ચાંદીના દાગીનાની શુદ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે સરકારે હવે એક મોટું પગલું ભર્યું છે. જેમ સોના પર હોલમાર્કિંગ જરૂરી છે, તેવી જ રીતે હવે ચાંદીના દાગીના પર પણ શુદ્ધતાની ખાતરી આપવામાં આવશે. ચાંદીના દાગીના પર હોલમાર્કિંગનો એક નવો નિયમ લાગુ થવા જઈ રહ્યો છે. જોકે તે હાલમાં ફરજિયાત નથી, પરંતુ નિષ્ણાતો માને છે કે આવનારા સમયમાં લોકો હોલમાર્કવાળી ચાંદીમાં વધુ વિશ્વાસ બતાવશે. ચાલો જાણીએ કે હોલમાર્કિંગ શું છે અને તેના દ્વારા ચાંદીની શુદ્ધતા કેવી રીતે નક્કી થશે, અને આ નિયમ ક્યારે લાગુ થવાનો છે.

નવો નિયમ શું છે અને તે ક્યારે લાગુ થશે?

બ્યુરો ઓફ ઇન્ડિયન સ્ટાન્ડર્ડ્સ (BIS) એ ચાંદીની શુદ્ધતા માટે છ ધોરણો નક્કી કર્યા છે, જેમાં પહેલું 800, પછી 835, 900, 925, 970 અને 990 છે. આનો અર્થ એ થયો કે હવે બજારમાં વેચાતા ચાંદીના દાગીના આ શ્રેણીઓમાં હોલમાર્ક કરવામાં આવશે. ચાંદીના દાગીના પર હોલમાર્કિંગનો નવો નિયમ 1 સપ્ટેમ્બર 2025 થી અમલમાં આવશે. જો કે, શરૂઆતમાં આ નિયમ ફરજિયાત રહેશે નહીં પરંતુ સ્વૈચ્છિક રહેશે. આનો અર્થ એ છે કે ગ્રાહકો તેમની ઇચ્છા મુજબ હોલમાર્કવાળા અથવા નોન-હોલમાર્કવાળા દાગીના ખરીદી શકે છે.

હોલમાર્કિંગ શું છે અને તે દાગીનાની શુદ્ધતા કેવી રીતે નક્કી કરે છે?

હોલમાર્કિંગ એટલે સોનું, ચાંદી, પ્લેટિનમ વગેરે ધાતુની શુદ્ધતાની ખાતરી આપવી. ભારતમાં, આ કાર્ય BIS એટલે કે ભારતીય માનક બ્યુરો દ્વારા કરવામાં આવે છે. જ્યારે કોઈપણ ઝવેરાત અથવા ધાતુની વસ્તુનું BIS લેબમાં પરીક્ષણ કરવામાં આવે છે અને જો તેની શુદ્ધતા નિર્ધારિત ધોરણો અનુસાર સાચી જણાય છે, તો તેના પર એક ચિહ્ન અથવા અનન્ય કોડ HUID મૂકવામાં આવે છે. આ ચિહ્ન અથવા કોડને હોલમાર્ક કહેવામાં આવે છે.

ઉદાહરણ તરીકે, જો તમે 22 કેરેટની સોનાની વીંટી ખરીદો છો, તો હોલમાર્ક ખાતરી આપે છે કે તે ખરેખર 22 કેરેટની છે. હવે આ નિયમ 1 સપ્ટેમ્બર 2025 થી ચાંદીના દાગીના પર પણ લાગુ થશે.

હોલમાર્કિંગ શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે?

હોલમાર્કિંગ ગ્રાહકને ખાતરી આપે છે કે જે ઘરેણાં માટે તે ચૂકવણી કરી રહ્યો છે તેની શુદ્ધતા ખરેખર એટલી જ શુદ્ધ છે. અત્યાર સુધી ઘણી વખત એવું જોવા મળ્યું છે કે ભેળસેળયુક્ત અથવા ઓછી શુદ્ધતાવાળી ચાંદી બજારમાં ઊંચા ભાવે વેચાય છે. નવો નિયમ અમલમાં આવ્યા પછી, આવી અનિયમિતતાઓને ઘણી હદ સુધી રોકી શકાય છે