સુપ્રીમ કોર્ટે 18 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોને સોશિયલ મીડિયા અને અન્ય ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર એકાઉન્ટ બનાવવાથી પ્રતિબંધિત કરવાની માંગ કરતી અરજી અંગે કેન્દ્ર સરકારને નોટિસ જાહેર કરી છે. અરજીમાં સોશિયલ મીડિયાના ઉપયોગ અંગે સલામતીના પગલાં લેવાની પણ માંગ કરવામાં આવી છે, ખાસ કરીને માતાપિતા અથવા લીગલ વાલીઓની સંમતિ ફરજિયાત છે. અરજીમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે મેટા અને અન્ય સોશિયલ મીડિયા કંપનીઓએ યુએસ કાયદા અનુસાર એકાઉન્ટ બનાવવા માટે લઘુત્તમ ઉંમર 13 વર્ષ નક્કી કરી છે.
અરજીમાં શું કહેવામાં આવ્યું છે?
NGO 'જસ્ટ રાઇટ્સ ફોર ચિલ્ડ્રન એલાયન્સ' દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજીમાં નિર્દેશ કરવામાં આવ્યો છે કે ફેસબુક અને સ્નેપચેટ (ભારત) જેવા પ્લેટફોર્મ વપરાશકર્તાઓને 13 વર્ષની ઉંમરથી એકાઉન્ટ બનાવવાની મંજૂરી આપે છે, જ્યારે ભારતીય કાયદો 18 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના વ્યક્તિઓને સગીર તરીકે વર્ગીકૃત કરે છે. અરજીમાં ઇન્ફર્મેશન ટેકનોલોજી (મધ્યસ્થી માર્ગદર્શિકા અને ડિજિટલ મીડિયા એથિક્સ કોડ) નિયમો, 2021 માં સુધારો કરવા અથવા ચોક્કસ માર્ગદર્શિકા ઘડવાના નિર્દેશોની માંગ કરવામાં આવી છે. આ પગલાંનો હેતુ એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે કોઈ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ માતાપિતા અથવા કાનૂની વાલીની સંમતિ વિના 18 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળક સાથે સોશિયલ મીડિયા કરારમાં પ્રવેશ ન કરે અથવા ખાતરી કરે કે આવા કરાર માતાપિતા/વાલી ચકાસણી અથવા e-KYC ને આધીન હોય.
બાળકો માટે સીધી ઍક્સેસ અંગે ચિંતાઓ
આ અરજીમાં એવી માર્ગદર્શિકા બનાવવાની પણ માંગ કરવામાં આવી છે જેમાં ફરજિયાત કરવામાં આવે કે જ્યારે પણ કોઈ સગીરને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ ઍક્સેસ કરવાની અથવા તેનો ઉપયોગ કરવાની પરવાનગી આપવામાં આવે છે, ત્યારે આવી ઍક્સેસ માતાપિતા અથવા કાનૂની વાલીઓને સંડોવતા કાયદેસર રીતે માન્ય પ્રક્રિયા દ્વારા થવી જોઈએ. આ પ્રક્રિયામાં માતાપિતા અથવા વાલી ચકાસણી અથવા e-KYC સામેલ હોવું જોઈએ, જે સેવાની પ્રકૃતિ અને સંકળાયેલા જોખમોને અનુરૂપ હોય. અરજીમાં જણાવાયું છે કે ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર બાળકોની સ્વતંત્ર ઍક્સેસ તેમને ઑનલાઇન ગ્રુમિંગ, જાતીય શોષણ, ટ્રાફિકિંગ, વર્તણૂકીય પ્રોફાઇલિંગ, વ્યક્તિગત ડેટાનો દુરુપયોગ, સાયબર ધમકીઓ અને વય-અનુચિત સામગ્રી જેવા જોખમોનો સામનો કરે છે.
આ પણ વાંચો: Vijay Mallya: વિચારું છું વંદો બની જઉં... ભાગેડુ વિજય માલ્યાએ કેમ આવું કહ્યું?
