NCERTનો મોટો નિર્ણય, હવે શાળાઓમાં આયુર્વેદનો કરાવાશે અભ્યાસ

શિક્ષણ ક્ષેત્રે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભરતા રાષ્ટ્રીય શૈક્ષણિક સંશોધન અને તાલીમ પરિષદ (NCERT)એ ધોરણ 6થી 8 માટે વિજ્ઞાન પાઠ્યપુસ્તકોમાં આયુર્વેદ પરના પ્રકરણોનો સમાવેશ કર્યો છે. આ ફેરફાર રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ (NEP) 2020 હેઠળ ભારતીય જ્ઞાન પરંપરાઓને આધુનિક શિક્ષણ સાથે સાંકળવાના ઉદ્દેશ્યથી કરવામાં આવ્યો છે. આ પહેલ વિદ્યાર્થીઓને ભારતીય દ્રષ્ટિકોણથી વિજ્ઞાન તેમજ આરોગ્ય, પોષણ અને પર્યાવરણીય સંતુલનને સમજવાની તક પૂરી પાડશે.

વિજ્ઞાનમાં આયુર્વેદની નવી ઝલક

NCERTના ડિરેક્ટરના જણાવ્યા મુજબ આ ફેરફારનો ઉદ્દેશ્ય વિદ્યાર્થીઓને વૈજ્ઞાનિક જ્ઞાન તેમજ શારીરિક અને માનસિક સુખાકારીના સિદ્ધાંતો સાથે જોડવાનો છે. ધોરણ 6ના વિજ્ઞાન પાઠ્યપુસ્તકમાં આયુર્વેદના 20 ગુણો જેવા મૂળભૂત સિદ્ધાંતો ઉમેરવામાં આવ્યા છે. તે જ સમયે, ધોરણ 8માં "આયુર્વેદ: શરીર, મન અને પર્યાવરણનું સંતુલન" નામનો એક નવા પ્રકરણને ઉમેરવામાં આવ્યું છે, જેમાં દિનચર્યા અને ઋતુગત જીવનશૈલી જેવા વિષયો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવશે.

ઉચ્ચ શિક્ષણમાં પણ વ્યાપ વધશે

આયુર્વેદને શાળા સ્તર સુધી મર્યાદિત રાખવાને બદલે UGC અને આયુષ મંત્રાલય સંયુક્ત રીતે કોલેજ અને યુનિવર્સિટી શિક્ષણમાં તેનો સમાવેશ કરવા માટે ખાસ મોડ્યુલ વિકસાવી રહ્યા છે. આયુષ મંત્રી પ્રતાપરાવ જાધવના જણાવ્યા મુજબ એલોપેથી અને આયુષ બંને પ્રણાલીઓ એકબીજાના પૂરક છે અને સાથે મળીને એક સંકલિત આરોગ્યસંભાળ મોડેલ બનાવી શકે છે. આ પહેલ વિદ્યાર્થીઓને પરંપરાગત ભારતીય દવાની ઊંડાઈને સમજવાની તક પૂરી પાડશે.

ભારતીય જ્ઞાન પરંપરા સાથે સંબંધિત શિક્ષણ

NEP 2020નો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય શિક્ષણને ભારતીય જ્ઞાન પરંપરા સાથે જોડવાનો છે. વિજ્ઞાન અભ્યાસક્રમમાં આયુર્વેદનો સમાવેશ કરવાથી માત્ર પ્રાચીન ભારતીય વિજ્ઞાન પ્રત્યે આદર જ નહીં પણ વિદ્યાર્થીઓમાં સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યે સભાન અને જવાબદાર નાગરિક તરીકે પણ વિકાસ થશે. આ પરિવર્તન આધુનિક, અદ્યતન શિક્ષણ અને પરંપરાગત જ્ઞાન વચ્ચે સેતુ તરીકે કામ કરશે.