લદ્દાખના સામાજિક કાર્યકર સોનમ વાંગચુકને 60 દિવસ માટે નજરકેદ (હાઉસ અરેસ્ટ) કરવામાં આવ્યા છે. તેમને કોઈપણ રેલી કે સરઘસમાં ભાગ લેવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. આ આદેશ લેહના એડિશનલ ડિસ્ટ્રિક્ટ મેજિસ્ટ્રેટ (ADM) દ્વારા આપવામાં આવ્યો છે. આ ઘટનાક્રમ પાછળનું કારણ લદ્દાખમાં 4 ડિસેમ્બરે યોજાનારી 'હિલ કાઉન્સિલ'ની ચૂંટણી છે. લદ્દાખના લોકો આ ચૂંટણીનો વિરોધ કરી રહ્યા છે અને સોનમ વાંગચુકે પણ આ વિરોધમાં અવાજ ઉઠાવ્યો હતો.
વહીવટીતંત્રે પોલીસ રિપોર્ટ અને લેહ પોલીસ વડાના પત્રનો હવાલો આપ્યો છે, જેમાં સાવચેતીના પગલાં લેવા અને વાંગચુક પર પ્રતિબંધો લાદવાની વિનંતી કરવામાં આવી હતી. મેજિસ્ટ્રેટ દ્વારા 'ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા' (BNSS)ની કલમ 163 હેઠળ વાંગચુકની હિલચાલ પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. આ આદેશ 60 દિવસ સુધી અમલમાં રહેશે.
કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ બન્યા પછી લદ્દાખમાં પ્રથમ ચૂંટણી
લદ્દાખમાં 'ઓટોનોમસ હિલ ડેવલપમેન્ટ કાઉન્સિલ' (સ્વાયત્ત પહાડી વિકાસ પરિષદ)ની ચૂંટણીઓનો વિરોધ થઈ રહ્યો છે, જે 4 ડિસેમ્બરે યોજાવાની છે. 2019માં લદ્દાખ એક અલગ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ બન્યું ત્યારથી ત્યાં યોજાનારી આ પ્રથમ મોટી ચૂંટણી છે. કુલ 8 હિલ કાઉન્સિલ માટે ચૂંટણી યોજાવાની છે. આ આઠ કાઉન્સિલમાં કુલ 100 બેઠકો છે, જેમાંથી 36 બેઠકો મહિલાઓ માટે અનામત રાખવામાં આવી છે.
આ ચૂંટણીઓ લેહ અને કારગિલમાં ચાલી રહેલા લાંબા સમયના આંદોલન વચ્ચે યોજાઈ રહી છે, જ્યાં રાજકીય અને નાગરિક સમાજના જૂથો રાજ્યનો દરજ્જો (સ્ટેટહુડ) અને બંધારણની છઠ્ઠી અનુસૂચિ (Sixth Schedule) હેઠળ બંધારણીય સુરક્ષાની માંગ કરી રહ્યા છે. લદ્દાખના મુખ્ય સચિવ આશિષ કુંદ્રાના જણાવ્યા અનુસાર, લેહ અને કારગિલ બંનેમાં બેઠકોની સંખ્યા જે અગાઉ 26-26 હતી. તેને વધારીને 50-50 કરવામાં આવી છે. પરિણામે, આ આઠ કાઉન્સિલની રચના સાથે કુલ બેઠકોની સંખ્યા 100 થઈ ગઈ છે.
તેમને નજરકેદ કેમ કરવામાં આવ્યા?
વાંગચુક અને અન્ય સ્થાનિક નેતાઓએ હિલ કાઉન્સિલની ચૂંટણીના સમયગાળા (timing)નો વિરોધ કર્યો છે. તેમનું કહેવું છે કે શિયાળાની ઋતુ અને સ્થાનિક વસ્તીના મોસમી સ્થળાંતરને કારણે, લદ્દાખના ઘણા મતદારો પોતાનો મત આપી શકશે નહીં. સોનમ વાંગચુકે સતત આનો વિરોધ કર્યો છે; તેમણે આ મુદ્દે ધરણાં કરવાની પણ જાહેરાત કરી હતી. 12 નવેમ્બરે, તેમણે 'X' (ટ્વિટર) પર એક વીડિયો પોસ્ટ કરીને દાવો કર્યો કે તેમને નજરકેદ (હાઉસ અરેસ્ટ) કરવામાં આવ્યા છે. તેમણે જણાવ્યું કે તેમના ઘરની બહાર 20-25 સશસ્ત્ર જવાનો તૈનાત છે અને તેઓ તેમના પર નજર રાખી રહ્યા છે.
