કેન્દ્ર સરકારની મહત્વાકાંક્ષી યોજના, પ્રધાનમંત્રી ગરીબ કલ્યાણ અન્ન યોજના, PMGKAY હેઠળ, દેશભરના કરોડો ગરીબ પરિવારોને દર મહિને મફત રાશન આપવામાં આવી રહ્યું છે. અહેવાલો સૂચવે છે કે 5 જુલાઈ 2013 ના રોજ રાષ્ટ્રીય ખાદ્ય સુરક્ષા અધિનિયમ લાગુ થયા પછી, પીડીએસ હેઠળ ઘઉં અને ચોખાના ભાવ નક્કી કરવામાં આવ્યા હતા.
આ સમય દરમિયાન, ઘઉંનો ભાવ 2 રૂપિયા પ્રતિ કિલો અને ચોખાનો ભાવ 3 રૂપિયા પ્રતિ કિલો નક્કી કરવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ મીડિયા રિપોર્ટ મુજબ, મોદી સરકાર સત્તામાં આવી ત્યારથી, આ બધાના ભાવમાં વધારો થયો નથી, 2023 થી તેમના ભાવ ઘટાડીને 0 કરવામાં આવ્યા છે. મતલબ કે ઘઉં અને ચોખા હવે બિલકુલ મફતમાં ઉપલબ્ધ છે.
કોરોના દરમિયાન શરૂ થયેલી યોજના
વર્ષ 2020માં, જ્યારે કોરોના રોગચાળાએ વિશ્વને હચમચાવી નાખ્યું, ત્યારે લોકડાઉનને કારણે મોટી સંખ્યામાં લોકો મૃત્યુ પામ્યા અને લાખો લોકોએ પોતાની નોકરી ગુમાવી. તે સમયે, પ્રધાનમંત્રી ગરીબ કલ્યાણ અન્ન યોજના શરૂ કરવામાં આવી હતી, જે હેઠળ લગભગ 80 કરોડ લોકોને દર મહિને 5 કિલો મફત અનાજ ચોખા અથવા ઘઉં આપવામાં આવતા હતા. આ રાહત દેશની સૌથી મોટી ખાદ્ય સુરક્ષા પહેલ બની.
હાલમાં કેટલા લોકોને મફત રાશન મળી રહ્યું છે?
કોરોના સંકટ સમાપ્ત થયા પછી, પ્રશ્ન ઉઠાવવામાં આવી રહ્યો હતો કે શું આ યોજના બંધ કરવામાં આવશે, પરંતુ કેન્દ્ર સરકારે તેને વધુ લંબાવવાનો નિર્ણય લીધો. સરકારનું કહેવું છે કે આ યોજના 1 જાન્યુઆરી 2024 થી એપ્રિલ 2028 સુધી અમલમાં રહેશે. સરકારનો અંદાજ છે કે આ સમયગાળા દરમિયાન લગભગ 81 કરોડ લોકોને મફત રાશન મળતું રહેશે. આ માટે કેન્દ્ર સરકારે લગભગ 11.80 લાખ કરોડ રૂપિયાનું બજેટ નક્કી કર્યું છે.
કોરોનાની સરખામણીમાં આંકડા વધ્યા કે ઘટ્યા
જો કોવિડ સમયગાળા સાથે સરખામણી કરવામાં આવે તો, તે સમયે મફત રાશન મેળવનારા લાભાર્થીઓની સંખ્યા લગભગ 80 કરોડ હતી. હાલમાં, આ સંખ્યા લગભગ 81 કરોડ છે. એટલે કે, લગભગ એક કરોડનો થોડો વધારો નોંધવામાં આવ્યો છે. એકંદરે, પરિસ્થિતિ લગભગ સમાન છે. આનો અર્થ એ છે કે સરકારે રોગચાળામાં જે સ્તરે મદદ કરવાનું શરૂ કર્યું હતું તે હજુ પણ ચાલુ છે.
કેટલું અનાજ મળે છે?
આ યોજના હેઠળ, અંત્યોદય અન્ન યોજના એટલે કે AAY પરિવારોને દર મહિને 35 કિલો મફત અનાજ આપવામાં આવે છે, જ્યારે પ્રાથમિકતા ધરાવતા પરિવારોને પ્રતિ સભ્ય પાંચ કિલો અનાજ મળે છે. વિકિપીડિયા અને ડેક્કન હેરાલ્ડના અહેવાલ મુજબ, સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, ડિસેમ્બર 2024 સુધીમાં, લગભગ 80.6 કરોડ લોકો આ સુવિધાનો લાભ લઈ રહ્યા હતા.
