સુપ્રીમ કોર્ટે સોમવારે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે તેણે 'સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન' (SIR) દરમિયાન નવા મતદારોની નોંધણી માટે વપરાતા 'ફોર્મ-6'ના કોઈ સુધારેલા સંસ્કરણને મંજૂરી આપી નથી. મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્ય કાંતના નેતૃત્વ હેઠળની બેન્ચે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર વિરુદ્ધ દાખલ કરવામાં આવેલી અરજીઓની સુનાવણી દરમિયાન આ અવલોકન કર્યું હતું.
મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્ય કાંતે કહ્યું, "અમે ફોર્મ-6ના કોઈ સુધારેલા સંસ્કરણને મંજૂરી આપી નથી. આ વાત સ્પષ્ટ રહેવી જોઈએ. જ્યારે રેકોર્ડ રજૂ કરવામાં આવશે, ત્યારે અમે એ જાણવા માંગીશું કે તેમાં સુધારો કોણે કર્યો." કોર્ટે જ્ઞાનેશ કુમારને સસ્પેન્ડ કરવા અંગે વચગાળાનો આદેશ પસાર કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. ચૂંટણી પંચે અગાઉ દાવો કર્યો હતો કે ફોર્મ-6 સાથે સંકળાયેલ વધારાની ઘોષણાને સુપ્રીમ કોર્ટે માન્ય રાખી હતી.
CEC જ્ઞાનેશ કુમાર સામે કાર્યવાહીની માંગ કરતી અરજીની સુનાવણી દરમિયાન, સોમવારે CJI સૂર્ય કાંતે એક મહત્વપૂર્ણ અવલોકન કર્યું હતું. CJIએ સ્પષ્ટ કર્યું કે સુપ્રીમ કોર્ટે 'ફોર્મ 6'ના એવા કોઈ સુધારેલા સંસ્કરણને મંજૂરી આપી નથી. જેનો ઉપયોગ 'સ્પેશિયલ સમરી રિવિઝન' (SIR) દરમિયાન મતદાર યાદીમાં નામ ઉમેરવા માટે થાય છે અને જેમાં નવી ઘોષણા (declaration)નો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હોય. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે રેકોર્ડ્સ રજૂ કરવામાં આવ્યા પછી કોર્ટ તપાસ કરશે કે આ ફેરફારોને કોણે મંજૂરી આપી હતી.
નવા 'ફોર્મ 6' અંગે સુપ્રીમ કોર્ટની સ્પષ્ટ ટિપ્પણી
મુખ્ય ન્યાયાધીશનું આ અવલોકન મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે ભારતના ચૂંટણી પંચે તાજેતરમાં દાવો કર્યો હતો કે સુપ્રીમ કોર્ટે અમુક રાજ્યોમાં હાલમાં ચાલી રહેલી SIR પ્રક્રિયા માટે ઓનલાઇન 'ફોર્મ 6'માં ઉમેરવામાં આવેલી નવી ઘોષણાને મંજૂરી આપી હતી. વાસ્તવમાં, 'ફોર્મ 6'ની ઘોષણામાં કરવામાં આવેલા ફેરફારો વિવાદનો વિષય બન્યા હતા, કારણ કે એ વાત સામે આવી હતી કે બે ચૂંટણી કમિશનરોએ તેના પર વાંધો ઉઠાવ્યો હતો.
એવો પણ તર્ક આપવામાં આવ્યો હતો કે કેન્દ્ર સરકારના 'રજિસ્ટ્રેશન ઓફ ઈલેક્ટર્સ રૂલ્સ, 1960'માં સુધારો કર્યા વિના આ ફેરફારો લાગુ કરી શકાય નહીં. ધ ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસના એક અહેવાલમાં ખુલાસો થયો હતો કે ચૂંટણી કમિશનરો દ્વારા વાંધો ઉઠાવવા છતાં નવું 'ફોર્મ 6' લાગુ કરવામાં આવ્યું હતું. ત્યારબાદ, 26 સપ્ટેમ્બરના રોજ ચૂંટણી પંચે એક મીડિયા રિલીઝ બહાર પાડીને જણાવ્યું હતું કે સુપ્રીમ કોર્ટે બિહાર SIR અંગેના મે 2026ના તેના ચુકાદામાં 'ફોર્મ 6' સંબંધિત સંદેશાવ્યવહારને માન્ય રાખ્યો હતો.