નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી એટલે કે NTA દ્વારા પરીક્ષા વ્યવસ્થાની સુરક્ષા મજબૂત કરવા માટે પોતાની નવી ઓફિસમાં અનેક મોટા ફેરફાર કરવામાં આવ્યા છે. પેપર લીક અને NEET-UG પરીક્ષાને લઈને થયેલા વિવાદ બાદ એજન્સીની પરીક્ષા પદ્ધતિ, સુરક્ષા વ્યવસ્થા અને કામગીરીની રીત સામે અનેક સવાલો ઊભા થયા હતા. હવે NTA પોતાના માળખાથી લઈને કર્મચારીઓની નિમણૂક સુધી અનેક સ્તરે ફેરફાર કરી રહી છે.
આ ફેરફારોમાં એક મોટો ફેરફાર NTAની નવી ઓફિસને લઈને છે. દિલ્હીના મિંટો રોડ પર આવેલી આ ઓફિસમાં હવે સંવેદનશીલ અને ગુપ્ત વિસ્તારોની સુરક્ષા માટે સેન્ટ્રલ ઇન્ડસ્ટ્રિયલ સિક્યુરિટી ફોર્સ (CISF)ના જવાનોનો બંદોબસ્ત ગોઠવવામાં આવ્યો છે.
નવી વ્યવસ્થાનો હેતુ પરીક્ષા સાથે જોડાયેલા ગુપ્ત કામકાજમાં અનધિકૃત પ્રવેશને રોકવાનો અને પ્રવેશ નિયંત્રણને વધુ મજબૂત બનાવવાનો છે. અહેવાલ મુજબ, નવા પરિસરમાં CISFના 39 જવાનો તહેનાત કરવામાં આવ્યા છે. તેમની જવાબદારી પ્રવેશ કરતા અને બહાર નીકળતા લોકો પર નજર રાખવા ઉપરાંત સ્ક્રીનિંગ અને સુરક્ષાની તપાસ કરવાની રહેશે.
પહેલાં કેવી રીતે થતું હતું કામ?
અગાઉ NTAની કામગીરીની પદ્ધતિ અલગ હતી. પરીક્ષાઓ અનુસાર કર્મચારીઓ અને અધિકારીઓને અલગ-અલગ એકમોમાં વહેંચવામાં આવતા હતા, પરંતુ હવે આ વ્યવસ્થામાં પણ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. નવી પદ્ધતિમાં કામ અને નિષ્ણાતીના આધારે અલગ-અલગ કાર્યકારી વિભાગો તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યા છે. તેનો હેતુ એજન્સીના વિવિધ કાર્યક્ષેત્રોમાં વિષય આધારિત નિષ્ણાતી વિકસાવવાનો છે.
મિંટો રોડની નવી ઓફિસમાં કેવી રીતે થશે કામગીરી?
NTAની ગોપનીય પરીક્ષા કામગીરી સાથે જોડાયેલું કામ દિલ્હીના મિંટો રોડ પર આવેલી ગવર્નમેન્ટ ઑફ ઇન્ડિયા પ્રેસ બિલ્ડિંગમાં ખસેડવામાં આવ્યું છે. નવા પરિસરમાં NTAને 55,524 ચોરસ ફૂટ જગ્યા આપવામાં આવી છે. તેમાં પાંચમા માળ ઉપરાંત ચોથા અને છઠ્ઠા માળના કેટલાક ભાગોનો સમાવેશ થાય છે. NTAની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર પણ તેનું વર્તમાન સરનામું મિંટો રોડ સ્થિત આ જ ઇમારતનું આપવામાં આવ્યું છે.
39 CISF જવાનો સંભાળશે સુરક્ષા
ગૃહ મંત્રાલયના આદેશ બાદ નવા પરિસરમાં CISFના 39 જવાનોને તહેનાત કરવામાં આવ્યા છે. ગોપનીય વિસ્તારમાં પ્રવેશતા લોકોની સ્ક્રીનિંગ અને પ્રવેશ નિયંત્રણની જવાબદારી તેમની રહેશે. અહીં તહેનાત CISFના જવાનો પ્રવેશ નિયંત્રણ, સ્ક્રીનિંગ તેમજ પ્રવેશ અને બહાર નીકળવાની પ્રક્રિયા પર નજર રાખશે.
સુરક્ષા તપાસમાં એક્સ-રે બેગેજ સ્ક્રીનિંગ અને ડોર ફ્રેમ મેટલ ડિટેક્ટર (DFMD) દ્વારા તપાસનો પણ સમાવેશ થાય છે. સંવેદનશીલ વિસ્તારમાં લોકોની અવરજવર નિયંત્રિત કરવા માટે CISFને અલગ-અલગ પ્રવેશ અને બહાર નીકળવાના સ્થળોએ તહેનાત કરવામાં આવી છે.
અધિકારીઓની જવાબદારીમાં પણ ફેરફાર
માત્ર કામગીરીની પદ્ધતિમાં જ નહીં, પરંતુ અધિકારીઓની નિમણૂકમાં પણ ફેરફાર કરવામાં આવી રહ્યો છે. મે 2026માં સેન્ટ્રલ સ્ટાફિંગ સ્કીમ હેઠળ NTAમાં બે જોઈન્ટ ડિરેક્ટરની નિમણૂક કરવામાં આવી હતી. ઓગસ્ટમાં વધુ 14 અધિકારીઓ એજન્સી સાથે જોડાયા હતા. તેમાં જોઈન્ટ સેક્રેટરીથી લઈને આસિસ્ટન્ટ સેક્શન ઓફિસર સુધીના અધિકારીઓનો સમાવેશ થાય છે.
આ અધિકારીઓમાં IAS, IPS, IRS અને ઇન્ડિયન સ્ટેટિસ્ટિકલ સર્વિસ સહિત વિવિધ સરકારી સેવાઓમાંથી આવેલા અધિકારીઓનો સમાવેશ થાય છે.
સુરક્ષા અધિકારીઓની પણ નિમણૂક
NTAમાં સુરક્ષા, માનવ સંસાધન, પરીક્ષા મૂલ્યાંકન અને સંશોધન, પરીક્ષા કેન્દ્રો, ઉમેદવારોની સુવિધા, માહિતી સુરક્ષા, પરીક્ષા સુરક્ષા અને સતર્કતા જેવા ક્ષેત્રોના નિષ્ણાતોને સામેલ કરવાની પ્રક્રિયા પણ ચાલી રહી છે.
NEET પેપર લીકમાં શું સામે આવ્યું?
NEET-UG 2026 પેપર લીક કેસની તપાસ CBI કરી રહી છે. એજન્સીએ 28 જુલાઈએ દાખલ કરેલી ચાર્જશીટમાં 13 આરોપીઓને નામજદ કર્યા હતા. તેમાં NTA સાથે જોડાયેલા ત્રણ વિષય નિષ્ણાતોનો પણ સમાવેશ થાય છે.
CBIના જણાવ્યા અનુસાર, આ ત્રણેય નિષ્ણાતોએ NTAના ગોપનીય વિભાગમાં પ્રશ્નપત્ર સાથે જોડાયેલા કામ દરમિયાન કથિત રીતે પ્રશ્નો સુધી પહોંચ મેળવી હતી. તપાસમાં આરોપ છે કે એક નિષ્ણાતે પ્રશ્નો અને વિકલ્પો નાના કાગળ પર લખ્યા હતા, જ્યારે અન્ય નિષ્ણાતો પર કેટલાક પ્રશ્નો યાદ કરીને બાદમાં લખવાનો આરોપ છે. જોકે, એ નોંધવું જરૂરી છે કે આ ચાર્જશીટમાં CBI દ્વારા કરવામાં આવેલા આરોપો અને તપાસના તારણો છે, અંતિમ ચુકાદો નથી.
નંદન નીલેકણીની સમિતિ પણ પરીક્ષા સુધારણા પર કામ કરી રહી છે
NEET-UG 2026ના વિવાદ બાદ પરીક્ષા વ્યવસ્થામાં સુધારા માટે ઇન્ફોસિસના સહ-સ્થાપક નંદન નીલેકણીની અધ્યક્ષતામાં ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિની રચના કરવામાં આવી છે. સપ્ટેમ્બર 2026માં સુપ્રીમ કોર્ટને જણાવવામાં આવ્યું હતું કે સમિતિએ સંબંધિત પક્ષકારો સાથે વ્યાપક ચર્ચા કરી છે અને સપ્ટેમ્બરના અંત સુધીમાં તેનો અહેવાલ આવવાની શક્યતા છે.
NEET-UG 2026 સાથે જોડાયેલી અરજીઓની સુનાવણી દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટે NTAની નવી વ્યવસ્થા અને સુધારાઓ અંગે પ્રગતિ અહેવાલ માંગ્યો છે. કોર્ટે એવું પણ સૂચવ્યું છે કે તે NTAની નવી ઓફિસનું નિરીક્ષણ કરી શકે છે, જેથી જણાવવામાં આવેલી વ્યવસ્થા વાસ્તવમાં જમીન સ્તરે અમલમાં છે કે નહીં તે જોઈ શકાય.
સુરક્ષા માટે નવા પ્રોટોકોલ લાગુ
પરીક્ષાની સુરક્ષા મજબૂત કરવા માટે NTAએ સમગ્ર પ્રક્રિયાના અલગ-અલગ તબક્કે નવા પ્રોટોકોલ લાગુ કર્યા છે. તેમાં પ્રશ્નપત્ર તૈયાર થવાથી લઈને તેના અનુવાદ, છાપકામ, પેકિંગ અને સુરક્ષિત રીતે પરીક્ષા કેન્દ્ર સુધી પહોંચાડવા સુધી દરેક તબક્કાની દેખરેખનો સમાવેશ થાય છે.
પરીક્ષાના દિવસે પ્રશ્નપત્રનું ટ્રંક ખોલવાથી લઈને જવાબોની પ્રક્રિયા અને પરિણામ તૈયાર કરવા સુધી પણ નક્કી કરેલી સુરક્ષા પ્રક્રિયાનું પાલન કરવામાં આવશે.
ઉમેદવારોની ઓળખ અને પરીક્ષા કેન્દ્રોની દેખરેખ માટે આધાર આધારિત બાયોમેટ્રિક અને ફેસ ઓથેન્ટિકેશન જેવી ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ પણ કરવામાં આવશે. આ ઉપરાંત અનેક સ્તરે જોખમનું મૂલ્યાંકન, મોબાઇલ જામર, CCTV દેખરેખ અને AI આધારિત તકનીકી સાધનોને પણ સુરક્ષા વ્યવસ્થાનો ભાગ બનાવવામાં આવ્યા છે.
પરીક્ષા દરમિયાન દેખરેખને માત્ર એક જ સ્તર સુધી મર્યાદિત રાખવામાં આવી નથી. તેના માટે પાંચ સ્તરની દેખરેખ વ્યવસ્થા તૈયાર કરવામાં આવી છે, જેના દ્વારા પરીક્ષા પ્રક્રિયાના અલગ-અલગ તબક્કે દેખરેખ અને જવાબદારી સુનિશ્ચિત કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.