સુપ્રીમ કોર્ટે પણ નેપાળની પરિસ્થિતિ પર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. રાષ્ટ્રપતિ સંદર્ભ પર સુનાવણી દરમિયાન, બંધારણીય બેંચનું નેતૃત્વ કરી રહેલા મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) બીઆર ગવઈએ કહ્યું, અમને અમારા બંધારણ પર ગર્વ છે... પડોશી દેશો જુઓ... અમે નેપાળમાં તે જોયું. આના પર ન્યાયાધીશ વિક્રમ નાથે કહ્યું, અને બાંગ્લાદેશમાં પણ...


ખરેખર થયું એવું કે રાષ્ટ્રપતિ સંદર્ભ કેસની સુનાવણી દરમિયાન, બંધારણીય બેંચ વિવિધ પક્ષકારોને સાંભળી રહી હતી. આ દરમિયાન, સોલિસિટર જનરલ (એસજી) તુષાર મહેતાએ પણ ચર્ચામાં ભાગ લીધો. બંધારણની શક્તિ પર ભાર મૂકતા, તેમણે કટોકટીનો ઉલ્લેખ કર્યો. તુષાર મહેતાએ કહ્યું, જ્યારે ઇન્દિરા ગાંધીએ કટોકટી લાદી, ત્યારે જનતાએ એવો પાઠ ભણાવ્યો કે માત્ર કોંગ્રેસે સત્તા ગુમાવી નહીં, પરંતુ ઇન્દિરા ગાંધીએ પણ પોતાની બેઠક ગુમાવી. આ પછી, બીજી સરકાર આવી, પરંતુ જ્યારે તે જનતાને સંભાળી ન શકી, ત્યારે તે જ જનતાએ ઇન્દિરા ગાંધીને ફરીથી સત્તામાં લાવી. આ બંધારણની શક્તિ છે. આના પર, સીજેઆઈ ગવઈએ તરત જ ઉમેર્યું, તે પણ પ્રચંડ બહુમતી સાથે. એસજીએ સંમત થયા અને કહ્યું, હા, આ આપણા બંધારણની તાકાત છે અને આ રાજકીય દલીલ નથી, પરંતુ સત્ય છે.


પડોશી દેશોનો ઉલ્લેખ કેમ?

સુપ્રીમ કોર્ટની આ ટિપ્પણી એવા સમયે આવી છે જ્યારે નેપાળ અને બાંગ્લાદેશ જેવા પડોશી દેશોમાં રાજકીય અસ્થિરતા અને બંધારણ પર વિવાદ ચાલી રહ્યા છે. નેપાળમાં પરિસ્થિતિ એવી બની ગઈ છે કે લોકોના ગુસ્સાને કારણે વડા પ્રધાનને રાજીનામું આપવું પડ્યું છે. દેશ ચાર દિવસથી સળગી રહ્યો છે. થોડા મહિના પહેલા બાંગ્લાદેશમાં પણ આવી જ સ્થિતિ સર્જાઈ હતી અને વડા પ્રધાન શેખ હસીનાને પોતાનો દેશ છોડીને ભારતમાં આશ્રય લેવો પડ્યો હતો.


આપણે શા માટે ગર્વ અનુભવીએ છીએ?

ભારતનું બંધારણ વિશ્વના સૌથી મોટા અને લોકશાહી બંધારણોમાંનું એક છે. તેણે લોકોને સમાનતા અને અધિકારો આપ્યા છે, પરંતુ સત્તામાં રહેલા નેતાઓને મર્યાદામાં રહેવાનો પાઠ પણ શીખવ્યો છે. કટોકટી જેવી પરિસ્થિતિમાં પણ, લોકશાહીએ પોતાનો માર્ગ બનાવ્યો અને લોકોએ બંધારણ દ્વારા સરકારને ઉથલાવી દીધી. ન્યાયતંત્રે ઘણા ઐતિહાસિક નિર્ણયો દ્વારા બંધારણના આત્માને મજબૂત રાખ્યો છે. CJI ગવઈની ટિપ્પણી એ વિશ્વાસ તરફ નિર્દેશ કરે છે કે ગમે તેટલી કટોકટી આવે, ભારતીય લોકશાહી તેના બંધારણને કારણે વારંવાર મજબૂત રહી છે.

  • Follow us on: