દિલ્હી-NCRમાં દુષિત વાતાવરણને લઈને સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી ચાલી રહી છે. દરમિયાન, સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું છે કે કોઈપણ ધર્મ વધતા પ્રદૂષણને પ્રોત્સાહન આપતો નથી. જો ફટાકડા સળગાવવામાં આવે તો સ્વચ્છ હવા મળતી નથી, જે કલમ 21 એટલે કે જીવનના અધિકારનું ઉલ્લંઘન છે.
દિલ્હી-NCRમાં ખરાબ વાતાવરણને લઈને સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી ચાલી રહી છે. દરમિયાન, સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું છે કે કોઈપણ ધર્મ વધતા પ્રદૂષણને પ્રોત્સાહન આપતો નથી. જો ફટાકડા સળગાવવામાં આવે તો સ્વચ્છ હવા મળતી નથી, જે કલમ 21 એટલે કે જીવનના અધિકારનું ઉલ્લંઘન છે. દિલ્હી પોલીસ કમિશનરે 25 નવેમ્બર સુધીમાં વ્યક્તિગત રીતે આ સોગંદનામું આપવું જોઈએ. તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે અદાલતે દિલ્હી પોલીસ કમિશનરને વ્યક્તિગત સોગંદનામું દાખલ કરવા માટે નિર્દેશ આપ્યો છે, જેમાં ફટાકડા પર પ્રતિબંધ લાગુ કરવા માટે તેમના દ્વારા લેવામાં આવેલા પગલાંને રેકોર્ડ કરવામાં આવે છે. અમે NCRના તમામ રાજ્યોને અમારી સમક્ષ હાજર રહેવા અને પ્રદૂષણને ન્યૂનતમ રાખવા માટે તેમના દ્વારા લેવામાં આવેલા નિર્ણયો વિશે અમને જણાવવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવે છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે અમે દિલ્હી પોલીસ કમિશનરને ફટાકડા પર પ્રતિબંધનો અસરકારક અમલ સુનિશ્ચિત કરવા માટે એક વિશેષ સેલની રચના કરવાનો નિર્દેશ આપીએ છીએ. અમને આશ્ચર્ય થાય છે કે દિલ્હી સરકારે 14 ઓક્ટોબર સુધી પ્રતિબંધ લાદવામાં કેમ વિલંબ કર્યો? શક્ય છે કે તે પહેલા પણ યુઝર્સને ફટાકડાનો સ્ટોક મળી ગયો હોય. કલમ 21 હેઠળ પ્રદૂષણ મુક્ત વાતાવરણમાં જીવવાનો અધિકાર છે. પ્રાથમિક દૃષ્ટિએ અમે માનીએ છીએ કે કોઈ પણ ધર્મ પ્રદૂષણને પ્રોત્સાહન આપતો અથવા લોકોના સ્વાસ્થ્ય સાથે ચેડાં કરતી કોઈપણ પ્રવૃત્તિને પ્રોત્સાહન આપતો નથી.
પ્રતિબંધના અમલ માટે શું પગલાં લેવા જોઈએ, SCએ પૂછ્યું
સુનાવણી શરૂ કરતા સુપ્રીમ કોર્ટે પૂછ્યું કે દિલ્હી પોલીસ અને દિલ્હી સરકાર વતી કોર્ટમાં કોણ હાજર થશે? ફટાકડા પર પ્રતિબંધ મૂકવાનો આદેશ અને આ પ્રતિબંધનો અમલ કરવા માટે લેવાયેલા પગલાં વિશે જાણ કરો. દિલ્હી સરકારના વકીલે આદેશ બતાવ્યો જ્યાં ફટાકડા પર પ્રતિબંધ છે. જસ્ટિસ ઓકાએ કહ્યું, તમારી એફિડેવિટ કહે છે કે તમે ફટાકડા પર માત્ર દિવાળી દરમિયાન જ પ્રતિબંધ લગાવશો અને લગ્ન અને ચૂંટણી સમારંભો દરમિયાન તમે તેના પર પ્રતિબંધ નહીં લગાવો.
દિલ્હી સરકારના વકીલે કહ્યું કે તમામ સ્ટેકહોલ્ડર્સ સાથે પરામર્શ કર્યા બાદ કાયમી પ્રતિબંધ માટે તમારા નિર્દેશો પર વિચાર કરવામાં આવશે. વરિષ્ઠ વકીલ ગોપાલ શંકરનારાયણે કહ્યું કે પ્રતિબંધ માત્ર દિવાળીના કિસ્સામાં જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર રાજ્યમાં કાયમી પ્રતિબંધ છે. ઓનલાઈન વેચાણ પર પણ પ્રતિબંધ છે. મને ઘણા બધા મેસેજ આવતા. આ કોર્ટે લીલા ફટાકડાના ઉત્પાદનનો નિર્દેશ આપ્યો છે. આ માત્ર દિલ્હી પુરતું સીમિત નથી પરંતુ સમગ્ર દેશમાં છે.
SCએ પૂછ્યું કે ફટાકડા પર પ્રતિબંધ માત્ર દિવાળી સુધી જ કેમ મર્યાદિત છે?
સુપ્રીમ કોર્ટે દિલ્હી સરકાર અને દિલ્હી પોલીસ પર નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી. જસ્ટિસ ઓકાએ કહ્યું કે તમારા હિતધારકોને અમારી પાસે આવવા દો. જો કોઈ કલમ 21 હેઠળ ફટાકડા ફોડવાના અધિકારનો દાવો કરે છે, તો તેમને અમારી પાસે આવવા દો. જસ્ટિસ ઓકાએ કહ્યું કે માત્ર દિવાળી સુધી જ કેમ મર્યાદિત? શા માટે અગાઉથી સજાગ નથી? કેન્દ્ર સરકારે કહ્યું કે દિલ્હી સરકાર દશેરાના બે દિવસ પછી 14 ઓક્ટોબરે સૂચનાઓ જારી કરે છે. તે પહેલાં કંઈ જ કરવામાં આવ્યું ન હતું.
