2026ના પહેલા નવ મહિનામાં, દેશના 92 ટકા દિવસોમાં કોઈને કોઈ પ્રકારનું ખરાબ હવામાન જોવા મળ્યું.
શું આબોહવા પરિવર્તન ભારત માટે નોંધપાત્ર ખતરો ?
બદલાતા હવામાનની પેટર્ન હવે લોકોના જીવન પર અસર કરી રહી છે. ભારે ગરમી, કમોસમી વરસાદ, અચાનક પૂર અને વીજળી પડવાથી લોકો માટે ખતરો ઉભો થઈ રહ્યો છે. તેની અસર ગામડાઓથી લઈને શહેરો સુધી દેખાઈ રહી છે. ખેડૂતોના પાકનો નાશ થઈ રહ્યો છે, જ્યારે ઘરો અને રસ્તાઓને નુકસાન થઈ રહ્યું છે. સૌથી મોટી ચિંતા એ છે કે આ હવામાન સંબંધિત ઘટનાઓ દર વર્ષે જીવ ગુમાવી રહી છે.
જનજીવન પર અસર
ભારતમાં હવામાન પેટર્ન ઝડપથી બદલાઈ રહી છે. હવે, એક નવા હવામાન અહેવાલે ચિંતા વધારી છે. સેન્ટર ફોર સાયન્સ એન્ડ એન્વાયર્નમેન્ટ અને ડાઉન ટુ અર્થના "ક્લાઇમેટ ઇન્ડિયા 2026" રિપોર્ટ અનુસાર, જાન્યુઆરી અને સપ્ટેમ્બર 2026 વચ્ચે, દેશના કેટલાક ભાગમાં 273 માંથી 251 દિવસોમાં, અથવા લગભગ 92 ટકા દિવસોમાં ગંભીર હવામાન ઘટનાઓ નોંધાઈ હતી. આનો અર્થ એ છે કે દર દસ દિવસે લગભગ નવ દિવસે, દેશના કેટલાક ભાગ હવામાનથી પ્રભાવિત થશે.
હજારો મૃત્યુના અહેવાલો
આનાથી માત્ર માનવ જીવન જ નહીં પરંતુ ખેતી, ઘરો અને પશુધનને પણ અસર થઈ છે. અહેવાલ મુજબ, આ ઘટનાઓએ 3,220 લોકોના જીવ લીધા, આશરે 4.25 મિલિયન હેક્ટર પાકને અસર કરી અને 128,334 ઘરોનો નાશ કર્યો. 47,244 પ્રાણીઓના પણ મૃત્યુ થયા. રાજ્ય પ્રમાણે, ઉત્તર પ્રદેશમાં સૌથી વધુ 811 મૃત્યુ નોંધાયા, ત્યારબાદ મહારાષ્ટ્ર અને બિહારનો ક્રમ આવે છે.
92% દિવસો: જાન્યુઆરીથી સપ્ટેમ્બર સુધી, દેશમાં 251 દિવસોમાં ભારે હવામાનની ઘટનાઓ બની.
3220 મૃત્યુ: ખરાબ હવામાનને કારણે જીવ ગુમાવનારા લોકોની સંખ્યા.
4.25 મિલિયન હેક્ટર: અસરગ્રસ્ત પાક વિસ્તારોની સંખ્યા હતી.
128,000 ઘરો: 128,334 ઘરોને નુકસાન થયું હતુ.
47,244 પ્રાણીઓ: ગરમી, પૂર, વીજળી અને અન્ય ઘટનાઓને કારણે મૃત્યુ થયા હતા.
કયા રાજ્યો સૌથી વધુ પ્રભાવિત ?
રિપોર્ટ મુજબ, ખરાબ હવામાનને કારણે મૃત્યુની યાદીમાં ઉત્તર પ્રદેશ આગળ છે. મહારાષ્ટ્રને સૌથી વધુ પાકને નુકસાન થયું. રિપોર્ટમાં ઉત્તર પ્રદેશ અને હિમાચલ પ્રદેશને ખરાબ હવામાનથી સૌથી વધુ પ્રભાવિત રાજ્યો તરીકે સૂચિબદ્ધ કરવામાં આવ્યા છે. જાન્યુઆરીથી સપ્ટેમ્બર વચ્ચેના 273 દિવસોમાં આ બે રાજ્યોમાં આશરે 64% દિવસોમાં ભારે હવામાનની ઘટનાઓ નોંધાઈ હતી. આ દરમિયાન ઉત્તરપશ્ચિમ ભારતમાં સૌથી વધુ 235 દિવસ ભારે હવામાનથી પ્રભાવિત થયા. પૂર્વ અને ઉત્તરપૂર્વ ભારતમાં સૌથી વધુ 218 દિવસ ભારે હવામાનથી પ્રભાવિત થયા હતા.
રાજ્યવાર આંકડા નીચે મુજબ
ઉત્તર પ્રદેશ: 811 લોકો મૃત્યુ થયા અને 6.9 લાખ હેક્ટર પાકને અસર થઈ. મહારાષ્ટ્ર: 286 લોકો મૃત્યુ પામ્યા, અને 2.83 લાખ હેક્ટર પાકને નુકસાન થયું. બિહાર: 245 લોકો મૃત્યુ થયા અને 2.3 લાખ હેક્ટર પાકને અસર થઈ હતી.
5 વર્ષમાં 16,000 થી વધુ મૃત્યુ
આ અહેવાલ 2022 થી 2026 સુધીના પાંચ વર્ષના સમયગાળાનું વિશ્લેષણ કરે છે, જેમાં 2026નો સમાવેશ થાય છે. આ મુજબ, આ સમયગાળા દરમિયાન, ભારે હવામાનની ઘટનાઓને કારણે 16,303 લોકો મૃત્યુ પામ્યા અને આશરે 20.6 મિલિયન હેક્ટર પાકને અસર થઈ. છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં ભારે હવામાનના દિવસોની સંખ્યામાં પણ વધારો થયો છે.
આ પણ વાંચોઃ ક્લાસરૂમ લેક્ચર કરતા AI ટ્યુટરથી વધુ અને ઝડપી શીખી રહ્યા છે વિદ્યાર્થીઓ, OECD રિપોર્ટમાં ખુલાસો