ડિજિટલ પેમેન્ટ ઇકોસિસ્ટમ અને વેપારીઓ સાથે ચાલી રહેલી વાટાઘાટો તેમજ વિવિધ પડકારોને ધ્યાનમાં રાખીને, સરકાર યુપીઆઈ (UPI) વ્યવહારો પર મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) લાગુ કરવાની તારીખ લંબાવવા પર વિચાર કરી રહી છે. પ્રાપ્ત અહેવાલો અનુસાર, નવા MDR માળખાની અમલીકરણ તારીખ આગામી 15 ઓક્ટોબરથી વધારીને 1 જાન્યુઆરી, 2027 સુધી મુલતવી રાખવામાં આવે તેવી પ્રબળ શક્યતા છે. આગામી તહેવારોની મોસમ દરમિયાન વેપારીઓ અને ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમને તૈયારી માટે પૂરતો સમય મળી રહે તે હેતુસર આ મોટો નિર્ણય લેવામાં આવી શકે છે.
નવા નિયમો અને વેપારીઓનો વિરોધ
પ્રસ્તાવિત નવા નિયમો અનુસાર, 2,000 રૂપિયાથી વધુના UPI વ્યવહારો પર 0.4% સુધીનો MDR પ્રસ્તાવિત કરવામાં આવ્યો છે, જ્યારે 75,000 રૂપિયા કે તેથી વધુના વ્યવહાર માટે MDR 300 રૂપિયા નિશ્ચિત કરવામાં આવ્યો છે. જોકે, રાહતની વાત એ છે કે નાના વેપારીઓ અને વ્યક્તિ-થી-વ્યક્તિ (P2P) વ્યવહારો માટે MDR શૂન્ય જ રહેશે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) ના ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ અગાઉ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે આ ખૂબ જ નજીવી ફીથી કુલ ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શનના વોલ્યુમ પર કોઈ મોટી કે નકારાત્મક અસર પડે તેવી અપેક્ષા નથી.
પ્રસ્તાવ સામે વેપારીઓમાં અસંતોષ
છતાં, આ પ્રસ્તાવ સામે દેશભરના વેપારીઓમાં ભારે અસંતોષ જોવા મળ્યો છે. વેપારીઓ MDR લાદવાના નિર્ણયનો સતત વિરોધ કરી રહ્યા છે અને તાજેતરમાં જ 2 ઓક્ટોબરે દેશના અનેક ભાગોમાં વેપારીઓએ "નો UPI ડે" (No UPI Day) ઉજવીને પોતાનો વિરોધ દર્શાવ્યો હતો. આ વિરોધ અને તસવીરને ધ્યાનમાં રાખીને તારીખ લંબાવવાની અટકળો तेज બની છે.
કાનૂની સ્થિતિ અને અંતિમ નિર્ણય:
સરકારના આ પગલા સામે કાનૂની પડકારો પણ સામે આવ્યા છે. ગત 28 સપ્ટેમ્બરના રોજ સુપ્રીમ કોર્ટે વ્યક્તિગત અને વેપારી વ્યવહારો પર MDR લાદવાના કેન્દ્ર સરકારના નિર્ણય પર સ્ટે મૂકવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. જો કે, સર્વોચ્ચ અદાલતે નાણા મંત્રાલય, RBI અને NPCI ને નોટિસ ફટકારીને આ બાબતે ચાર અઠવાડિયાની અંદર પોતાનો જવાબ દાખલ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે.
સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી નથી
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ફાઇનાન્શિયલ એક્સપ્રેસ સાથેની વાતચીતમાં એ વાત સામે આવી છે કે તારીખ લંબાવવા અંગે ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે, પરંતુ હજુ સુધી સરકાર કે સંબંધિત સત્તાવાળાઓ દ્વારા કોઈ અંતિમ કે સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી નથી. હાલ પૂરતી સત્તાવાર અમલીકરણ તારીખ 15 ઓક્ટોબર, 2026 જ છે, પરંતુ ટૂંક સમયમાં તેમાં ફેરફાર અંગે સ્પષ્ટતા થઈ શકે છે.
આ પણ વાંચોઃ Nana Patekar: નવી કારનું સપનું છોડીને ખેડૂત પરિવારોને આપ્યા ₹1.5 કરોડ, નાના પાટેકરની આ કહાની દિલ જીતી લેશે