ડૉ. જીતેન્દ્ર સિંહે જણાવ્યું હતું કે AI આધારિત આગાહી પ્રણાલીઓ સૂચવે છે કે અલ નીનો ફેબ્રુઆરી 2027 સુધી ચાલુ રહી શકે છે.
દરિયાકાંઠાની તૈયારીઓ મજબૂત
ડૉ. જીતેન્દ્ર સિંહે જણાવ્યું હતું કે, INCOIS એ આગાહીઓ અને અનિશ્ચિતતાના અંદાજો સાથે સ્વદેશી AI/ML-આધારિત NSO આગાહી પ્રણાલી વિકસાવી છે. હિંદ મહાસાગર દ્વિધ્રુવ, મેડન-જુલિયન ઓસિલેશન અને પ્રાદેશિક સમુદ્ર-વાતાવરણ ક્રિયાપ્રતિક્રિયાઓ પણ ભારતીય ચોમાસાને પ્રભાવિત કરે છે. ડૉ. જીતેન્દ્ર સિંહે જણાવ્યું હતું કે સરકાર અદ્યતન તકનીકો દ્વારા સમુદ્રી સ્થિતિ આગાહી, પ્રારંભિક ચેતવણી પ્રણાલીઓ અને દરિયાકાંઠાની તૈયારીઓને મજબૂત બનાવી રહી છે.
ગ્લોબલ ઓશન ડેટા સિસ્ટમ
વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી અને પૃથ્વી વિજ્ઞાન રાજ્ય મંત્રી ડૉ. જીતેન્દ્ર સિંહે આજે જણાવ્યું હતું કે ભારતીય રાષ્ટ્રીય મહાસાગર માહિતી સેવા કેન્દ્ર દ્વારા તાજેતરના મૂલ્યાંકન સૂચવે છે કે મે 2026માં વિકસિત અલ નીનો પરિસ્થિતિઓ જૂન 2026 થી ફેબ્રુઆરી 2027 સુધી ચાલુ રહેવાની સંભાવના છે. આગાહી કરાયેલ સંભાવના 70 થી 90 ટકાની વચ્ચે છે. આ મૂલ્યાંકન INCOISની સ્વદેશી કૃત્રિમ બુદ્ધિ અને મશીન લર્નિંગ આધારિત અલ નીનો સધર્ન ઓસિલેશન આગાહી સિસ્ટમ અને ગ્લોબલ ઓશન ડેટા સિસ્ટમ પર આધારિત છે.
આબોહવા પરિબળોથી પ્રભાવિત
ડૉ. જીતેન્દ્ર સિંહે સમજાવ્યું કે જ્યારે અલ નીનો ઐતિહાસિક રીતે દેશના કેટલાક ભાગોમાં ભારતીય ઉનાળાના ચોમાસાના વરસાદમાં ઘટાડો સાથે જોડાયેલો છે, તે ચોમાસાનું એકમાત્ર નિર્ણાયક નથી. ભારતીય ચોમાસું ઘણા ક્રિયાપ્રતિક્રિયા કરતા આબોહવા પરિબળોથી પ્રભાવિત થાય છે, જેમાં હિંદ મહાસાગર દ્વિધ્રુવ, મેડન-જુલિયન ઓસિલેશન અને પ્રાદેશિક સમુદ્ર-વાતાવરણ ક્રિયાપ્રતિક્રિયાઓનો સમાવેશ થાય છે.
અલ નીનો ચાલુ રહેવાનો સંકેત
ડૉ. જિતેન્દ્ર સિંહે જણાવ્યું હતું કે વર્તમાન આગાહીઓ અલ નીનો ચાલુ રહેવાનો સંકેત આપે છે, પરંતુ ભારતીય ચોમાસા પર તેની અંતિમ અસર ચોમાસા દરમિયાન સંકળાયેલ સમુદ્ર-વાતાવરણની પરિસ્થિતિઓના ઉત્ક્રાંતિ પર આધારિત રહેશે, જેમાં હિંદ મહાસાગરના દ્વિધ્રુવીય અને પ્રવર્તમાન પવન પેટર્નનો સમાવેશ થાય છે. તેથી, અદ્યતન આગાહી પ્રણાલીઓ દ્વારા પરિસ્થિતિનું સતત નિરીક્ષણ કરવામાં આવી રહ્યું છે.
આ પણ વાંચોઃ ખાતર બન્યું નવું જિયોપોલિટિકલ હથિયાર, વૈશ્વિક યુદ્ધો વચ્ચે ભારતની ખેતી પર કેટલો મોટો ખતરો?
