શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે ભારતીય ફોન નંબરોની આગળ હંમેશા +91 કેમ હોય છે અને આ કોડ શું છે? છેવટે, તે કેવી રીતે પસંદ કરવામાં આવ્યું? આ પ્રશ્ન ઘણીવાર ઘણા લોકોના મનમાં આવે છે, ખાસ કરીને ત્યારે જ્યારે તેઓ વિદેશથી કોલ કરવાનું અથવા WhatsApp જેવી એપ્સ પર નંબર સેવ કરવાનું વિચારે છે. ચાલો આને ખૂબ જ સરળ ભાષામાં સમજીએ.
છેવટે +91 શું છે?
+91 એ ભારતનો દેશ કોડ છે. આ એક પ્રકારનું ડિજિટલ સરનામું છે, જે આખી દુનિયાને જણાવે છે કે આ ફોન નંબર ભારતનો છે. જેમ દરેક દેશનો પોતાનો ખાસ કોડ હોય છે - અમેરિકા પાસે +1 છે, બ્રિટન પાસે +44 છે, જાપાન પાસે +81 છે, તેવી જ રીતે ભારત પાસે +91 છે. જ્યારે તમે તમારા નંબરમાં +91 ઉમેરો છો ત્યારે સ્પષ્ટ થાય છે કે તે નંબર ભારતમાં નોંધાયેલ છે. આ કોડ ઇન્ટરનેશનલ ડાયલિંગ સિસ્ટમનો એક ભાગ છે, જે વિશ્વભરમાં કોલ કરવાનું સરળ બનાવે છે.
+91 ડાયલ કરવો શા માટે જરૂરી છે?
ધારો કે તમારો મિત્ર સિંગાપોરમાં છે અને તમને ફોન કરવા માંગે છે. જો તમે +91 ડાયલ નહીં કરો, તો ટેલિકોમ સિસ્ટમ સમજી શકશે નહીં કે આ નંબર ભારતનો છે અને કોલ કાં તો બીજે ક્યાંક જશે અથવા બિલકુલ કનેક્ટ થશે નહીં. +91 એ તમારા નંબરનો ગ્લોબલ પાસપોર્ટ છે જે કોલ્સ સાચા દેશમાં મોકલે છે.
ભારત માટે +91 કોણે પસંદ કર્યું?
હવે મોટો પ્રશ્ન એ છે કે ભારત માટે +91 કોણે પસંદ કર્યું? તો ચાલો તમને જણાવી દઈએ કે આ નિર્ણય ઇન્ટરનેશનલ ટેલિકોમ્યુનિકેશન યુનિયન (ITU) દ્વારા લેવામાં આવ્યો છે. તે એક વૈશ્વિક સંસ્થા છે અને ટેલિકોમ નિયમો બનાવે છે. ITU એ 1960 ના દાયકામાં દરેક દેશને અનન્ય દેશ કોડ આપવાનું શરૂ કર્યું, જેથી સમગ્ર વિશ્વમાં કોલિંગની એક પ્રમાણભૂત સિસ્ટમ હોય. ભારતને 1980 ના દાયકામાં +91 કોડ મળ્યો હતો
પણ ભારત માટે ફક્ત +91 જ કેમ?
વાસ્તવમાં ITU એ વિશ્વને 9 ઝોનમાં વિભાજિત કર્યું હતું અને દરેક ઝોનના કોડ ચોક્કસ સંખ્યાથી શરૂ થાય છે. એશિયા માટેના મોટાભાગના કોડ +9 થી શરૂ થાય છે. ભારતને +91 મળ્યું કારણ કે તે સમયે તે ઉપલબ્ધ હતું અને એશિયા ઝોનમાં ફિટ થતું હતું. જો તમે પડોશી દેશોના કોડ્સ જુઓ તો તમને ખબર પડશે કે પાકિસ્તાન પાસે +92, બાંગ્લાદેશ પાસે +880, શ્રીલંકા પાસે +94 છે. આ બધાને એક ક્રમમાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યા છે. કોડ પસંદ કરતી વખતે, દેશની વસ્તી, ટેલિકોમ નેટવર્કની જરૂરિયાતો અને પહેલાથી વિભાજિત કોડ ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે. આ કોડ ITU ની એક સમિતિ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં ભારતના ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગ (DoT) એ પણ ભાગ લીધો હતો. ભારતે ITU સાથે મળીને ખાતરી કરી કે +91 કોડ આપણી ટેલિકોમ સિસ્ટમ માટે યોગ્ય છે. ૧૯૯૦ના દાયકામાં +૯૧ નો ઉપયોગ વધુ સામાન્ય બન્યો, કારણ કે ભારતમાં મોબાઇલ ફોન અને આંતરરાષ્ટ્રીય કૉલિંગ વધુ સામાન્ય બન્યા.
શું મારે દર વખતે +91 ડાયલ કરવો પડશે?
ના, જો તમે ભારતમાં છો અને સ્થાનિક નંબર પર ફોન કરો છો તો +91 ની જરૂર નથી. ફક્ત 10 અંકનો નંબર ડાયલ કરો, પરંતુ જો તમે નંબરને આંતરરાષ્ટ્રીય ફોર્મેટમાં સેવ કરવા માંગતા હો અથવા વિદેશથી કોલ આવવાની શક્યતા હોય તો +91 વડે સેવ કરવું એ એક સ્માર્ટ પસંદગી છે.
