જ્યારે પણ આપણે લાંબી, સસ્તી અને આરામદાયક મુસાફરી વિશે વાત કરીએ છીએ, ત્યારે ભારતીય રેલ્વે પહેલો વિકલ્પ છે. રેલ્વે આપણને સમગ્ર ભારતમાં મુસાફરી કરવા દે છે એટલું જ નહીં, પણ ટ્રેનની મુસાફરીનો રોમાંચ પણ અલગ જ હોય છે. જો કે ઘણી વખત, પ્લેટફોર્મ પર પહોંચ્યા પછી આપણે મૂંઝવણ અનુભવીએ છીએ કે આપણો કોચ કે ડબ્બો ક્યાં લાગશે. ઘણીવાર તો ભાગદોડ કરવી પડે છે અને ટ્રેન પણ કેટલીક વાર તો ચૂકી જવાય છે ત્યારે શું તમે જાણો છો ટ્રેનનો ડબ્બો લગાડવાનો નિયમ. આવો જાણીએ.
શું ધ્યાનમાં રાખવામાં આવે છે?
ટ્રેનમાં કયો કોચ ક્યાં મૂકાશે તેના માટે રેલવેએ માપદંડ નક્કી કર્યા છે. આમાં સૌથી મહત્વની બાબતનું ધ્યાન રાખવામાં આવે છે અને તે છે મુસાફરોની સુવિધા. તે મુજબ ટ્રેનમાં કોચ ગોઠવવામાં આવે છે અને કોચિંગ પ્લાન તૈયાર કરવામાં આવે છે. ટ્રેનના કોચિંગનું આયોજન કરતી વખતે એ વાતનું પણ ધ્યાન રાખવામાં આવે છે કે ઈમરજન્સીની સ્થિતિમાં મુસાફરો સરળતાથી બહાર નીકળી શકે.
રેલવે બનાવે છે ફિક્સ કોચિંગ પ્લાન
રેલવેને કોચ સોંપતી વખતે એક નિશ્ચિત કોચિંગ પ્લાન તૈયાર કરવામાં આવે છે. ટ્રેનનું એન્જિન સૌથી આગળ છે. આ પછી અન્ય બોક્સ મૂકવામાં આવે છે. રેલવે યાત્રીઓની સલામતી સર્વોપરી હોય તેનું સંપૂર્ણ ધ્યાન રાખે છે. તમે કોઈપણ ટ્રેનને જુઓ તો તેની રચના સમાન હોય છે. આગળ કે પાછળના ભાગમાં સામાન્ય કમ્પાર્ટમેન્ટ છે. આ પછી, સ્લીપર ક્લાસ કોચ છે અને મધ્યમાં એસી ક્લાસ કોચ છે.
શા માટે સામાન્ય કમ્પાર્ટમેન્ટ માત્ર આગળ કે પાછળ હોય છે?
રેલ્વે અનુસાર, કોઈપણ ટ્રેનમાં સૌથી વધુ ભીડવાળી જગ્યા જનરલ ડબ્બામાં હોય છે. આ કોચ ટ્રેનના બંને છેડે મૂકવામાં આવે છે જેથી ભીડ સરખી રીતે વહેંચી શકાય. જો આમ કરવામાં નહીં આવે તો સ્ટેશનની વચ્ચે ભારે ભીડ એકઠી થશે. આ કોચિંગ પ્લાન કટોકટીની પરિસ્થિતિઓમાં પણ ઉપયોગી છે. કોઈ અનિચ્છનીય બનાવ બને તો રાહત કાર્ડ દરમિયાન લોકોની ભીડ રહેતી નથી, જેના કારણે બચાવ કામગીરી યોગ્ય રીતે થઈ શકે છે.
કોઈપણ ટ્રેનના એન્જિનની પાછળ એક સામાન્ય ડબ્બો હોય છે. આ પછી સામાનનો ડબ્બો અને પછી એસી કોચ છે. ફર્સ્ટ એસી, સેકન્ડ એસી અને થર્ડ એસી છે. આ પછી સ્લીપર અને પછી કેટલાક જનરલ કમ્પાર્ટમેન્ટ છે. ગાર્ડ કેબિન ટ્રેનના છેડે હોય છે.
