ન્યાયાધીશ વિક્રમ નાથ અને સંદીપ મહેતાની બેન્ચે 2017માં વકીલ ઋષિ મલ્હોત્રાએ દાખલ કરેલી અરજી પર ચુકાદો આપ્યો હતો.
કેન્દ્ર માટે વિકલ્પ ખુલ્લો
અરજીમાં કલમ 354(5) સીઆરપીસી (હવે બીએનએસએસ)ને ગેરબંધારણીય જાહેર કરવામાં આવી હતી અને ઘાતક ઇન્જેક્શન, ગોળીબાર અથવા અન્ય ઓછી પીડાદાયક પદ્ધતિઓ અપનાવવાની માંગ કરવામાં આવી હતી. બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે, કેસમાં નિર્ણય પર પુનર્વિચારની જરૂર નથી. જોકે, કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે, જો ભવિષ્યમાં વૈજ્ઞાનિક અથવા તબીબી પુરાવા બહાર આવે છે, તો આ મુદ્દા પર પુનર્વિચાર કરી શકાય છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે અરજી ફગાવી
સુપ્રીમ કોર્ટે મૃત્યુદંડની સજા અપાયેલા કેદીઓને વૈકલ્પિક પદ્ધતિઓની માંગ કરતી અરજી ફગાવી દીધી છે. અરજીમાં દલીલ કરવામાં આવી હતી કે ફાંસી આપવી એ પીડાદાયક પદ્ધતિ છે. જોકે, ન્યાયાધીશ વિક્રમ નાથ અને સંદીપ મહેતાની બેન્ચે કહ્યું કે જો કેન્દ્ર સરકાર ફાંસી આપવાની પદ્ધતિની વ્યાપક સમીક્ષા કરવા અને વૈકલ્પિક પદ્ધતિ શોધવા માંગતી હોય, તો આ નિર્ણય તેના માર્ગમાં ન આવવો જોઈએ.
ભારતીય બંધારણનું અર્થઘટન
સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે, આગળ વધતા પહેલા, અમે સ્પષ્ટ કરવા માંગીએ છીએ કે આ રિટ અરજીને ફગાવી દેવાથી ભવિષ્યમાં બંધારણીય સમીક્ષાને અવરોધિત કરવામાં આવતો નથી. જો નોંધપાત્ર વૈજ્ઞાનિક, તબીબી અથવા પ્રયોગમૂલક પુરાવા બહાર આવે છે જે દર્શાવે છે કે દિના કેસમાં નિર્ણય માટેનો વાસ્તવિક અને વૈજ્ઞાનિક આધાર પછીની ઘટનાઓ દ્વારા નોંધપાત્ર રીતે બદલાઈ ગયો છે, તો સમીક્ષાની જરૂર પડી શકે છે. કોર્ટે ભાર મૂક્યો હતો કે ભારતીય બંધારણનું અર્થઘટન એક ગતિશીલ પ્રક્રિયા છે અને બંધારણીય સિદ્ધાંતોના ઉત્ક્રાંતિ અને વૈજ્ઞાનિક જ્ઞાનમાં પ્રગતિ બંને પ્રત્યે સંવેદનશીલ રહેવું જોઈએ.
કોણે અરજી દાખલ કરી?
સિનિયર વકીલ ઋષિ મલ્હોત્રા દ્વારા દાખલ કરાયેલી જાહેર હિતની અરજીમાં મૃત્યુદંડની સજા પામેલા કેદીઓને ફાંસી આપવાની વર્તમાન પ્રથાને રદ કરવાની માંગ કરવામાં આવી હતી, જેના કારણે લાંબા સમય સુધી પીડા અને વેદના થાય છે. તેમાં વિનંતી કરવામાં આવી હતી કે ફાંસીની પદ્ધતિને ગોળીબાર, વીજળીનો કરંટ અથવા ગેસ ચેમ્બર જેવી પદ્ધતિઓથી બદલવામાં આવે, જેના પરિણામે થોડીવારમાં મૃત્યુ થઈ શકે છે.
આ પણ વાંચોઃ દાઉદ ઇબ્રાહિમનો રાઇટ હેન્ડ અખ્તર મર્ચન્ટ ભારત ડિપોર્ટ થતા જ દિલ્હી એરપોર્ટથી કરાઇ ધરપકડ