), રાજસ્થાન (8,837), ઉત્તર પ્રદેશ (8,697), કર્ણાટક (4,884), પંજાબ (4,532) અને બિહાર (4,424) નો ક્રમ આવે છે.
2. કેરળ (3,630), મધ્યપ્રદેશ (3,596), આસામ (3,587) અને આંધ્રપ્રદેશ (3,389) માં પણ નોંધપાત્ર સંખ્યામાં ફરિયાદો નોંધાઈ હતી. સરકારે જણાવ્યું હતું કે મોટાભાગની ફરિયાદોનું નિરાકરણ કરવામાં આવ્યું છે અને સંબંધિત એજન્સીઓને જરૂરી સૂચનાઓ જારી કરવામાં આવી છે.
કેટલા રાજ્યોમાં કેસોનું નિરાકરણ ?
લોકસભામાં સરકાર દ્વારા પૂરા પાડવામાં આવેલા ડેટા અનુસાર, છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં ટોલ પ્લાઝા સ્ટાફના ગેરવર્તણૂક, હુમલો અને લાંબા સમય સુધી રાહ જોવાના સમય સંબંધિત મોટાભાગની ફરિયાદોનો ઉકેલ લાવવામાં આવ્યો છે. આંધ્રપ્રદેશ, આસામ, છત્તીસગઢ, હિમાચલ પ્રદેશ, જમ્મુ અને કાશ્મીર, ઝારખંડ, કેરળ, રાજસ્થાન અને ઉત્તરાખંડ જેવા અનેક રાજ્યોમાં, દાખલ થયેલી તમામ ફરિયાદોમાંથી 100% ફરિયાદોનો ઉકેલ લાવવામાં આવ્યો છે.
કયા રાજ્યોમાં હજુ પણ કેસ બાકી ?
જ્યારે કેટલાક રાજ્યોમાં હજુ પણ મર્યાદિત સંખ્યામાં કેસ બાકી છે, ત્યારે સૌથી વધુ ફરિયાદો દિલ્હી (38) માં છે, ત્યારબાદ પંજાબ (28), બિહાર (22), ગુજરાત (20), ઓડિશા (10), મધ્યપ્રદેશ અને તમિલનાડુ (7-7), ઉત્તર પ્રદેશ (6), કર્ણાટક અને પશ્ચિમ બંગાળ (5-5), અને તેલંગાણા (1) માં છે. 91,000 થી વધુ ફરિયાદોમાંથી, હાલમાં ફક્ત 149 ફરિયાદો બાકી છે, જ્યારે અન્ય બધી ફરિયાદોનો ઉકેલ લાવવામાં આવ્યો છે.
સરકારે શું કાર્યવાહી કરી ?
માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલય અનુસાર, નિયમો અથવા માનક સંચાલન પ્રક્રિયાઓનું ઉલ્લંઘન કરનારા ટોલ ઓપરેટરો સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. સરકારે જણાવ્યું હતું કે અત્યાર સુધીમાં 146 લોકોને કારણદર્શક નોટિસ જારી કરવામાં આવી છે, ઉલ્લંઘન બદલ 5.53 કરોડનો દંડ ફટકારવામાં આવ્યો છે, અને ત્રણ ટોલ ઓપરેટરોના કરાર રદ કરવામાં આવ્યા છે. મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે જ્યાં પણ બેદરકારી કે ઉલ્લંઘન જોવા મળ્યું છે, ત્યાં કરારની શરતો અનુસાર કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે.
ટોલ નિયમો શું છે?
સરકારે સંસદમાં સ્પષ્ટતા કરી હતી કે રસ્તા પર ટોલ વસૂલાત ત્યારે જ શરૂ થાય છે જ્યારે તેને કામગીરી માટે તૈયાર જાહેર કરવામાં આવે અને પૂર્ણતા પ્રમાણપત્ર અથવા કામચલાઉ પૂર્ણતા પ્રમાણપત્ર જારી કરવામાં આવે. જો રસ્તો પહોળો કરવાનું કે વિસ્તરણ કરવાનું કામ ચાલી રહ્યું હોય, તો વાહનચાલકોએ સંપૂર્ણ ટોલ ચૂકવવાની જરૂર નથી. નિયમો અનુસાર, બે લેનથી ચાર લેન સુધીના રસ્તાના વિસ્તરણ દરમિયાન ફક્ત 30% ટોલ વસૂલવામાં આવે છે, જ્યારે ચાર લેનથી છ લેન સુધીના રસ્તાના વિસ્તરણ દરમિયાન 75% ટોલ લાગુ પડે છે.
આ પણ વાંચોઃ બપોરના ભોજન પછી નથી આવતી સુસ્તી! ડાયટમાં સામેલ કરો આ હેલ્ધી વસ્તુઓ