Vande Mataram : વંદેમાતરમ માટે પણ ઉભુ થવુ પડશે..સરકાર બહુ જલ્દી બનાવશે નિયમ

મોદી સરકાર વંદે માતરમને રાષ્ટ્રગીત જેટલું જ સન્માન મળે તે માટે એક પ્રોટોકોલ વિકસાવવાની યોજના બનાવી રહી છે. એક અહેવાલ મુજબ આ મહિનાની શરૂઆતમાં ગૃહ મંત્રાલય દ્વારા યોજાયેલી ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠકમાં આ મુદ્દા પર વિગતવાર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. ભારતીય બંધારણ મુજબ રાષ્ટ્રગીત અને રાષ્ટ્રગાન બંનેને સમાન સન્માન મળે છે પરંતુ કાનૂની અને ફરજિયાત પ્રોટોકોલની દ્રષ્ટિએ બંને વચ્ચે નોંધપાત્ર તફાવત છે.

રાષ્ટ્રગાન અંગે શું છે નિયમ ? 

રાષ્ટ્રગીત અંગે કયા નિયમોની ચર્ચા કરવામાં આવી?

ધ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસે સૂત્રોને ટાંકીને અહેવાલ આપ્યો છે કે ગૃહ મંત્રાલયની બેઠકમાં આ મુદ્દા પર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. બેઠકમાં રાષ્ટ્રગીત ગાવા માટેના નિયમો અને માર્ગદર્શિકાઓની ચર્ચા કરવામાં આવી હતી, જેમાં સન્માનની રીતનો પણ સમાવેશ થાય છે. બેઠકમાં વંદે માતરમ ગાવાના સમય, સ્થળ અને રીત માટે સ્પષ્ટ નિયમો સ્થાપિત કરવા જોઈએ કે નહીં તે શામેલ હતું. શું રાષ્ટ્રગીત ગાતી વખતે ઉભા રહેવું ફરજિયાત બનાવવું જોઈએ ? જેમ કે રાષ્ટ્રગીતનું અપમાન કરનારાઓને દંડ કે કાર્યવાહી કરવી જોઈએ?

આ પગલું એવા સમયે લેવામાં આવ્યું છે જ્યારે મોદી સરકાર વંદેમાતરમને ઉજવી રહી છે. જ્યારે ભાજપે કોંગ્રેસ પર તુષ્ટિકરણની રાજનીતિને કારણે રાષ્ટ્રગીતનું મહત્વ ઘટાડવાનો આરોપ લગાવ્યો છે.

વિવાદનું કારણ શું ? 

1937ના કોંગ્રેસ અધિવેશનમાં વંદે માતરમના કેટલાક શ્લોકો દૂર કરવામાં આવ્યા હતા ભાજપનો આરોપ છે કે આ નીતિએ ભાગલાનો પાયો નાખ્યો હતો જ્યારે કોંગ્રેસ કહે છે કે ભાજપ ઇતિહાસને વિકૃત કરી રહી છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં, વંદે માતરમને રાષ્ટ્રગીત જેવું માળખું આપવાની માંગ કરતી અનેક અરજીઓ કોર્ટમાં દાખલ કરવામાં આવી છે.

કેન્દ્રની મોદી સરકારે 2022માં સુપ્રીમ કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે રાષ્ટ્રગીત માટે હજુ સુધી આવી કોઈ દંડાત્મક જોગવાઈઓ કરવામાં આવી નથી. બંકિમ ચંદ્ર ચટ્ટોપાધ્યાય દ્વારા લખાયેલ વંદે માતરમ સ્વદેશી ચળવળ (1905-08 ) દરમિયાન સ્વતંત્રતાના સૌથી મુખ્ય સૂત્ર તરીકે ઉભરી આવ્યું હતું. સરકાર તેને તેના ભૂતપૂર્વ ગૌરવમાં પુનઃસ્થાપિત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.