પીએમ મોદીએ અમેરિકન પોડકાસ્ટર અને એઆઈ સંશોધક લેક્સ ફ્રિડમેન સાથેની એક મુલાકાતમાં કહ્યું હતું કે, ભારત અને ચીન 2020માં સરહદી તણાવ પહેલાની પરિસ્થિતિને પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે કામ કરી રહ્યા છે. ધીમે ધીમે પણ ચોક્કસ, આત્મવિશ્વાસ, ઉત્સાહ અને ઉર્જા પાછા આવશે. અલબત્ત, તેમાં થોડો સમય લાગશે કારણ કે પાંચ વર્ષ થઈ ગયા છે. અમે સાથે મળીને કામ કરી રહ્યા છીએ અને આ વૈશ્વિક સ્થિરતા અને સમૃદ્ધિ માટે પણ જરૂરી છે.
પીએમ મોદીના પોડકાસ્ટમાં ચીનનો ઉલ્લેખ
21મી સદી એશિયાની સદી હોવાથી, અમે ઇચ્છીએ છીએ કે ભારત અને ચીન સ્વસ્થ અને કુદરતી રીતે સ્પર્ધા કરે. સ્પર્ધા ખરાબ વસ્તુ નથી, પરંતુ તે ક્યારેય સંઘર્ષમાં ફેરવાઈ ન જોઈએ. પીએમ મોદીનું આ નિવેદન ચીનને ખૂબ ગમ્યું છે. ચીનના વિદેશ મંત્રાલયે તો ત્યાં સુધી કહ્યું કે પીએમ મોદીનું વિઝન ભારત-ચીન સંબંધો માટે એક નવી ઊંચાઈ છે. 'ડ્રેગન-હાથી મિત્રતા' હવે તૂટવાની નથી. ચીનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા માઓ નિંગે કહ્યું કે, અમે ચીન-ભારત સંબંધો પર વડા પ્રધાન મોદીની તાજેતરની સકારાત્મક ટિપ્પણીઓ જોઈ છે. અમે તેની પ્રશંસા કરીએ છીએ. ઓક્ટોબરમાં રશિયાના કાઝાનમાં વડા પ્રધાન મોદી અને ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ વચ્ચે થયેલી સફળ મુલાકાતે દ્વિપક્ષીય સંબંધો સુધારવા માટે એક નવો માર્ગ ખોલ્યો છે. બંને પક્ષો દરેક કરારનો ગંભીરતાથી અમલ કરી રહ્યા છે. અમને સકારાત્મક પરિણામો પણ જોવા મળ્યા છે.
બે હજાર વર્ષ જૂનો સંબંધ
વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા માઓ નિંગે કહ્યું, હું ભારપૂર્વક કહેવા માંગુ છું કે ભારત-ચીન સંબંધો 2000 વર્ષથી વધુ સમયથી મૈત્રીપૂર્ણ રહ્યા છે. આપણી સભ્યતાઓ માનવ પ્રગતિ માટે છે. બે સૌથી મોટા વિકાસશીલ દેશો તરીકે, ચીન અને ભારત તેમના વિકાસ અને પુનરુત્થાનને વેગ આપવાનું કાર્ય વહેંચે છે અને એકબીજાની સફળતાઓને સમજે છે અને સમર્થન આપે છે. તે 2.8 અબજથી વધુ લોકોના મૂળભૂત હિતોની સેવા કરે છે. પ્રાદેશિક દેશોની સામાન્ય આકાંક્ષાઓને પૂર્ણ કરે છે. તે જ સમયે, તે આપણી પાસેથી દુનિયાની માંગણીઓ પૂર્ણ કરે છે. બંને દેશોએ એવા ભાગીદાર બનવું જોઈએ જે એકબીજાની સફળતામાં ફાળો આપે અને "સહયોગી પા દે દો" જેવા સંબંધો ધરાવે, એટલે કે ડ્રેગન અને હાથી વચ્ચે બેલે ડાન્સ. આ મિત્રતા તૂટવાની નથી. વિદેશ મંત્રી વાંગ યીએ પણ તાજેતરમાં ભારત-ચીન સંબંધોને 'ડ્રેગન-હાથી મિત્રતા' તરીકે વર્ણવ્યા હતા.
નિષ્ણાતો શું કહે છે?
સિંઘુઆ યુનિવર્સિટી ખાતે નેશનલ સ્ટ્રેટેજી ઇન્સ્ટિટ્યૂટના રિસર્ચ વિંગના ડિરેક્ટર કિયાન ફેંગે ગ્લોબલ ટાઇમ્સમાં લખ્યું, "કાઝાન બેઠક પછી, ચીન-ભારત સંબંધોમાં સકારાત્મક પ્રગતિ થઈ છે: બંને પક્ષોએ મહત્વપૂર્ણ સર્વસંમતિનો અમલ કર્યો છે." તમામ સ્તરે આદાનપ્રદાન અને વ્યવહારુ સહયોગ મજબૂત થયો છે, જેના પરિણામે ઘણા સકારાત્મક પરિણામો મળ્યા છે. વર્ષોના મડાગાંઠ પછી, ભારત-ચીન સરહદ મુદ્દો સ્થિર અને વ્યવસ્થાપિત સ્થિતિમાં પાછો ફર્યો છે. આગળ વધતાં, બંને પક્ષો વાટાઘાટોના આગામી તબક્કામાં પ્રવેશી શકે છે, જોકે પ્રક્રિયા લાંબી હોઈ શકે છે. સ્વસ્થ, કુદરતી સ્પર્ધા આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોનો એક સામાન્ય ભાગ છે. દરેક દેશ સહકાર અને સ્પર્ધા બંનેમાંથી પસાર થાય છે, અને પડોશી મુખ્ય શક્તિઓ તરીકે ચીન અને ભારત પણ તેનો અપવાદ નથી. મુખ્ય વાત એ છે કે મતભેદો સંઘર્ષમાં ફેરવાતા નથી.
