CJP: 'કોકરોચ જનતા પાર્ટી' (CJP) ના વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન થયેલી હિંસા સંબંધિત અરજીઓની સુનાવણી કરતી વખતે સુપ્રીમ કોર્ટે એક મહત્વપૂર્ણ પ્રતિક્રિયા આપી છે. તેના અગાઉના આદેશમાં ફેરફાર કરીને, કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે ગંભીર ગુનાઓના આરોપી વ્યક્તિઓને રાહત આપવામાં આવશે નહીં. રાજ્યો કેસ પાછા ખેંચવાની સ્વતંત્રતા જાળવી રાખે છે; બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, તેઓ વિરોધીઓ સામેની કાર્યવાહી સમાપ્ત કરી શકે છે અથવા પાછી ખેંચી શકે છે. આ મામલાની આગામી સુનાવણી 19 ઓગસ્ટના રોજ થવાની છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે તેના આદેશમાં "ગુનાહિત પૃષ્ઠભૂમિ ધરાવતા વિરોધીઓ" નો ઉલ્લેખ ફક્ત ગંભીર અને ગંભીર ગુનાઓ (જેમ કે હત્યા) ના આરોપીઓને લાગુ પડે છે; પરિણામે, નાના આરોપોનો સામનો કરી રહેલા અથવા રાજકીય કારણોસર વિરોધ કરનારાઓ રાહત માટે પાત્ર રહેશે. કેન્દ્ર સરકારનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ જણાવ્યું હતું કે સરકાર વિરોધીઓ સામે નોંધાયેલી FIR અંગે અગાઉ આપેલા વચન પ્રત્યે સંપૂર્ણપણે પ્રતિબદ્ધ છે.
28 જુલાઈના આદેશમાં ફેરફાર
સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે, 28 જુલાઈના આદેશ અંગે, દિલ્હી અને અન્ય કોઈપણ રાજ્ય વિરોધીઓ સામે નોંધાયેલી FIR બંધ કરવા અથવા પાછી ખેંચવા માટે સ્વતંત્ર છે. ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) એ અગાઉના આદેશમાં ફેરફાર કરીને સ્પષ્ટ કર્યું કે આદેશમાં "ગુનાહિત ઇતિહાસ" શબ્દ ગંભીર અને જઘન્ય ગુનાઓનો ઉલ્લેખ કરે છે.
દલીલો અને કોર્ટનો જવાબ
સુનાવણી દરમિયાન, એડવોકેટ ગોપાલે જણાવ્યું હતું કે તેમણે એવા પોલીસ કર્મચારીઓની ઓળખ કરી છે જેઓ કાં તો ગણવેશમાં નહોતા અથવા જેમનું વર્તન અયોગ્ય હતું. તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ મામલો સીધો વિદ્યાર્થીઓ અને પોલીસ સાથે સંકળાયેલો છે, અને ખૂબ જ ગંભીર ઉલ્લંઘનો થયા છે. તેમણે દલીલ કરી હતી કે "ગુંડાઓ" આ કાર્યવાહીમાં સામેલ હતા, અને આ માટે જવાબદારીનો સામનો કરવો જ જોઇએ; કોઈની પાસે અત્યાચાર કરવાનો લાઇસન્સ નથી.
સિનિયર એડવોકેટ અભિષેક મનુ સિંઘવીએ સૂચવ્યું હતું કે બેન્ચે આ કેસમાં જરૂરી પ્રતિભાવના વિવિધ પાસાઓ અંગે નિર્દેશો જારી કરવા જોઈએ, અન્યથા, કોઈ નોંધપાત્ર જવાબો આવવાના નથી. ગોપાલે આદેશ સ્પષ્ટ કરવાની જરૂરિયાતનો પુનરોચ્ચાર કર્યો, જણાવ્યું કે તેમણે કાર્યવાહી કરનારા પોલીસ અધિકારીઓની ઓળખ કરી છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે સોગંદનામામાં RAF (રેપિડ એક્શન ફોર્સ) ને સૂચનાઓ જારી કરવા માટે કોણ જવાબદાર હતું તે જાહેર કરવું જોઈએ. પોલીસ કમિશનર અને RAF ડિરેક્ટરને સૂચનાઓ આપવી જોઈએ કે તેમણે પેલેટ ગન અને લાઠીચાર્જનો ઉપયોગ કેવી રીતે અધિકૃત કર્યો. પોલીસને આ રીતે કામ કરવાની મંજૂરી આપી શકાય નહીં; આ પ્રશ્નની બહાર છે. અમે વીડિયો સબમિટ કર્યા છે અને આ ગંભીર બાબત પર કોર્ટનું ધ્યાન દોર્યું છે. આ પ્રશ્નોના જવાબ સોગંદનામામાં આપવા જોઈએ.
સોલિસિટર જનરલ (SG) એ જણાવ્યું હતું કે વિરોધ પ્રદર્શનમાં એવા વ્યક્તિઓનો સમાવેશ થાય છે જેમના પર પહેલાથી જ બળાત્કાર અને હત્યા સહિતના ગુનાહિત આરોપો હતા. મહેતાએ ઉલ્લેખ કર્યો હતો કે તેમણે વૃંદા ગ્રોવર સાથે એક યાદી શેર કરી હતી જેમાં બળાત્કાર, હત્યા અને POCSO ઉલ્લંઘન જેવા કેસોનો સમાવેશ થતો હતો; ટ્રાફિક ઉલ્લંઘન સંબંધિત કોઈ કેસ નહોતા.
આ દરમિયાન, અરજદારોમાંથી એકનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા વકીલે તપાસની દેખરેખ માટે ભારતના ભૂતપૂર્વ મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) ની આગેવાની હેઠળ એક સમિતિની રચના કરવાની માંગ કરી હતી. CJI એ જણાવ્યું હતું કે આ બાબત પર ધ્યાન આપવામાં આવી રહ્યું છે. ગોપાલે SG દ્વારા વારંવાર કાર્યવાહીમાં વિક્ષેપ પાડવા સામે સખત વાંધો ઉઠાવ્યો હતો.
એડવોકેટ હરિહરને દલીલ કરી હતી કે સંમતિ લીધા વિના વિરોધ સ્થળ પર મોટા પાયે ચહેરાની દેખરેખ રાખવામાં આવી હતી, જે ગોપનીયતાના અધિકારનું ઉલ્લંઘન છે. ગોપાલે આધાર ડેટાના ઉપયોગની કાયદેસરતા પર પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો, પૂછ્યું કે અધિકારીઓ તેને કેટલા સમય સુધી રાખવાનો ઇરાદો ધરાવે છે.
પેલેટ ગનના ઉપયોગ અંગે વાત કરતા, વૃંદા ગ્રોવરે નોંધ્યું કે જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં તેનો ઉપયોગ થયા પછી તેમને દિલ્હીમાં તૈનાત કરવામાં આવ્યા હતા, અને પૂછ્યું કે શું આને અધિકૃત કરવા માટે કોઈ સત્તાવાર આદેશ હતો. CJI એ SG ને જવાબમાં પેલેટ ગનના ઉપયોગ અંગે સ્પષ્ટતા આપવાનો નિર્દેશ આપ્યો. રાજ્યોના મુખ્ય સચિવો પણ વીડિયો કોન્ફરન્સિંગ દ્વારા હાજર થયા, અને CJI એ તેમને સોગંદનામા દાખલ કરવાનો પણ નિર્દેશ આપ્યો.
કેન્દ્ર સરકારે સ્પષ્ટતા કરી કે ગંભીર અને જઘન્ય ગુનાઓમાં સંડોવાયેલા 2,700 થી વધુ વ્યક્તિઓ સામે નોંધાયેલી FIR પાછી ખેંચવામાં આવશે નહીં. સુપ્રીમ કોર્ટ 19 ઓગસ્ટના રોજ યોજાનારી આગામી સુનાવણી દરમિયાન SIT ના મુદ્દા પર વિચાર કરશે, પેલેટ ગન અંગેના પ્રતિભાવની સમીક્ષા કરશે અને કેન્દ્ર અને રાજ્યો દ્વારા શરૂ કરાયેલી FIR પાછી ખેંચવાની પ્રક્રિયાની સ્થિતિની તપાસ કરશે.
આ પણ વાંચો: Abhijeet Deepkeએ RTI પર શેર કર્યો Video, કહ્યું- હું સ્કોલરશિપ લેટર બતાવવા તૈયાર, પણ...
