ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન ઇલેક્ટ્રોનિક યુદ્ધ, સિગ્નલ જામિંગ અને રડાર ટેકનોલોજીની ભૂમિકા આખી દુનિયાએ જોઈ. ભારતે 22 મિનિટ માટે પાકિસ્તાનના સંરક્ષણ મથકોના સમગ્ર સિગ્નલને જામ કરી દીધા હતા. અને આ 22 મિનિટમાં, ભારતીય વાયુસેનાએ પાકિસ્તાન પર વિનાશ વેર્યો. ઇલેક્ટ્રોનિક યુદ્ધની આ લડાઈ અવકાશમાં ફરતા ભારતના લશ્કરી ઉપગ્રહોને કારણે શક્ય બની હતી.
આ ઉપગ્રહો પાકિસ્તાન અને PoKમાં સ્થિત જૈશ-એ-મોહમ્મદ, લશ્કર-એ-તૈયબા અને હિઝબુલ મુજાહિદ્દીન જેવા આતંકવાદી સંગઠનોના ઠેકાણાઓનું ચોક્કસ સ્થાન આપી રહ્યા હતા. આ ગુપ્તચર ઇનપુટની મદદથી, ભારત પાકિસ્તાન અને PoKમાં સ્થિત બહાવલપુર, મુઝફ્ફરાબાદ, કોટલી અને સિયાલકોટ જેવા આતંકવાદી છાવણીઓ પર સચોટ હુમલો કરવામાં સક્ષમ હતું.
હવે ભારત આધુનિક યુદ્ધના આ મુખ્ય ભાગને મજબૂત બનાવવા જઈ રહ્યું છે.
ઓપરેશન સિંદૂર પછી, ભારત પ્રતિકૂળ વિસ્તારોની સતત દેખરેખ વધારવા માટે 52 સર્વેલન્સ સેટેલાઇટના પ્રક્ષેપણને ઝડપી બનાવવા જઈ રહ્યું છે. આનાથી ભારત દક્ષિણ એશિયા સહિત સમગ્ર વિશ્વની સેટેલાઇટ છબીઓ મેળવી શકશે. જો જરૂર પડશે, તો ભારત તેનો ઉપયોગ લશ્કરી હેતુઓ માટે કરી શકશે.
ભારતે ગયા વર્ષે ઓક્ટોબરમાં અવકાશ-આધારિત દેખરેખ વધારવા માટે 26,968 કરોડ રૂપિયાનું વિશાળ બજેટ પસાર કર્યું હતું
ભારતે ગયા વર્ષે ઓક્ટોબરમાં અવકાશ-આધારિત દેખરેખ વધારવા માટે 26,968 કરોડ રૂપિયાનું વિશાળ બજેટ પસાર કર્યું હતું. આ સેટેલાઇટ નેટવર્કની જમાવટ આ પ્રોજેક્ટનો એક ભાગ છે.
ISRO 21 ઉપગ્રહો લોન્ચ કરશે
આ મહત્વાકાંક્ષી પ્રોજેક્ટ હેઠળ, ISRO 21 ઉપગ્રહો લોન્ચ કરશે, જ્યારે ત્રણ ખાનગી કંપનીઓ બાકીના 31 ઉપગ્રહોનું નિર્માણ અને પ્રક્ષેપણ કરશે. તેના પ્રક્ષેપણ માટેની સમયરેખા વધુ કડક બનાવવામાં આવી છે.
ઉચ્ચ-ઊંચાઈવાળા સ્યુડો ઉપગ્રહોનો ઉપયોગ
ઉચ્ચ-ઊંચાઈવાળા સ્યુડો ઉપગ્રહો (HAPS) એ માનવરહિત હવાઈ વાહનો (UAV) છે જે ઊંચાઈ (લગભગ 18-22 કિમી) પર ઉડતા હોય છે અને ઉપગ્રહોની જેમ કાર્ય કરે છે. તેઓ સૌર ઊર્જા અથવા બેટરી દ્વારા સંચાલિત હોય છે અને લાંબા સમય સુધી હવામાં રહી શકે છે. HAPS નો ઉપયોગ સંદેશાવ્યવહાર, દેખરેખ, પર્યાવરણીય દેખરેખ અને આપત્તિ વ્યવસ્થાપન માટે થાય છે. તેઓ પરંપરાગત ઉપગ્રહો કરતાં ઓછા ખર્ચાળ અને લવચીક છે કારણ કે તેમને સરળતાથી તૈનાત અને નિયંત્રિત કરી શકાય છે.
સેટેલાઇટ સર્વેલન્સ શું છે?
સેટેલાઇટ સર્વેલન્સ એ એક તકનીક છે જે ઉપગ્રહોનો ઉપયોગ પૃથ્વીની સપાટી પરની પ્રવૃત્તિઓ વિશે ડેટા એકત્રિત કરવા અને તેનું નિરીક્ષણ કરવા માટે કરે છે. તેનો હેતુ સ્થાનો અથવા લક્ષ્યોનું નિરીક્ષણ કરવાનો છે.
તે મુખ્યત્વે લશ્કરી, ગુપ્તચર, પર્યાવરણીય અને વ્યાપારી હેતુઓ માટે ઉપયોગી છે. ઉપગ્રહો ઉચ્ચ-રિઝોલ્યુશન કેમેરા, રડાર, ઇન્ફ્રારેડ સેન્સર અને અન્ય ઉપકરણોથી સજ્જ છે જે વાસ્તવિક સમયમાં અથવા નિયમિત અંતરાલે છબીઓ, વિડિઓઝ અને અન્ય ડેટા એકત્રિત કરે છે. સુરક્ષા એજન્સીઓ આ ડેટાનો ઉપયોગ લક્ષ્યોને ઓળખવા, પ્રવૃત્તિઓનું નિરીક્ષણ કરવા અને વ્યૂહાત્મક નિર્ણયો લેવા માટે કરે છે.
