નેશનલ લૉ સ્કૂલ ઓફ ઈન્ડિયા યુનિવર્સિટી (NLSIU) ના દીક્ષાંત સમારોહમાં જસ્ટિસ સૂર્ય કાંતે જણાવ્યું હતું કે બાહ્ય પરિબળોને કારણે કેટલીક અનપેક્ષિત અને દુર્ભાગ્યપૂર્ણ પરિસ્થિતિઓ સર્જાઈ હતી, જેનાથી અનિશ્ચિતતા ઊભી થઈ હતી અને એવી ચિંતા પણ જન્મી હતી કે કદાચ આ કાર્યક્રમ મૂળ આયોજન મુજબ યોજાઈ શકશે નહીં.
દીક્ષાંત સમારોહમાં વિદ્યાર્થીઓને સંબોધતા તેમણે સૌને અભિનંદન પાઠવ્યા અને કહ્યું કે રાષ્ટ્રને તેમની પાસેથી ઘણી અપેક્ષાઓ છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે NLSIU ની કઠોર શૈક્ષણિક પ્રક્રિયા વિદ્યાર્થીઓને કાયદાકીય વ્યવસાયની જટિલતાઓ માટે તૈયાર કરે છે. એક એવું ક્ષેત્ર જેમાં બૌદ્ધિક તત્પરતા અને નૈતિક જવાબદારીની પ્રબળ ભાવના, બંનેની આવશ્યકતા હોય છે.
'કાયદાકીય વ્યવસાય નબળા મનોબળવાળા લોકો માટે નથી'
સ્નાતક થયેલા વિદ્યાર્થીઓને તેમણે કહ્યું, "કાયદાકીય વ્યવસાય નબળા મનોબળવાળા લોકો માટે નથી." તેમણે વિદ્યાર્થીઓને આહ્વાન કર્યું કે તેઓ સત્ય અને યોગ્ય બાબત માટે ઊભા રહેવાનું સાહસ કેળવે, અને સાથે સાથે એવી વ્યક્તિઓના અવાજને સાંભળવાની નમ્રતા પણ રાખે, જેમના અવાજને ઘણીવાર સાંભળવામાં આવતા નથી. તેમણે સલાહ આપી કે કોઈપણ નિષ્કર્ષ પર પહોંચતા પહેલા અન્યના વિચારો સાંભળવા જોઈએ, વ્યક્તિઓને તેમના હોદ્દાથી અલગ રાખીને જોવા જોઈએ, અને અન્યની ગરિમાને ઠેસ પહોંચાડ્યા વિના પોતાની અસંમતિ વ્યક્ત કરવી જોઈએ.
તેમણે વધુમાં ભાર મૂક્યો કે કાયદો સ્થિર નથી; તે તો તેનો અભ્યાસ કરનારાઓ અને તેનો અમલ કરનારાઓના વિચારો અને કાર્યો દ્વારા સતત વિકસતો રહે છે. તેમના મતે કાયદાકીય શિક્ષણ માત્ર કાયદાની કલમો કે બંધારણીય સિદ્ધાંતો પૂરતું સીમિત નથી; તેમાં એવી વ્યક્તિઓ સાથે સંવાદ સાધવાનો પણ સમાવેશ થાય છે, જેમની પૃષ્ઠભૂમિ, માન્યતાઓ અને દ્રષ્ટિકોણ વ્યક્તિના પોતાના વિચારોને પડકાર આપનારા હોઈ શકે છે.
યુવા વકીલો માટે સલાહ
તેમણે યુવા વકીલોને ચેતવણી આપી કે તેઓ સુવિધા ખાતર પોતાના મૂલ્યો સાથે સમાધાન ન કરે કે ટૂંકા રસ્તાઓ (શોર્ટકટ્સ) ન અપનાવે. તેમણે વિદ્યાર્થીઓને NLSIU માં શીખેલા સિદ્ધાંતો પ્રત્યે પ્રતિબદ્ધ રહેવા અનુરોધ કર્યો અને કાયદાકીય વ્યવસાયને જનતાની સેવા કરવાની અને તેમના અધિકારોનું રક્ષણ કરવાની જવાબદારી તરીકે વર્ણવ્યો. ભાવિ મુખ્ય ન્યાયાધીશે NLSIU ના એક દિવંગત સ્નાતકને પણ શ્રદ્ધાંજલિ આપી, જેઓ આ દીક્ષાંત સમારોહમાં હાજર રહી શક્યા ન હતા. તેમણે સ્નાતકોને તૈયાર કરવામાં અને સંસ્થાની પરંપરાને જાળવી રાખવામાં માતા-પિતા, અધ્યાપકો અને કર્મચારીઓના યોગદાનની પણ પ્રશંસા કરી.