સુપ્રીમ કોર્ટે આજે દિલ્હી-NCRમાં તાજેતરમાં બનેલી બળાત્કારની ઘટનાઓ અંગે સ્વતઃ સંજ્ઞાન લીધું છે. જસ્ટિસ જે.બી. પારડીવાલા અને જસ્ટિસ કે. વિનોદ ચંદ્રનની બનેલી બેન્ચે પાર્કમાં ગેંગ-રેપ અને ચાલતી સ્લીપર બસમાં સગીરા પર થયેલા જાતીય હુમલાની ઘટનાઓનો ઉલ્લેખ કરતા જણાવ્યું હતું કે આ ઘટનાઓ પોલીસ અને વહીવટીતંત્રની વ્યવસ્થિત નિષ્ફળતા દર્શાવે છે.
બળાત્કારની ઘટના અંગે કોર્ટે લીધુ સંજ્ઞાન
બેન્ચે સ્વરૂપ નગરમાં કિશોરીની હત્યા અને ચાલતી બસમાં 47 કિલોમીટર સુધી રોકાયા વિના થયેલા હુમલાની સરખામણી નિર્ભયા કેસ સાથે કરી હતી. કોર્ટે અવલોકન કર્યું હતું કે જાહેર સ્થળોને અસુરક્ષિત છોડી શકાય નહીં અને જવાબદારી નક્કી થવી જોઈએ. બંધારણની કલમ 21 હેઠળ દરેક વ્યક્તિને ગરિમાપૂર્ણ જીવન જીવવાનો અધિકાર છે. સ્વતઃ સંજ્ઞાન લેતા કોર્ટે કેસ નોંધવાનો નિર્દેશ આપ્યો.
સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવી: વહીવટીતંત્રની મૂળભૂત જવાબદારી
સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે આ ઘટનાઓ સ્પષ્ટપણે કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓ અને જાહેર વહીવટી અધિકારીઓ દ્વારા મૂળભૂત જાહેર સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવામાં રહેલી વ્યવસ્થિત નિષ્ફળતા (systemic failure) ને ઉજાગર કરે છે. કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે જાહેર સ્થળોએ નાગરિકોની ખાસ કરીને મહિલાઓ અને બાળકોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવી એ વહીવટીતંત્રની મૂળભૂત જવાબદારી છે. તાજેતરની ઘટનાઓ આ જવાબદારીના નિર્વહન અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા કરે છે.
નિર્ભયા કેસ સાથે સરખામણી
કોર્ટે અવલોકન કર્યું હતું કે આવા કિસ્સાઓ કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓની વ્યવસ્થિત નિષ્ફળતાઓને ખુલ્લી પાડે છે. જસ્ટિસ જે.બી. પારડીવાલા અને જસ્ટિસ કે. વિનોદ ચંદ્રનની બનેલી બેન્ચે નોંધ્યું હતું કે આ ઘટનાની સરખામણી 2012ના નિર્ભયા કેસ સાથે ન કરવી અશક્ય છે. બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે દિલ્હી-એનસીઆરમાં બળાત્કારના કેસોના અહેવાલો સ્પષ્ટપણે સૂચવે છે કે કાયદા અમલીકરણ અને જાહેર વહીવટી એજન્સીઓ લોકોની મૂળભૂત સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવામાં નિષ્ફળ રહી છે. સુપ્રીમ કોર્ટે વધુમાં ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે પ્રકાશના અભાવ, અપૂરતી દેખરેખ અથવા અન્ય વહીવટી સુવિધાઓના અભાવને કારણે જાહેર સ્થળો જેમ કે પાર્ક અને બસો જોખમી વિસ્તારો બની જાય તે ચલાવી લેવામાં આવશે નહીં.
