ઉત્તર પ્રદેશ મદરેસા શિક્ષણ બોર્ડે રાજ્યના તમામ સહાયિત અને માન્ય મદરેસાઓ માટે આધાર-આધારિત બાયોમેટ્રિક હાજરી સિસ્ટમ ફરજિયાત બનાવી છે. શિક્ષકો, કર્મચારીઓ અને વિદ્યાર્થીઓની હાજરી હવે આ ડિજિટલ મશીનો દ્વારા સીધી નોંધવામાં આવશે.
નવી સિસ્ટમની મુખ્ય વિશેષતાઓ
પગાર જોડાણ: શિક્ષકો અને કર્મચારીઓ માટે પગાર હવે ફક્ત તેમની બાયોમેટ્રિક હાજરીના આધારે જાહેર કરવામાં આવશે.
વિદ્યાર્થી હાજરી: શિક્ષકોની હાજરીની સાથે વિદ્યાર્થીઓની હાજરીની ચકાસણી પણ બાયોમેટ્રિક ડેટા દ્વારા સુનિશ્ચિત કરવામાં આવી રહી છે.
દેખરેખ અને સીસીટીવી: સમગ્ર પ્રક્રિયાનું નિરીક્ષણ જિલ્લા લઘુમતી કલ્યાણ અધિકારીઓ (ડીએમઓ) દ્વારા કરવામાં આવી રહ્યું છે. વધુમાં, કોઈપણ પ્રકારની છેતરપિંડી અટકાવવા માટે મશીનોની નજીક સીસીટીવી કેમેરા સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે.
ઉદ્દેશ્ય: આ સિસ્ટમ લાગુ કરવાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય મદરેસામાં 'ભૂતિયા શિક્ષકો'નો ઉપયોગ કરીને પગાર મેળવવાની પ્રથાને રોકવાનો અને વહીવટી પારદર્શિતા લાવવાનો છે.
રાજ્યના સહાયિત મદરેસામાં વિદ્યાર્થીઓ, શિક્ષકો અને કર્મચારીઓએ આધાર-આધારિત બાયોમેટ્રિક સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરીને તેમની હાજરી રેકોર્ડ કરવાની રહેશે. આ ડેટાના આધારે પગારની પ્રક્રિયા કરવામાં આવશે. વિદ્યાર્થીઓની હાજરી રેકોર્ડ કરવામાં આવશે, અને જિલ્લા લઘુમતી અધિકારીઓ (DMOs) આ પ્રક્રિયાનું નિરીક્ષણ કરવા માટે જવાબદાર રહેશે.
ડીએમઓને આપી સૂચના
મદરેસા શિક્ષણ બોર્ડના રજિસ્ટ્રાર અંજના સિરોહીએ DMOs ને મોકલેલી સૂચનાઓમાં જણાવ્યું હતું કે સરકારે 23 મેના રોજ મદરેસામાં બાયોમેટ્રિક હાજરી લાગુ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો. જોકે, આ નિર્દેશનું હજુ સુધી સંપૂર્ણ પાલન કરવામાં આવ્યું નથી. પરિણામે, મદરેસામાં વિદ્યાર્થીઓ અને શિક્ષકોની વાસ્તવિક હાજરી ચકાસવામાં આવી રહી નથી. DMOs ને નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે કે જે
મદરેસામાં બાયોમેટ્રિક સિસ્ટમ નથી તેઓ પોતાની દેખરેખ હેઠળ આવી સિસ્ટમ ઇન્સ્ટોલ કરાવે. આ પ્રણાલીની સતત દેખરેખ કરવામાં આવશે.
યુપી મદ્રેસા બોર્ડ કાયદો શું છે ?
યુપી મદરેસા બોર્ડ શિક્ષણ અધિનિયમ 2004 એ ઉત્તર પ્રદેશ સરકાર દ્વારા પસાર કરાયેલ કાયદો હતો. જે રાજ્યમાં મદરેસાઓની શિક્ષણ વ્યવસ્થાને સુધારવા માટે બનાવવામાં આવ્યો હતો. આ કાયદા હેઠળ મદરેસાઓ ન્યૂનતમ ધોરણોને પૂર્ણ કરે તો બોર્ડ તરફથી માન્યતા પ્રાપ્ત થતી હતી.
મદરેસા અધિનિયમનો ઉદ્દેશ્ય ?
યુપી મદરેસા બોર્ડ એજ્યુકેશન એક્ટનો ઉદ્દેશ મદરેસામાં શિક્ષણની ગુણવત્તા સુધારવા અને એને આધુનિક શિક્ષણ પ્રણાલી સાથે સાંકળવાનો છે. આ ઉપરાંત એનો હેતુ વિદ્યાર્થીઓને રોજગારીની વધુ સારી તકો પૂરી પાડવાનો પણ છે. જોકે આ કાયદાનો વિરોધ પણ થયો છે. કેટલાક લોકો માને છે કે આ કાયદો મદરેસાને બિનસાંપ્રદાયિક શિક્ષણ આપતા અટકાવે છે.
સર્વેમાં 8441 મદરેસા માન્યતા વગરની
10 સપ્ટેમ્બર 2022થી 15 નવેમ્બર 2022 દરમિયાન મદરેસાનો સર્વે કરવામાં આવ્યો હતો. આ સમય મર્યાદા બાદમાં 30 નવેમ્બર સુધી લંબાવવામાં આવી હતી. આ સર્વેમાં રાજ્યમાં લગભગ 8441 મદરેસા મળી આવી હતી, જેને માન્યતા મળી નથી. મુરાદાબાદમાં સૌથી વધુ 550 મદરેસા, બસ્તીમાં 350 અને મુઝફ્ફરનગરમાં 240 મદરેસા ગેરકાયદે મળી આવી હતી.
રાજધાની લખનઉમાં 100 મદરેસાને માન્યતા મળી નથી. આ સિવાય પ્રયાગરાજ-મઉમાં 90 મદરેસા, આઝમગઢમાં 132 અને કાનપુરમાં 85થી વધુ મદરેસા માન્યતા વગર મળી આવી હતી.
સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, હાલમાં રાજ્યમાં 15, 613 માન્ય મદરેસા છે. ઓક્ટોબર 2023માં યુપી સરકારે મદરેસાની તપાસ માટે SITની રચના કરી હતી. SIT મદરેસાને આપવામાં આવતા વિદેશી ફંડની તપાસ કરી રહી છે.
આ પણ વાંચો- આ એક જિલ્લો, ગણાય છે Litchi Capital of India, જાણો કયો ?
