વર્તમાન સમયમાં મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવને કારણે વૈશ્વિક સ્તરે ઊર્જા સંકટ ઊભું થયું છે. આ અસરની સીધી ઝલક આપણા પડોશી દેશ પાકિસ્તાનમાં જોવા મળી રહી છે, જ્યાં ગેસના વધતા ભાવ અને તેની તીવ્ર અછત સામાન્ય જનતા માટે મુસીબત બની ગઈ છે. જ્યારે ભારત અને પાકિસ્તાનની સ્થિતિની સરખામણી કરવામાં આવે, ત્યારે તફાવત સ્પષ્ટ જણાય છે.
કિંમતોનો તફાવત
તાજેતરના ડેટા મુજબ, ભારતમાં 14.2 કિલોગ્રામના ઘરેલુ LPG સિલિન્ડરની કિંમત આશરે ₹949 છે. તેની સામે, પાકિસ્તાનમાં સમાન ક્ષમતાના સિલિન્ડર માટે ગ્રાહકોને ભારતીય રૂપિયામાં ₹1000 થી પણ વધુ ચૂકવવા પડે છે. આમ, આર્થિક દ્રષ્ટિએ પાકિસ્તાનમાં ગેસ સિલિન્ડર ભારત કરતા ઘણું મોંઘું છે. ભારત સરકારનો દાવો છે કે યોગ્ય આયોજન અને સબસિડીના માળખાને કારણે ભારતીય ગ્રાહકોને અન્ય ઘણા દેશોની સરખામણીએ ગેસ પ્રમાણમાં સસ્તા દરે મળે છે.
અછત: કિંમત કરતા પણ મોટી સમસ્યા
પાકિસ્તાનમાં ગેસની સમસ્યા માત્ર ઊંચી કિંમતો પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ 'ગેસની અછત' ત્યાં સૌથી મોટી ચેતવણી છે. ખાસ કરીને શિયાળાની ઋતુમાં પાકિસ્તાનના અનેક શહેરોમાં ગેસનો પુરવઠો કલાકો સુધી ખોરવાઈ જાય છે. ઘણી જગ્યાએ પરિવારોને રસોઈ બનાવવા માટે ગેસના દબાણ (પ્રેશર) આવવાની રાહ જોવી પડે છે, અથવા મોડી રાત્રે કે વહેલી સવારે જ્યારે પુરવઠો થોડો ઉપલબ્ધ હોય ત્યારે જ રસોઈ પતાવવી પડે છે. આ અછતને કારણે લોકોને લાકડા કે કેરોસીન જેવા વૈકલ્પિક અને અસુરક્ષિત ઇંધણનો આશરો લેવો પડે છે.
ભારતની સ્થિતિ અને વ્યવસ્થાપન
બીજી તરફ, ભારતમાં LPG સિલિન્ડરના ભાવ ક્યારેક ઘરના બજેટ પર અસર કરે છે, પરંતુ ગેસની ઉપલબ્ધતાની સ્થિતિ અત્યંત સંતોષકારક છે. 'ઉજ્જવલા યોજના' અને સશક્ત વિતરણ નેટવર્કને કારણે દેશના છેવાડાના અને દૂરના વિસ્તારોમાં પણ ગેસ સિલિન્ડર સમયસર પહોંચી રહ્યા છે.
