પંજાબ સરકારે VB-G RAM G (રોજગાર અને આજીવિકા મિશન માટે વિકાસ ભારત ગેરંટી) યોજના લાગુ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. રાજ્ય સરકારે તેના અમલીકરણ માટે એક સૂચના પણ આપી છે. આ યોજના 1 જુલાઈથી અમલમાં આવશે. ઉલ્લેખનીય છે કે, પંજાબ સરકારે અગાઉ વિધાનસભામાં તેનો વિરોધ કરતો ઠરાવ પસાર કર્યો હતો.
આ યોજના હેઠળ, ગ્રામીણ પરિવારોને નાણાકીય વર્ષમાં 125 દિવસની રોજગારીની ગેરંટી આપવાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. આ યોજના 'વિકસિત ભારત@2047' ના વિઝનને ધ્યાનમાં રાખીને ઘડવામાં આવી છે.
નોંધનીય છે કે કેન્દ્ર સરકારે મહાત્મા ગાંધી રાષ્ટ્રીય ગ્રામીણ રોજગાર ગેરંટી અધિનિયમ (મનરેગા) રદ કરીને વિકસિત ભારત-રોજગાર અને આજીવિકા ગેરંટી મિશન (ગ્રામીણ) અધિનિયમ રજૂ કર્યો હતો. આ બિલ ગયા ડિસેમ્બરમાં સંસદમાં પસાર થયું હતું અને ત્યારબાદ રાષ્ટ્રપતિની મંજૂરી મળી હતી.
કોંગ્રેસની આગેવાની હેઠળની યુપીએ સરકારે 2005માં મનરેગા શરૂ કરી હતી, જેમાં ગ્રામીણ પરિવારોને દર વર્ષે 100 દિવસ કામની ખાતરી આપવામાં આવી હતી. હવે નવા કાયદા હેઠળ ગેરંટીકૃત કામના દિવસોની સંખ્યા વધીને 125 થઈ ગઈ છે.
પાંચ વિપક્ષ શાસિત રાજ્યો - કર્ણાટક, કેરળ, પંજાબ, તેલંગાણા અને ઝારખંડ - એ VB-G RAM G કાયદાનો વિરોધ કરતા અને મનરેગા યોજનાને પુનઃસ્થાપિત કરવાની માંગ કરતા ઠરાવો પસાર કર્યા હતા. પંજાબ સરકારે દલીલ કરી હતી કે VB-G RAM G કાયદો ગરીબી રેખા નીચે રહેતા પરિવારો, અનુસૂચિત જાતિ સમુદાયો અને ગ્રામીણ મજૂરો પર પ્રતિકૂળ અસર કરશે જેઓ તેમની આજીવિકા માટે મનરેગા પર આધાર રાખે છે.
સરકારે શું કહ્યું?
જોકે, કેન્દ્રીય મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે VB-G RAM G કાયદો શ્રમિકોના જીવનમાં એક નવા યુગની શરૂઆત કરશે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ યોજના પાણી સંરક્ષણ અને ગ્રામીણ માળખાગત વિકાસ જેવી પ્રવૃત્તિઓને વેગ આપશે, જેનાથી રસ્તાઓ, પુલો, કલ્વર્ટ, શાળાઓ અને આંગણવાડી ઇમારતોનું નિર્માણ શક્ય બનશે. કેન્દ્ર સરકારે 2026-27 નાણાકીય વર્ષ માટે આ યોજના માટે ₹95,600 કરોડથી વધુનું બજેટ ફાળવ્યું છે.
યોજના 1 જુલાઈથી અમલમાં મુકાશે
શિવરાજ ચૌહાણે જાહેરાત કરી હતી કે VB GRAM-G યોજના 1 જુલાઈથી અમલમાં આવી રહી છે, અને કોઈપણ વિક્ષેપો વિના સંપૂર્ણપણે સરળ અને કર્મચારી-કેન્દ્રિત સંક્રમણ સુનિશ્ચિત કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે ટિપ્પણી કરી હતી કે આ ફક્ત યોજનામાં પરિવર્તન નથી પરંતુ કરોડો કામદારોના જીવન અને આજીવિકા સાથે સંબંધિત બાબત છે. એક પણ કામદાર એક દિવસ પણ કામ વગર ન રહેવો જોઈએ; રોજગાર સર્જન, વેતન ચુકવણી અથવા કાનૂની અધિકારો અંગે કોઈ અવરોધ ન હોવો જોઈએ. તેમણે નોંધ્યું હતું કે કેન્દ્ર સરકારે મનરેગા હેઠળ ₹30,000 કરોડ ફાળવ્યા છે. આ નવી ફાળવણી સાથે, યોજના હેઠળ કુલ ભંડોળ હવે ₹1.25 લાખ કરોડને વટાવી ગયું છે.