- પૂર્વ વડાપ્રધાન ચૌધરી ચરણ સિંહ, પી. વી. નરસિમ્હા રાવ, ડો. સ્વામીનાથનને ભારત રત્ન અપાશે
- રાષ્ટ્રપતિ દ્રોપદી મુર્મુના હસ્તે 31 માર્ચના રોજ લાલ કૃષ્ણ અડવાણીના ઘરે જઈને તેમનું સન્માન કરાશે
- બિહારના ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી કર્પૂરી ઠાકુર સહિતના ચારેય સર્વોચ્ચ નાગરિકોને મરણોત્તર સન્માન અપાશે
રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ શનિવારે (30 માર્ચ) દેશની 5 હસ્તીઓને સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન ભારત રત્નથી સન્માનિત કરશે. જેમાં પૂર્વ વડાપ્રધાન ચૌધરી ચરણ સિંહ, પી.વી. નરસિમ્હા રાવ, કૃષિ વૈજ્ઞાનિક ડૉ. એમ.એસ. સ્વામીનાથન અને બિહારના ભૂતપૂર્વ મુખ્ય પ્રધાન કર્પૂરી ઠાકુરનો સમાવેશ થાય છે.
અડવાણી સિવાય તમામ ચાર વ્યક્તિઓને મરણોત્તર ભારત રત્ન
ભાજપના વરિષ્ઠ નેતા લાલકૃષ્ણ અડવાણીને પણ ભારત રત્નથી સન્માનિત કરવામાં આવનાર છે પરંતુ આજે તેઓ રાષ્ટ્રપતિ ભવનમાં હાજર નહીં રહે પરંતુ 31 માર્ચે રાષ્ટ્રપતિ તેમના ઘરે જઈને તેમનું સન્માન કરશે. અડવાણી સિવાય તમામ ચાર વ્યક્તિઓને મરણોત્તર ભારત રત્ન આપવામાં આવી રહ્યો છે. તેમના પરિવારના સભ્યો રાષ્ટ્રપતિ પાસેથી સન્માન મેળવશે.
આ મહાનુભાવોને ભારત રત્ન મળ્યો
પૂર્વ વડાપ્રધાન નરસિમ્હા રાવનો ભારત રત્ન એવોર્ડ તેમના પુત્ર પીવી પ્રભાકર રાવને મળ્યો હતો. એ જ રીતે એમએસ સ્વામીનાથનનો ભારત રત્ન એવોર્ડ તેમની પુત્રી ડો. નિત્યા રાવને મળ્યો છે. કર્પૂરી ઠાકુરને ભારત રત્ન એવોર્ડ તેમના પુત્ર રામનાથ ઠાકુરને મળ્યો છે. જ્યારે ચૌધરી ચરણ સિંહનો ભારત રત્ન એવોર્ડ તેમના પૌત્ર જયંત ચૌધરીના હાથમાં આપવામાં આવ્યો છે.
આ કારણોસર રાષ્ટ્રપતિ એવોર્ડ મેળવનાર હસ્તીઓ ખાસ
મહત્ત્વનું છે કે, રાષ્ટ્રપતિ મુર્મુએ કર્પૂરી ઠાકુરને તેમની 100મી જન્મજયંતિના એક દિવસ પહેલા 23 જાન્યુઆરીએ ભારત રત્ન આપવાની જાહેરાત કરી હતી. કર્પૂરી ઠાકુર બે વખત બિહારના મુખ્યમંત્રી અને એક વખત નાયબ મુખ્યમંત્રી રહ્યા. તેઓ પછાત વર્ગોના હિતોની હિમાયત કરવા માટે જાણીતા છે.
ભારતમાં ડૉ. એમ.એસ. સ્વામીનાથનને 'ગ્રીન રિવોલ્યુશન'ના પિતા કહેવાય છે
તેવી જ રીતે 9 ફેબ્રુઆરીએ પીએમ મોદીએ ડૉ. એમ.એસ. સ્વામીનાથન, પીવી નરસિમ્હા રાવ અને ચૌધરી ચરણ સિંહને ભારત રત્ન (મરણોત્તર) આપવાની જાહેરાત કરી હતી. સ્વામીનાથન કૃષિ વૈજ્ઞાનિક હતા. તેમને ભારતમાં 'ગ્રીન રિવોલ્યુશન'ના પિતા કહેવામાં આવે છે.
નરસિમ્હા રાવ દેશના 9મા વડાપ્રધાન હતા.
ચરણ સિંહ ભારતના પાંચમા વડાપ્રધાન હતા. તેઓ ઉત્તર પ્રદેશના 5મા મુખ્યમંત્રી પણ હતા. તેમણે પોતાનું સમગ્ર જીવન ખેડૂતોના અધિકારો અને કલ્યાણ માટે સમર્પિત કર્યું હતું.
કેન્દ્રએ આ વર્ષે 5 વ્યક્તિઓને ભારત રત્ન એવોર્ડ આપવાની જાહેરાત કરી
કેન્દ્રએ આ વર્ષે 5 વ્યક્તિઓને ભારત રત્ન એવોર્ડ આપવાની જાહેરાત કરી છે. 2014માં સત્તા સંભાળ્યા બાદ મોદીના કાર્યકાળ દરમિયાન મદન મોહન માલવિયા, અટલ બિહારી વાજપેયી, પ્રણવ મુખર્જી, ભૂપેન હજારિકા અને નાનાજી દેશમુખને આ સન્માન મળ્યું છે. 2024ની 5 સેલિબ્રિટી સહિત અત્યાર સુધીમાં આ સન્માન મેળવનાર લોકોની સંખ્યા 53 થઈ જશે.
ભારત રત્ન કોને આપવામાં આવે છે?
ભારત રત્ન એ દેશનો સર્વોચ્ચ નાગરિક પુરસ્કાર છે અને કલા, સાહિત્ય, વિજ્ઞાન, જાહેર સેવા, સમાજ સેવા અને રમતગમત જેવી રાષ્ટ્રીય સેવા માટે આપવામાં આવે છે. ભારત રત્ન એવા લોકોને આપવામાં આવે છે જેઓ તેમના ક્ષેત્રમાં મહત્વપૂર્ણ કાર્ય અને યોગદાન દ્વારા દેશને ગૌરવ અપાવે છે. 2011 પહેલા આ એવોર્ડ માત્ર કલા, સાહિત્ય, વિજ્ઞાન અને સમાજ સેવાના ક્ષેત્રોમાં જ આપવામાં આવતો હતો, પરંતુ 2011માં તેમાં સુધારો કરવામાં આવ્યો અને હવે ભારત રત્ન કોઈપણ ક્ષેત્રની વ્યક્તિને આપવામાં આવે છે.
ભારત રત્ન વિજેતાને શું –શુ મળે છે?
ભારત રત્ન એવોર્ડમાં મેડલ અને પ્રશસ્તિપત્ર હોય છે. આ પ્રશસ્તિપત્ર પર ભારતના રાષ્ટ્રપતિના હસ્તાક્ષર હોય છે. આ સાથે, તેને તાંબાની ધાતુથી બનેલો પીપલના પાંદડાના આકારનો મેડલ આપવામાં આવે છે જે લગભગ 5.8 સેમી લાંબો અને 4.7 સેમી પહોળો અને 3.1 મીમી જાડા છે. તેના પર ચમકતા સૂર્યની આર્ટવર્ક છે અને તેની નીચે હિન્દી ભાષામાં 'ભારત રત્ન' લખેલું હોય છે.
ભારત રત્ન વિજેતાને શું સુવિધા મળે છે?
ભારત રત્નમાં કોઈ રકમ આપવામાં આવતી નથી, પરંતુ અનેક પ્રકારની સુવિધાઓ આપવામાં આવે છે. ભારત રત્નથી સન્માનિત વ્યક્તિ જે પણ રાજ્યની મુલાકાત લે છે, ત્યાંની સરકાર તેને રાજ્યના મહેમાન તરીકે આવકારે છે. તેમને રાજ્યમાં પરિવહન અને રહેવાની સુવિધાઓ પૂરી પાડવામાં આવે છે. નિયમના આધારે વિસ્તૃત સુરક્ષા પણ આપવામાં આવે છે. આ સિવાય તેમને મહત્વના સરકારી કાર્યોમાં હાજરી આપવા માટે આમંત્રણ પણ મળે છે. તેઓ સંસદની બેઠકોમાં પણ હાજરી આપી શકે છે. આ સન્માન પ્રાપ્ત કરનાર વિજેતાને આજીવન ટેક્સ નથી આપવો પડતો. તેમને એર ઇન્ડિયામાં આજીવન મફત મુસાફરીની સુવિધા મળે છે.
આ સન્માનપત્ર તેના નામની આગળ અથવા પાછળ ઉમેરી શકાશે નહીં. જો કે, પ્રાપ્તકર્તાઓ તેમના બાયોડેટા, લેટરહેડ અથવા વિઝિટિંગ કાર્ડ વગેરે પર 'રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા પુરસ્કૃત ભારત રત્ન' અથવા 'ભારત રત્ન એવોર્ડ પ્રાપ્તકર્તા' લખી શકે છે.
