મુંબઈમાં હવાની ગુણવત્તા સતત બગડી રહી છે. દરિયાકાંઠાનું શહેર હોવા છતાં, મુંબઈના ઘણા ભાગો હાલમાં ગાઢ ધુમ્મસમાં છવાયેલા છે. હવા ગુણવત્તા સૂચકાંક (AQI) લગભગ 166 નોંધવામાં આવ્યો છે, જે 'ખરાબ' હવા ગુણવત્તા શ્રેણીમાં આવે છે. મરીન ડ્રાઇવની છબીઓ બતાવે છે કે નબળી હવા ગુણવત્તાને કારણે ઇમારતો સંપૂર્ણપણે ઝાંખી દેખાઈ રહી છે.
આ પ્રદૂષણમાં મુખ્ય ફાળો આપનારાઓમાં બાંધકામ પ્રવૃત્તિઓમાંથી ઉત્સર્જન, પવનની ઓછી ગતિ અને કચરો બાળવાનો સમાવેશ થાય છે. તેના પ્રતિભાવમાં, બૃહન્મુંબઈ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (BMC) એ હવા ગુણવત્તા સુધારવાના હેતુથી બાંધકામ પ્રોજેક્ટ્સ માટે 28 માર્ગદર્શિકાઓનો એક નવો સેટ રજૂ કર્યો છે. કડક પાલન સુનિશ્ચિત કરવા માટે વોર્ડ સ્તરે 76 ટીમો તૈનાત કરવામાં આવી છે.
BMC એ કયા માર્ગદર્શિકા જારી કરી છે?
BMC એ બિલ્ડરો અને કોન્ટ્રાક્ટરોને કામદારો માટે ઇલેક્ટ્રિક હીટર પૂરા પાડવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે, જે ખુલ્લી આગની જરૂરિયાત ઘટાડશે અને પ્રદૂષણને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ કરશે. જે પ્રોજેક્ટ્સ આ નિયમોનું પાલન કરવામાં નિષ્ફળ જાય છે તેમને 'સ્ટોપ-વર્ક નોટિસ' જારી કરવામાં આવશે. ગંભીર કિસ્સાઓમાં બાંધકામ અટકાવી શકાય છે, અને સ્થળ સીલ પણ કરી શકાય છે. નવી માર્ગદર્શિકા અનુસાર, બાંધકામ હેઠળની બધી ઇમારતોને સંપૂર્ણપણે આવરી લેવી આવશ્યક છે . લીલા કાપડ, શણની ચાદર અથવા તાડપત્રીનો ઉપયોગ કરીને જેથી ધૂળના કણો ફેલાતા અટકાવી શકાય.
વધુમાં, 70 મીટરથી વધુ ઊંચાઈવાળા અથવા એક એકરથી મોટા વિસ્તારને આવરી લેતા બાંધકામ પ્રોજેક્ટ્સ માટે, BMC એ પરિમિતિની આસપાસ ઓછામાં ઓછા 35 ફૂટ ઊંચા મેટલ શીટ બેરિકેડ્સ સ્થાપિત કરવાનું ફરજિયાત બનાવ્યું છે. ધૂળ ઉત્પન્ન કરતી પ્રવૃત્તિઓ - જેમ કે પથ્થર અથવા કોંક્રિટ કાપવા, ડ્રિલિંગ, ગ્રાઇન્ડીંગ અને ક્રશિંગ બંધ વિસ્તારોમાં હાથ ધરવામાં આવવી જોઈએ, કણો હવામાં ફેલાતા અટકાવવા માટે સતત પાણી ફોગિંગ સાથે.
નિયમોના ઉલ્લંઘન માટે પગલાં લેવાશે
માર્ગદર્શિકાનું પાલન કરવામાં નિષ્ફળ રહેલા બિલ્ડરો અથવા કોન્ટ્રાક્ટરો સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. આ નિયમોના પાલન પર દેખરેખ રાખવા માટે 76 ખાસ વોર્ડ-સ્તરીય ટીમો બનાવવામાં આવી છે. આ ટીમો દરરોજ આશ્ચર્યજનક નિરીક્ષણ કરી રહી છે અને બાંધકામ સ્થળોની સ્થિતિ પર નજર રાખી રહી છે. શહેરભરમાં 3166 બાંધકામ સ્થળો પર સેન્સર આધારિત હવા ગુણવત્તા મોનિટર સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે. હવે પ્રશ્ન એ ઉભો થાય છે: શું આ પગલાં મુંબઈની હવા ગુણવત્તા સુધારવા માટે પૂરતા હશે?
નોંધનીય છે કે ચોમાસા પછી, તાપમાનમાં થતા ફેરફારો, વધુ ભેજ અને પવનની ધીમી ગતિને કારણે પ્રદૂષક કણો વાતાવરણના નીચલા સ્તરમાં જ રહી જાય છે, જેના પરિણામે ધુમ્મસ જેવી સ્થિતિ સર્જાય છે. આ ઉપરાંત વાહનોમાંથી નીકળતો ધુમાડો અને કચરો ખુલ્લામાં સળગાવવાની પ્રક્રિયા પણ હવાની ગુણવત્તાને વધુ બગાડવામાં ફાળો આપી રહી છે.
આ પણ વાંચો: Tiger Shroff કેસમાં થશે મસમોટા ખુલાસા! મુંબઈ ક્રાઈમ બ્રાન્ચની ટીમ પહોંચી હવે શાહજહાંપુર