સુપ્રીમ કોર્ટે દિલ્હી-NCR ક્ષેત્રમાં વાયુ પ્રદૂષણ અંગે લેખિત આદેશ જારી કર્યો છે. આ વિસ્તારમાં વાહનોને કારણે વધી રહેલા પ્રદૂષણ સામે કડક વલણ અપનાવતા સુપ્રીમ કોર્ટે દિલ્હી અને અન્ય ત્રણ રાજ્યો ઉત્તર પ્રદેશ, હરિયાણા અને રાજસ્થાન પાસેથી કાર્ય યોજના (એક્શન પ્લાન) માંગ્યા છે અને આ રાજ્યોએ હવે પોતાનો જવાબ દાખલ કરવાનો રહેશે. આ આદેશમાં મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્યકાંત, ન્યાયમૂર્તિ જોયમાલ્યા બાગચી અને ન્યાયમૂર્તિ વી. મોહનાની બનેલી ત્રણ ન્યાયાધીશોની ખંડપીઠે દિલ્હી સરકાર, મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન ઓફ દિલ્હી (MCD), દિલ્હી પોલીસ ટ્રાફિક વિભાગ અને ત્રણ પડોશી રાજ્યોની સરકારો પાસેથી જવાબ માંગ્યા છે.
CJI સૂર્યકાંતના નેતૃત્વ હેઠળની આ ખંડપીઠે સંકેત આપ્યો છે કે તેઓ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો માટે ચોક્કસ નિર્દેશો જારી કરશે અને સંબંધિત સત્તાવાળાઓ પાસેથી અહેવાલો તથા અપડેટ્સ માંગશે. શરૂઆતમાં CJIએ ટિપ્પણી કરી, "અમને આશા છે કે તમે બધા દિલ્હીના હવામાનનો આનંદ માણી રહ્યા હશો." ન્યાયમૂર્તિ જોયમાલ્યા બાગચીએ કોર્ટનો વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે 'કમિશન ફોર એર ક્વોલિટી મેનેજમેન્ટ' (CAQM) આરોગ્ય ક્ષેત્રના નિષ્ણાતો સહિત તમામ નિષ્ણાતોના મંતવ્યોને ધ્યાનમાં લેશે. તેમણે જણાવ્યું કે નાના બાળકોના ફેફસાં આવી પરિસ્થિતિઓમાં અનુકૂલન સાધવા માટે સક્ષમ છે કે કેમ તે અંગે કોઈ સ્પષ્ટતા નથી.
વધુમાં, કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે જ્યાં સુધી 'ગ્રેડેડ રિસ્પોન્સ એક્શન પ્લાન' (GRAP) ની જોગવાઈઓને પડકારતી દલીલોને સમર્થન આપવા માટે કોઈ 'પીઅર-રિવ્યુડ' (નિષ્ણાતો દ્વારા સમીક્ષા કરાયેલા) સંશોધન પત્રો રજૂ કરવામાં ન આવે, ત્યાં સુધી કોર્ટ આવી દલીલો પર વિચાર કરશે નહીં.
પ્રદૂષણ ફેલાવતા વાહનો સામેની કાર્યવાહી અંગે અહેવાલ માંગ્યો
સુપ્રીમ કોર્ટે વાહનોને કારણે થતા પ્રદૂષણને રોકવા માટે તાત્કાલિક પગલાં લેવાના નિર્દેશો આપ્યા છે. 'પોલ્યુશન અંડર કંટ્રોલ' (PUC) નિયમોના પાલન અને પ્રદૂષણ ફેલાવતા વાહનો સામે લેવાયેલી કાર્યવાહી અંગે અહેવાલ માંગવામાં આવ્યો છે. ખાસ કરીને, જૂના વાહનો અને નિર્ધારિત ઉત્સર્જન ધોરણો (emission standards) પૂરા કરવામાં નિષ્ફળ ગયેલા વાહનો સામે લેવાયેલા પગલાં અંગે વિગતો માંગવામાં આવી છે.
'નિષ્ણાતોના મંતવ્યો અને GRAP પર આધાર'
સુનાવણી દરમિયાન, કોર્ટને ગંગારામ હોસ્પિટલના એક ચેસ્ટ સર્જન (ફેફસાના નિષ્ણાત સર્જન) ના અહેવાલ વિશે જાણ કરવામાં આવી હતી, જેમાં જણાવાયું હતું કે દિલ્હીમાં બાળકોના ફેફસાં હવે ગુલાબી રહ્યા નથી. જોકે, સુપ્રીમ કોર્ટે સંકેત આપ્યો કે તેઓ આવા વ્યક્તિગત મંતવ્યોને ધ્યાનમાં લેવા માંગતા નથી. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે જ્યાં સુધી કોઈ પ્રતિષ્ઠિત શૈક્ષણિક જર્નલ (પીઅર-રિવ્યુડ જર્નલ)માં આનાથી વિપરીત સંશોધન પ્રકાશિત ન થાય, ત્યાં સુધી તે માત્ર નિષ્ણાતોના અભિપ્રાયો અને GRAP (ગ્રેડેડ રિસ્પોન્સ એક્શન પ્લાન)ની ભલામણો પર જ આધાર રાખશે.
આગામી સુનાવણી 23 નવેમ્બરે યોજાશે
સુપ્રીમ કોર્ટે તપાસ કરાયેલા વાહનોની સંખ્યા અને કાપવામાં આવેલા ચલણ (દંડ) અંગે માહિતી માંગી છે. વાહનોને કારણે થતા પ્રદૂષણના મુદ્દે આગામી સુનાવણી 23 નવેમ્બર માટે નક્કી કરવામાં આવી છે. દિલ્હી-NCRમાં વાયુ પ્રદૂષણની કટોકટી અંગે સુપ્રીમ કોર્ટે ટિપ્પણી કરી હતી કે આવા મામલાઓમાં કોર્ટે મર્યાદિત હસ્તક્ષેપ કરવો જોઈએ; અન્યથા, તેનાથી અજાણતા જ લોકોને કાયદો તોડવા માટે પ્રોત્સાહન મળી શકે છે. તેના બદલે, કોર્ટે સૂચન કર્યું કે પ્રદૂષણ અંગે જાગૃતિ લાવવાના કાર્યક્રમોને દિવાળીના તહેવાર સાથે જોડાયેલા આયોજનોમાં સામેલ કરી શકાય છે.
આ પણ વાંચો: AQI જોઈ અભિજીત દિપકેએ આ શું કહ્યું? પ્રદુષણ માટે કોને ગણાવ્યા જવાબદાર
https://sandesh.com/india/news/abhijit-deepke-reaction-delhi-mumbai-aqi-people-blame-diwali
