જન્માષ્ટમીના પવિત્ર તહેવારને લઈને દેશભરના બજારોમાં રોનક જોવા મળી રહી છે. ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના જન્મોત્સવ નિમિત્તે લાડુ ગોપાલના પોશાક, ઝૂલા અને પૂજા સામગ્રીની ભારે માંગ વચ્ચે બાળ ગોપાલના પ્રિય 'માખણ'ની ખરીદીમાં મોટો ઉછાળો આવ્યો છે. જન્માષ્ટમીમાં માખણનો પ્રસાદ ચઢાવવાનું વિશેષ ધાર્મિક મહત્વ રહેલું છે.
બજાર જેવું શુદ્ધ માખણ બનશે ઘરે
તહેવારોની સિઝનમાં બજારમાં મળતા માખણનો સ્ટોક ઝડપથી ખાલી થઈ જતો હોય છે અને તેની શુદ્ધતાને લઈને પણ લોકોના મનમાં આશંકા હોય છે. આવા સમયે ઝારખંડના કોડરમામાં રામેશ્વરમ હોટેલ પાસે 'યાદવ ઓર્ગેનિક દેશી ઘી' કાઉન્ટર ચલાવતા મનોજ યાદવે ઘરે જ શુદ્ધ અને કેમિકલ મુક્ત માખણ બનાવવાની પરંપરાગત બિલોના પદ્ધતિ વિશે માહિતી આપી છે.
શુદ્ધ માખણ બનાવવાની પદ્ધતિ
૧. મલાઈ એકઠી કરવી: સૌપ્રથમ શુદ્ધ દૂધમાંથી મલાઈ ઉતારીને તેને એક સ્વચ્છ વાસણમાં એકઠી કરી લો અને રાતભર તેને જામવા (સેટ થવા) માટે રહેવા દો.
૨. મંથન પ્રક્રિયા (વલોવવું): સવારે આ જમાવેલી મલાઈમાં બરફના થોડા ટુકડા ઉમેરો. ત્યારબાદ પરંપરાગત વલોણા (બિલોના તકનીક) અથવા મિક્સર/બ્લેન્ડર વડે ધીમે ધીમે મંથન કરો.
૩. માખણ અલગ કરવું: મંથન કરવાથી માખણ છાશ/પાણીમાંથી અલગ થઈને વાસણની સપાટી પર ઉપર તરવા લાગશે.
૪. માખણ એકઠું કરવું: જ્યારે બધું જ માખણ ઉપર આવી જાય, ત્યારે તેને હાથથી અથવા ચમચાથી હળવેથી અલગ કરી સ્વચ્છ કન્ટેનરમાં કાઢી લો. આ રીતે કોઈપણ જટિલ મશીનરી વગર તાજું અને શુદ્ધ માખણ તૈયાર થઈ જશે.
ઘરે બનાવેલું માખણ સ્ટોર કરવાની રીત
ઘરે તૈયાર કરેલા આ શુદ્ધ માખણને સ્વચ્છ એરટાઈટ કન્ટેનરમાં પૂરા શુધ્ધતા સાથે રેફ્રિજરેટરમાં રાખવામાં આવે, તો તે લગભગ ૧૫ દિવસ સુધી તાજું રહે છે અને બગડતું નથી. આ જન્માષ્ટમીએ બજારના માખણના બદલે ઘરે જ આ સરળ પદ્ધતિથી પવિત્ર અને શુદ્ધ માખણ બનાવી કાન્હાને ભોગ ધરો.
