પશ્ચિમ બંગાળમાં સ્પેશિયલ સમરી રિવિઝન (SIR) કેસની સુનાવણી દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટે અનેક મહત્વપૂર્ણ નિર્દેશો આપ્યા છે. કોર્ટે 14 ફેબ્રુઆરી પછી મતદાર યાદી ચકાસણી પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવા માટે વધારાનો અઠવાડિયાનો સમય આપ્યો. તેણે રાજ્યના પોલીસ મહાનિર્દેશક (DGP) ને ચૂંટણી પ્રક્રિયા દરમિયાન અવરોધ અને ફોર્મ સળગાવવાની ઘટનાઓ અંગે વ્યક્તિગત સોગંદનામું દાખલ કરવાનો પણ આદેશ આપ્યો.
કોર્ટે રાજ્ય સરકારને આપ્યો આદેશ
સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં નિષ્પક્ષતા અને પારદર્શિતા સુનિશ્ચિત કરવી મહત્વપૂર્ણ છે. કોર્ટે રાજ્ય સરકારને નિર્દેશ આપ્યો હતો કે ચૂંટણી પંચને સોંપવામાં આવેલા 8,505 અધિકારીઓ આવતીકાલે સાંજે 5 વાગ્યા સુધીમાં જિલ્લા ચૂંટણી કચેરીઓને રિપોર્ટ કરે.
સુનાવણી દરમિયાન કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે 19 જાન્યુઆરીના આદેશમાં ઉલ્લેખિત દસ્તાવેજો મતદાર યાદી સંબંધિત દાવાઓ અને વાંધાઓની ચકાસણી દરમિયાન સ્વીકારવામાં આવશે. કોર્ટે એમ પણ જણાવ્યું હતું કે ગૌણ પરીક્ષા પ્રમાણપત્ર અને પ્રવેશ કાર્ડને ઓળખના પુરાવા તરીકે સંયુક્ત રીતે ગણવામાં આવશે. વધુમાં તેણે નિર્દેશ આપ્યો હતો કે આધાર કાર્ડ અને અન્ય માન્ય દસ્તાવેજો પણ સ્વીકારવામાં આવશે.
સુપ્રીમકોર્ટે ચૂંટણી પંચના આરોપની ગંભીર નોંધ લીધી
સુપ્રીમ કોર્ટે ચૂંટણી પંચના આ આરોપની પણ ગંભીર નોંધ લીધી કે પોલીસ ફોર્મ-7 વાંધાઓને અવરોધિત કરવા અથવા બાળી નાખવાની ઘટનાઓ સામે યોગ્ય કાર્યવાહી કરવામાં નિષ્ફળ રહી છે. કોર્ટે રાજ્ય સરકાર પાસેથી જવાબ માંગ્યો અને DGP ને આ આરોપોને સ્પષ્ટ કરતી વ્યક્તિગત સોગંદનામું દાખલ કરવા નિર્દેશ આપ્યો.
સુનાવણી દરમિયાન કોર્ટે યાદ અપાવ્યું કે તેના 19 જાન્યુઆરીના આદેશમાં રાજ્ય પોલીસ અધિકારીઓને ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં કોઈપણ વિક્ષેપ અટકાવવા માટે કડક પગલાં લેવા સ્પષ્ટપણે નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો હતો. કોર્ટે સંકેત આપ્યો હતો કે જો જરૂરી હોય તો, આ મામલે ચૂંટણી પંચની સત્તાઓ અંગે અંતિમ નિર્ણય લઈ શકાય છે.
સુનાવણીની શરૂઆતમાં, ચૂંટણી નોંધણી અધિકારીઓ (EROs) અને સહાયક અધિકારીઓ (AEROs) ની નિમણૂક અંગે પ્રશ્નો ઉઠાવવામાં આવ્યા હતા. રાજ્ય સરકારે કોર્ટને જાણ કરી હતી કે 292 EROs ની યાદી ચૂંટણી પંચને સુપરત કરવામાં આવી છે, જ્યારે હજારો સહાયક અધિકારીઓને પણ તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે. ચૂંટણી પંચે પ્રશિક્ષિત અને અનુભવી અધિકારીઓની નિમણૂકની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો.
મતદાર યાદી તૈયાર કરવાની પ્રક્રિયામાં ગુણવત્તા અને ન્યાયીતા સર્વોપરી- સુપ્રીમ કોર્ટ
સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે, જો જરૂરી હોય તો, અયોગ્ય અધિકારીઓને બદલે લાયક અધિકારીઓની નિમણૂક કરી શકાય છે. SIR પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવામાં કોઈપણ અવરોધો ઉભા કરવા સામે ચેતવણી આપતા, કોર્ટે ખાતરી પણ આપી હતી કે પ્રક્રિયામાં વાસ્તવિક મુશ્કેલીઓનો ઉકેલ લાવવામાં આવશે.
કોર્ટે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે મતદાર યાદી તૈયાર કરવાની પ્રક્રિયામાં ગુણવત્તા અને ન્યાયીતા સર્વોપરી હોવી જોઈએ. મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાન્તે કોર્ટના વલણને સ્પષ્ટ કરતા કહ્યું કે અમે અવરોધો દૂર કરીશું, પરંતુ SIR પૂર્ણ કરવામાં અવરોધ નહીં લાવીએ. અમે આ અંગે સંપૂર્ણપણે સ્પષ્ટ છીએ.
