બાંગ્લાદેશની વચગાળાની સરકારે ભારત સહિત પાંચ દેશોમાંથી તેના રાજદૂતોને પાછા બોલાવ્યા છે. ભારત ઉપરાંત ઓસ્ટ્રેલિયા, બેલ્જિયમ, પોર્ટુગલ અને સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાંથી બાંગ્લાદેશના રાજદૂતોને બોલાવવામાં આવ્યા છે. શેખ હસીના વડાપ્રધાન પદેથી હટી ગયા બાદ બાંગ્લાદેશ અને ભારતના સંબંધો કંઈ ખાસ રહ્યા નથી. તે જ સમયે, બાંગ્લાદેશના વિદેશ મંત્રાલય સાથે જોડાયેલા લોકોનું માનવું છે કે વહીવટી વિભાગના આદેશો દેશની વિદેશ નીતિ માટે સારા નથી રહ્યા. આ લોકોનું કહેવું છે કે ભારતમાં હાઈ કમિશનર સહિત જે રાજદૂતોને પાછા બોલાવવામાં આવ્યા છે તેમાંથી ઘણા રાજકીય નિમણૂંક કરનારા ન હતા.
બાંગ્લાદેશની વચગાળાની સરકારે ભારત, ઓસ્ટ્રેલિયા, બેલ્જિયમ, પોર્ટુગલ અને સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાંથી તેના રાજદૂતોને પાછા બોલાવ્યા છે. આ પગલાથી સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે કે શેખ હસીનાને સત્તા પરથી હટાવ્યા બાદ બાંગ્લાદેશની વિદેશ નીતિમાં મહત્વપૂર્ણ ફેરફારો થઈ રહ્યા છે, જ્યારે બાંગ્લાદેશના વિદેશ મંત્રાલયે આ નિર્ણય એવા સમયે લીધો છે જ્યારે દેશના ઘણા મહત્વપૂર્ણ આંતરરાષ્ટ્રીય ભાગીદારો સાથેના સંબંધો વણસેલા છે નબળા પડી રહ્યા છે. જે રાજદૂતોને પાછા બોલાવવામાં આવ્યા છે તેમાં ભારતમાં બાંગ્લાદેશના હાઈ કમિશનર મુસ્તાફિઝુર રહેમાનનો પણ સમાવેશ થાય છે, જેમને 2022માં આ પદ પર નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા.
ભારત અને બાંગ્લાદેશ વચ્ચેના સંબંધોમાં તણાવ વધ્યો
આ સિવાય ન્યૂયોર્કમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્રના સ્થાયી પ્રતિનિધિ અને ઓસ્ટ્રેલિયા, બેલ્જિયમ અને પોર્ટુગલમાં બાંગ્લાદેશી રાજદૂતોને પણ પાછા બોલાવવામાં આવ્યા છે. વડાપ્રધાન શેખ હસીનાને સત્તા પરથી હટાવ્યા બાદ ભારત અને બાંગ્લાદેશ વચ્ચેના સંબંધોમાં તણાવ વધતો જોવા મળી રહ્યો છે. નોબેલ પુરસ્કાર વિજેતા મુહમ્મદ યુનુસની સંભાળ રાખનાર સરકાર સત્તામાં આવ્યા બાદ આ સંબંધો વધુ વણસી ગયા છે. ઑગસ્ટમાં બાંગ્લાદેશમાં વિરોધ પ્રદર્શનને પગલે શેખ હસીનાની સરકાર પડી, અને તેમને દેશ છોડવાની ફરજ પડી. આ સ્થિતિ ભારત માટે અસ્વસ્થ હતી, ખાસ કરીને જ્યારે યુનુસ સરકારે શેખ હસીનાના પ્રત્યાર્પણનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો.
યુનુસ સરકારના નિર્ણયોથી ભારત નાખુશ!
બાંગ્લાદેશમાં વિદ્યાર્થી સંગઠનોની આગેવાનીમાં સતત વિરોધ પ્રદર્શનો થઈ રહ્યા હતા. જેના કારણે ઓગસ્ટની શરૂઆતમાં શેખ હસીનાની સરકાર પડી ગઈ અને તેમને દેશ છોડવાની ફરજ પડી. આ ઘટના બાદ ભારત-બાંગ્લાદેશના સંબંધો ખરાબ હાલતમાં છે. નોબેલ પુરસ્કાર વિજેતા મુહમ્મદ યુનુસની આગેવાની હેઠળની સંભાળ રાખનાર વહીવટીતંત્રે હસીનાએ રાજીનામું આપ્યાના દિવસો પછી ચાર્જ સંભાળ્યો હતો. તે જ સમયે, હસીનાએ બાંગ્લાદેશ છોડીને ભારતમાં આશરો લીધો હતો. ઢાકામાં રખેવાળ શાસને ગયા મહિને ન્યુયોર્કમાં યુએન જનરલ એસેમ્બલીની બાજુમાં યુનુસ અને વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી વચ્ચે બેઠક ગોઠવવાના સતત પ્રયાસો કર્યા હતા. જો કે, યુનુસે ભારતની ટીકા કરી હતી અને શેખ હસીનાના પ્રત્યાર્પણનો મુદ્દો પણ ઉઠાવ્યો હતો. ભારતીય પક્ષ આનાથી નારાજ હતો અને બંને નેતાઓની મુલાકાત થઈ શકી ન હતી.
ઢાકામાં નવી રખેવાળ સરકારે ગયા મહિને યુએન જનરલ એસેમ્બલીની બાજુમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને મુહમ્મદ યુનુસ વચ્ચે બેઠક ગોઠવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, પરંતુ યુનુસની ભારતની ટીકા અને હસીનાના પ્રત્યાર્પણના મુદ્દાએ ભારતને અસંતુષ્ટ કર્યું, જેના કારણે આ બેઠક થઈ. ના કરી શક્યા. આ રાજદ્વારી વિકાસ ભારત-બાંગ્લાદેશ સંબંધોમાં વધુ તણાવ દર્શાવે છે અને આવનારા સમયમાં બંને દેશો વચ્ચેના દ્વિપક્ષીય સંબંધોને અસર કરી શકે છે.
