વન્યજીવન સંરક્ષણ હેઠળ દેશમાં આ પહેલો પ્રયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. જેમાં રોગપ્રતિકારક ગર્ભનિરોધકનો ઉપયોગ કરાયો હતો.
રોગપ્રતિકારક પ્રતિભાવને ઉત્તેજના
મહારાષ્ટ્રના પુણેમાં બે માદા દીપડાઓને ગર્ભનિરોધક રસી આપવામાં આવી હતી. દેશમાં આ પહેલો પ્રયોગ હતો. પુણેના જુન્નર વિસ્તારમાં બે માદા દીપડાઓને ગર્ભનિરોધક રસી આપવામાં આવી હતી. દીપડાની વધતી જતી વસ્તીને નિયંત્રિત કરવા માટે રોગપ્રતિકારક ગર્ભનિરોધકનો ઉપયોગ કરીને આ રસી આપવામાં આવી હતી. રોગપ્રતિકારક ગર્ભનિરોધકમાં એવી રસી આપવામાં આવે છે જે રોગપ્રતિકારક પ્રતિભાવને ઉત્તેજિત કરે છે.
ગર્ભાવસ્થાનું રક્ષણ પૂરું પાડે
આ પ્રાણીને અસ્થાયી રૂપે વંધ્ય બનાવે છે અને ગર્ભાવસ્થા સામે લાંબા ગાળાનું રક્ષણ પૂરું પાડે છે. રસીકરણ પછી, બંને માદા દીપડાઓને તેમના કુદરતી નિવાસસ્થાનમાં છોડવામાં આવ્યા હતા. રસીકરણ પછી માદા દીપડાઓમાં થતા હોર્મોનલ ફેરફારો અને તેમના સ્વાસ્થ્ય પરના પ્રભાવોનો હવે અભ્યાસ કરવામાં આવશે. મુંબઈની ICMR લેબમાં લોહીના નમૂનાઓનું પરીક્ષણ કરવામાં આવશે.
મહારાષ્ટ્ર ચૂંટણીમાં એક મુખ્ય મુદ્દો બન્યો
અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે સંશોધકો હોર્મોનલ ફેરફારોનું નિરીક્ષણ કરવા અને દીપડા પર રસીની લાંબા ગાળાની અસરો નક્કી કરવા માટે લોહીના નમૂનાઓનું વિશ્લેષણ કરશે. 2024ની મહારાષ્ટ્ર ચૂંટણી દરમિયાન માનવ-ચિત્તા સંઘર્ષ એક મુખ્ય મુદ્દો બન્યો હતો. ખાસ કરીને પુણે જિલ્લાના ગીચ ખેતી અને શેરડી ઉગાડતા વિસ્તારોમાં. જુન્નાર, આંબેગાંવ, શિરુર અને ખેડ જેવા તાલુકાઓમાં, ઉમેદવારોએ વચન આપ્યું હતું કે જો તેઓ જીતે તો માનવ-ચિત્તા સંઘર્ષ ઘટાડવા માટે પગલાં લેશે. 2000થી2025ની વચ્ચે, ફક્ત જુન્નાર વન વિભાગમાં દીપડાના હુમલામાં 56 લોકો માર્યા ગયા હતા. મહારાષ્ટ્રના તત્કાલીન વનમંત્રી સુધીર મુનગંટીવારના નિર્દેશ બાદ ઓગસ્ટ 2025 માં આ પાયલોટ પ્રોજેક્ટ શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો.
વન વિભાગને કાર્ય યોજના તૈયાર કરવાની સૂચના
વન વિભાગને દીપડાના નસબંધી માટે એક કાર્ય યોજના તૈયાર કરવાની સૂચના આપવામાં આવી હતી. એપ્રિલ 2026 માં, વિભાગે નિરીક્ષણ માટે પાંચ માદા દીપડાઓની પસંદગી કરી હતી. આફ્રિકામાં PZP રસીનો વ્યાપક ઉપયોગ થયો છે. જ્યાં તેનો ઉપયોગ ઝેબ્રાની વધતી વસ્તીને નિયંત્રિત કરવા માટે કરવામાં આવતો હતો.
આ પણ વાંચોઃ મિડટર્મ ચૂંટણી પહેલાં સરકારી ફ્રોડ પકડાવનાર નાગરિકોને ઇનામ આપવાની જાહેરાત