વિશ્વભરમાં ભલે ગમે તેટલી ચર્ચા થતી હોય, પરંતુ પૃથ્વીને વિનાશ તરફ ધકેલવામાં માનવી પોતાની આદતો સુધારવા તૈયાર નથી. જલવાયુ વૈજ્ઞાનિકોના આંતરરાષ્ટ્રીય જૂથ દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા વાર્ષિક અહેવાલ ‘ઇન્ડિકેટર્સ ઓફ ગ્લોબલ ક્લાઇમેટ ચેન્જ’ (IGCC) મુજબ, વર્ષ ૨૦૨૫ એ અત્યાર સુધીનું ત્રીજું સૌથી ગરમ વર્ષ નોંધાયું છે. ચિંતાજનક બાબત એ છે કે, આ ગરમી વધારવામાં માનવીય પ્રવૃત્તિઓનો ફાળો ઇતિહાસમાં અત્યાર સુધીનો સૌથી વધુ રહ્યો છે.
તાપમાનમાં ૧.૩૯ ડિગ્રી સેલ્સિયસનો વધારો
નવી સ્ટડી અનુસાર, વર્ષ ૨૦૨૫ માં વૈશ્વિક સરેરાશ તાપમાન ૧૮૫૦-૧૯૦૦ ના બેઝલાઇન સરેરાશ કરતાં આશરે ૧.૩૯ ડિગ્રી સેલ્સિયસ વધુ નોંધાયું હતું. સૌથી ચોંકાવનારી વાત એ છે કે, આ કુલ વધારામાંથી ૧.૩૭ ડિગ્રી સેલ્સિયસ જેટલો વધારો માત્ર અને માત્ર માનવીય પ્રવૃત્તિઓ (મુખ્યત્વે ગ્રીનહાઉસ ગેસ ઉત્સર્જન) ને કારણે થયો હતો, જ્યારે બાકીનો નજીવો હિસ્સો કુદરતી બદલાવોનું પરિણામ હતો. અગાઉ વર્લ્ડ મેટ્રોલોજિકલ ઓર્ગેનાઈઝેશન (WMO) એ પણ અંદાજ લગાવ્યો હતો કે ૨૦૨૩ અને ૨૦૨૪ પછી ૨૦૨૫ ત્રીજું સૌથી ગરમ વર્ષ બનશે.
‘લા નીના’ એ પૃથ્વીને થોડી બચાવી લીધી
વર્ષ ૨૦૨૪ એ ૧.૫૫ ડિગ્રી સેલ્સિયસ વધારા સાથે ઇતિહાસનું સૌથી ગરમ વર્ષ રહ્યું છે. તે સરખામણીએ ૨૦૨૫ માં માનવીય પ્રદૂષણ વધુ હોવા છતાં તાપમાન થોડું ઓછું રહ્યું, જેનું કારણ ‘લા નીના’ (La Nina) ની અસર હતી. પ્રશાંત મહાસાગર સામાન્ય કરતાં વધુ ઠંડો હોવાને કારણે પૃથ્વી પર તેની ઠંડક આપનારી અસર થઈ હતી. જો કે, ગ્રીનહાઉસ ગેસનું ઉત્સર્જન ૨૦૨૫ માં ૫૬.૮ બિલિયન ટન કાર્બન ડાયોક્સાઇડ જેટલું થઈ ગયું છે, જે અત્યાર સુધીનું સૌથી સર્વોચ્ચ સ્તર છે.
૨૦૨૬ માં ભારે ‘અલ નીનો’ નો ખતરો
જર્મનીના બૉન શહેરમાં યોજાઈ રહેલી વાર્ષિક ક્લાઇમેટ મીટિંગ વચ્ચે આ રિપોર્ટ આવ્યો છે, જ્યાં દેશો ૨૦૩૫ સુધીમાં કુલ ઊર્જા વપરાશમાં વીજળીનો હિસ્સો ૩૫% કરવા માટે મંથન કરી રહ્યા છે. જો કે, ખતરો હજુ ટળ્યો નથી. વૈજ્ઞાનિકોએ ચેતવણી આપી છે કે ૨૦ spark ૨૬ માં પ્રશાંત મહાસાગરમાં ભારે ‘અલ નીનો’ (El Nino) સક્રિય થવાનો અંદાજ છે. અલ નીનોની અસર લા નીના કરતાં બિલકુલ ઉલટી હોય છે અને તે પૃથ્વીના તાપમાનમાં મોટો ઉછાળો લાવે છે. WMO ના મતે, ૭૫% શક્યતા છે કે ૨૦૨૬ થી ૨૦૩૦ વચ્ચેના આગામી ૫ વર્ષોમાં સરેરાશ તાપમાન ૧.૫ ડિગ્રી સેલ્સિયસની ખતરનાક મર્યાદાને પાર કરી જશે.
આ પણ વાંચો:Explained: ભારતમાં પ્લાસ્ટિકની ચલણી નોટો આવશે? વાયરલ દાવા પર RBI એ કરી સ્પષ્ટતા!
