મુંબઇમાં મરાઠા અનામત મેળવવા માટે વિરોધ પ્રદર્શન કરી રહેલા પ્રદર્શનકારીઓ અને તેમના નેતા મનોજ જરંગેને મોટી જીત મળી છે. સરકારે "હૈદરાબાદ ગેઝેટ" જારી કર્યું છે. આનો અર્થ એ છે કે મરાઠા સમુદાયના લોકોને 'કુણબી' જાતિનો દરજ્જો મળશે. રાજ્યમાં કુણબી જાતિ પહેલાથી જ OBC માં સમાવિષ્ટ છે. સરકારના આ નિર્ણયથી મરાઠાઓને અનામત મેળવવાનો માર્ગ મોકળો થયો છે. સરકારની આ પહેલથી મરાઠા સમુદાય માટે ઘણી તકોના દરવાજા ખુલશે જ, પરંતુ આ નિર્ણય સામાજિક ન્યાયની દિશાને પણ મજબૂત બનાવશે.
સરકાર દ્વારા GR જારી કરવામાં આવ્યો
સરકારે ગેઝેટ જારી કરતા પહેલા મનોજ જરંગેએ આમરણાંત ઉપવાસ સમાપ્ત કરવા માટે કેટલીક શરતો મૂકી હતી. આમાં, મરાઠા સમુદાયને કુણબી જાતિમાં સમાવવાની માંગ સૌથી મુખ્ય હતી. હવે સરકાર દ્વારા GR જારી કરવામાં આવ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં, એવી શક્યતા છે કે તેઓ રાત્રે 9 વાગ્યે મુંબઈ છોડી શકે છે. કારણ કે હાઈકોર્ટે પણ બુધવાર સવાર સુધીમાં આઝાદ મેદાન ખાલી કરવાની કડક ચેતવણી આપી છે.
અનામતનો માર્ગ એટલો સરળ નહોતો
મનોજ જરંગે મરાઠા અનામત માટે મહિનાઓથી આંદોલન કરી રહ્યા છે જેના માટે ફડણવીસ સરકારે સંમતિ આપી છે. જો કે અનામતનો માર્ગ એટલો સરળ નહોતો. મનોજ જરંગેએ 2021 માં પિંપળગાંવમાં મરાઠા અનામત માટે 90 દિવસ સુધી આંદોલન કર્યું હતું. 2023 માં ઓગસ્ટ મહિનામાં, જરંગેએ અનામતની માંગણી સાથે જાલનામાં મોટા પાયે આંદોલનનું આયોજન કર્યું હતું. તેમણે ઘણા દિવસો સુધી આમરણાંત ઉપવાસ કર્યા અને પોલીસ કાર્યવાહી પછી, આ આંદોલન રાજ્યભરમાં હેડલાઇન્સમાં આવ્યું.
સાત વખત આમરણાંત ઉપવાસ કર્યા
આ ઉપરાંત, 2023 થી 2025 ની વચ્ચે, જરંગેએ વિવિધ વિસ્તારોમાં, મુખ્યત્વે મરાઠવાડા પ્રદેશ અને મુંબઈમાં ઘણી વખત ભૂખ હડતાળ કરી, સાત વખત આમરણાંત ઉપવાસ કર્યા. મહારાષ્ટ્રમાં સામાન્ય વર્ગના લોકોને બહુ અનામત મળતી નથી. સૌથી વધુ અનામત અન્ય પછાત વર્ગો (OBC) ને આપવામાં આવે છે, 19 ટકા. આ પછી, અનુસૂચિત જાતિ (SC/SC-બૌદ્ધ) ને મળે છે. તેમને 13 ટકા અનામત મળે છે. આ ઉપરાંત, આર્થિક રીતે નબળા વર્ગ (EWS) ને 10 ટકા, સામાજિક/શૈક્ષણિક રીતે પછાત વર્ગ (SEBC) ને 10 ટકા, અનુસૂચિત જનજાતિ (ST) ને 7 ટકા, વિચરતી જનજાતિ 2 (NT-C) ને 3.5 ટકા, વિમુક્ત જાતિ (VJNT-A) ને 3 ટકા અને વિચરતી જનજાતિ 3 (NT-D) ને 2 ટકા મળે છે.
જરાંગેની માંગણીઓ શું છે?
મનોજ જરાંગે સરકાર પાસે માંગણી કરી છે કે મરાઠા અનામતની માંગ કરી રહેલા આંદોલનકારીઓ સામે નોંધાયેલા કેસ પાછા ખેંચવામાં આવે. સરકારે આંદોલન દરમિયાન કાર્યવાહી કરનારા પોલીસકર્મીઓ સામે કાર્યવાહી કરવી જોઈએ. આંદોલનકારીઓની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવી જોઈએ અને તેમને દબાવવા ન જોઈએ. જરાંગેની મુખ્ય માંગ, 'મરાઠા સમાજને કુણબીનો દરજ્જો' સાથે સરકારે સંમતિ આપી છે.
