મધ્યપ્રદેશના ધાર જિલ્લામાં સ્થિત ઐતિહાસિક ભોજશાળા સંકુલનો વિવાદ હવે દેશની સર્વોચ્ચ અદાલત સુપ્રીમ કોર્ટમાં પહોંચ્યો છે. આ વિવાદિત સ્થળના ધાર્મિક અધિકારો અને પૂજા પદ્ધતિને લઈને ચાલી રહેલા લાંબા સમયના સંઘર્ષના સંદર્ભમાં, આવતીકાલે ૧૪ જુલાઈના રોજ સુપ્રીમ કોર્ટમાં એક મહત્વપૂર્ણ સુનાવણી થવા જઈ રહી છે.
શું છે સમગ્ર મામલો?
થોડા સમય પહેલા મધ્યપ્રદેશ હાઈકોર્ટે આ વિવાદિત સ્થળ અંગે એક સીમાચિહ્નરૂપ ચુકાદો આપ્યો હતો. હાઈકોર્ટે ભોજશાળાને હિન્દુ મંદિર તરીકે માન્યતા આપી હતી અને હિન્દુ પક્ષને વર્ષના ૩૬૫ દિવસ ત્યાં પૂજા કરવાનો અધિકાર આપ્યો હતો. આ સાથે જ હાઈકોર્ટે આ સ્થળે નમાઝ પઢવા પર પ્રતિબંધ લાદી દીધો હતો. હાઈકોર્ટના આ નિર્ણયને પગલે રાજ્યમાં અને ધાર્મિક સમુદાયોમાં અનેક પ્રતિક્રિયાઓ જોવા મળી હતી. આ નિર્ણયને પડકારતી કુલ ત્રણ અરજીઓ સુપ્રીમ કોર્ટમાં દાખલ કરવામાં આવી હતી.
સુપ્રીમ કોર્ટમાં કાર્યવાહી
વરિષ્ઠ વકીલ હુઝેફા અહમદીએ મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતની આગેવાની હેઠળની બેંચ સમક્ષ આ મામલાનો વિશેષ ઉલ્લેખ કર્યો હતો અને સુનાવણીની તાકીદ કરી હતી. આ અરજીઓને ધ્યાનમાં લેતા, સુપ્રીમ કોર્ટે તેને સ્વીકારી લીધી છે અને આવતીકાલે તમામ ત્રણ અરજીઓ પર એકસાથે સુનાવણી કરવાનો નિર્ણય જાહેર કર્યો છે. કોર્ટના આ નિર્ણયથી ધારમાં ચાલી રહેલા આ વિવાદનું ભાવિ નક્કી થશે.
વિવાદનું મહત્વ
ધારની ભોજશાળા માત્ર એક ઈમારત નથી, પરંતુ તે સાંસ્કૃતિક અને ધાર્મિક આસ્થાનું કેન્દ્ર રહી છે. દાયકાઓથી આ સ્થળને લઈને હિન્દુ અને મુસ્લિમ પક્ષો વચ્ચે અધિકારોની લડાઈ ચાલી રહી છે. જ્યારે એક પક્ષ તેને વાગ્દેવીનું મંદિર માનીને ત્યાં પૂજાનો અધિકાર માંગે છે, ત્યારે બીજો પક્ષ ત્યાં નમાઝ અદા કરવાની પરંપરા જાળવી રાખવાનો આગ્રહ રાખે છે. પુરાતત્વ વિભાગ અને હાઈકોર્ટના સર્વેક્ષણ બાદ આ મામલો વધુ ગંભીર બન્યો હતો.
હવે જ્યારે મામલો સુપ્રીમ કોર્ટમાં પહોંચ્યો છે, ત્યારે દેશભરની નજર આ સુનાવણી પર છે. સર્વોચ્ચ અદાલત પૂજા અને નમાઝ અંગેના હાઈકોર્ટના આદેશને યથાવત રાખે છે કે પછી તેમાં કોઈ ફેરફાર કરે છે, તે આવતીકાલની કાર્યવાહી બાદ જ સ્પષ્ટ થશે. કાયદાકીય દ્રષ્ટિએ આ સુનાવણી આવનારા સમયમાં ધાર્મિક સ્થળોના વિવાદોના નિકાલ માટે પણ એક ઉદાહરણ બની શકે છે. કોર્ટના પરિસરની બહાર પણ શાંતિ અને સુરક્ષા જાળવવા માટે વહીવટીતંત્ર દ્વારા સતર્કતા દાખવવામાં આવી રહી છે.
આ પણ વાંચોઃ ITR: આવક છુપાવવી પડશે મોંઘી, જાણીજોઈને ટેક્સ ચોરી કરનારને થશે 200 % સુધીનો દંડ!
