યુદ્ધનું સ્વરૂપ ઝડપથી બદલાઈ રહ્યું છે. યુદ્ધો હવે ફક્ત ફાઇટર જેટ, ટેન્ક અને સૈનિકોની સંખ્યા દ્વારા જીતવામાં આવતા નથી; ડ્રોન, મિસાઇલ, AI, સાયબર ટેકનોલોજી અને ચોક્કસ યુક્તિઓ પણ વિજય નક્કી કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી રહી છે. રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધથી લઈને ઇઝરાયલ-હમાસ સંઘર્ષ સુધી, વિશ્વએ આધુનિક યુદ્ધના ઘણા નવા સ્વરૂપો જોયા છે. પરિણામે ભારત ભવિષ્યના પડકારોનો સામનો કરવા માટે તેની સેનાને તૈયાર કરવામાં પણ વ્યસ્ત છે.
આ દરમિયાન, સંરક્ષણ પ્રધાન રાજનાથ સિંહે ભારતીય વાયુસેનાના કમાન્ડરોને ભવિષ્યના યુદ્ધના પડકારો અંગે એક ખાસ સંદેશ આપ્યો છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ભવિષ્યમાં વિજય ફક્ત ફાઇટર જેટની સંખ્યા દ્વારા નહીં, પરંતુ તકનીકી શક્તિ, ઝડપથી જવાબ આપવાની ક્ષમતા અને ચોક્કસ યુક્તિઓ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવશે. તેમણે સેનાને આક્રમક અને રક્ષણાત્મક ક્ષમતાઓ બંનેને મજબૂત બનાવવાની સલાહ આપી હતી. રાજનાથ સિંહ 12 નવેમ્બરના રોજ નવી દિલ્હીમાં આયોજિત વાયુસેના કમાન્ડર પરિષદને સંબોધિત કરી રહ્યા હતા.
ડ્રોન અને વાયુ સંરક્ષણ પ્રણાલીઓ પર વિશેષ ભાર
સંરક્ષણ પ્રધાને જણાવ્યું હતું કે રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ અને ઇઝરાયલ-હમાસ સંઘર્ષે દર્શાવ્યું છે કે આધુનિક યુદ્ધનું સ્વરૂપ ઝડપથી બદલાઈ રહ્યું છે. યુદ્ધ હવે જમીન, હવા અને સમુદ્ર પૂરતું મર્યાદિત નથી. મિસાઇલો, ડ્રોન અને આધુનિક શસ્ત્રો યુદ્ધનો એક મહત્વપૂર્ણ ઘટક બની ગયા છે. તેમણે ભારતીય વાયુસેનાની કામિકાઝ ડ્રોન, સર્વેલન્સ ડ્રોન અને દુશ્મન ડ્રોનને અટકાવવાની ક્ષમતાને મજબૂત કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો. તેમણે હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલીઓને વધુ અસરકારક બનાવવાની જરૂરિયાત પર પણ ભાર મૂક્યો.
ઇલેક્ટ્રોનિક યુદ્ધ માટે નવી વ્યૂહરચના વિકસાવવામાં આવશે
રાજનાથ સિંહે જણાવ્યું હતું કે સાયબર, અવકાશ અને ઇલેક્ટ્રોનિક યુદ્ધ ભવિષ્યના યુદ્ધમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે. તેથી ભારતીય વાયુસેનાએ આ નવા ક્ષેત્રો માટે એક અલગ વ્યૂહરચના અને તકનીકી માળખું વિકસાવવું જોઈએ. તેમણે કોઈપણ દુશ્મન પ્રવૃત્તિ અને ધમકીઓને અગાઉથી શોધી કાઢવા માટે ગુપ્તચર અને દેખરેખ પ્રણાલીઓને મજબૂત બનાવવાની જરૂરિયાત પર પણ ભાર મૂક્યો.
ઓપરેશન સિંદૂરમાંથી શીખેલા પાઠની પ્રશંસા કરો
સંરક્ષણ મંત્રીએ ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન અને પછી ભારતીય વાયુસેનાના પ્રદર્શનની પ્રશંસા કરી. તેમણે કહ્યું કે વાયુસેનાના જવાનોએ જવાબદારી, સંયમ અને વ્યાવસાયિકતા સાથે તેમનું મિશન પૂર્ણ કર્યું. તેમણે ત્રણેય સેવાઓ વચ્ચે ઉત્તમ સંકલન અને સંયુક્ત કામગીરીની પણ પ્રશંસા કરી. રાજનાથ સિંહે કહ્યું કે ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન ત્રણેય સેવાઓ વચ્ચે દર્શાવવામાં આવેલી એકતા ભવિષ્યની લશ્કરી વ્યૂહરચનાનો આધાર રહેશે.
રાજનાથ સિંહે અગ્નિવીરોના બીજા ડ્યુટી પ્રવાસ અંગે પણ વાત કરી
રક્ષા મંત્રીએ અગ્નિવીરોના બીજા ડ્યુટી પ્રવાસ અંગે પણ વાત કરી. તેમણે કહ્યું કે આ નિર્ણય ત્રણેય સેવાઓ તરફથી મળેલા સૂચનો અને પ્રતિસાદના આધારે લેવામાં આવ્યો છે. સરકાર લશ્કરના સૂચનોને નીતિગત નિર્ણયોમાં સામેલ કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. તેમણે આશા વ્યક્ત કરી કે આ ત્રણેય સેવાઓની તાકાતમાં વધુ વધારો કરશે.
વાયુસેના માટે સ્વદેશી AI એપ્લિકેશનો શરૂ કરવામાં આવી
કોન્ફરન્સ દરમિયાન, રાજનાથ સિંહે ભારતીય વાયુસેના માટે વિકસિત અનેક સ્વદેશી કૃત્રિમ બુદ્ધિ (AI) એપ્લિકેશનો પણ લોન્ચ કરી. આ એપ્લિકેશનો વાયુસેનાના UDAAN યુનિટના AI સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સ દ્વારા વિકસાવવામાં આવી હતી. તેનો ઉપયોગ ઓપરેશનલ કાર્યો, વહીવટ અને એરોસ્પેસ સલામતીને ઝડપી અને સરળ બનાવવા માટે કરવામાં આવશે. નોંધપાત્ર રીતે, આ બધી AI એપ્લિકેશનો વાયુસેનાના સુરક્ષિત નેટવર્ક પર કાર્ય કરશે.
વાયુસેના કમાન્ડર્સ કોન્ફરન્સ
આ બે દિવસીય કોન્ફરન્સમાં એર ઓફિસર્સ કમાન્ડિંગ-ઇન-ચીફ, વરિષ્ઠ અધિકારીઓ અને તમામ વાયુસેના કમાન્ડના ડિરેક્ટર જનરલ ભાગ લઈ રહ્યા છે. આ વર્ષે, પરિષદનો વિષય "સશક્તિકરણનું વર્ષ: વિકેન્દ્રીકરણ દ્વારા કાર્યક્ષમતામાં વધારો" છે. કામગીરી, જાળવણી અને વહીવટ સંબંધિત મુખ્ય મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થઈ રહી છે.