દેશભરના 250 બંદરોની સુરક્ષા માટે એક અલગ કમાન્ડ સ્થાપિત કરવામાં આવશે.
ગૃહ મંત્રાલયે નવી વ્યવસ્થાને મંજૂરી આપી
કેન્દ્રીય ઔદ્યોગિક સુરક્ષા દળ તેની સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં ફેરફાર કરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. આ ફેરફાર 1 નવેમ્બરથી અમલમાં આવશે. દેશભરના 250 બંદરોની સુરક્ષા માટે મુંબઈ અને ચેન્નાઈમાં અલગ કમાન્ડ સ્થાપિત કરવામાં આવશે. વીજળી, કોલસો, સ્ટીલ, પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ માટે પણ અલગ ક્ષેત્રો સ્થાપિત કરવામાં આવશે. હાલમાં, CISF દેશના 13 મુખ્ય બંદરોનું રક્ષણ કરે છે. હાલમાં, સુરક્ષા જવાબદારીઓ ભૌગોલિક ક્ષેત્રના આધારે નક્કી કરવામાં આવે છે. ગૃહ મંત્રાલયે નવી વ્યવસ્થાને મંજૂરી આપી છે.
ક્યાં સુરક્ષા પૂરી પાડે છે CISF ?
એરપોર્ટ: માર્ચ 2026ના ડેટા અનુસાર, CISF દેશભરમાં 361 સ્થાપનાઓને સુરક્ષા પૂરી પાડે છે, જેમાં 70 એરપોર્ટનો સમાવેશ થાય છે. અન્ય અહેવાલો મુજબ આ સંખ્યા 71 છે. આ CISFની સૌથી જાણીતી જવાબદારી છે. 2000માં IC-814 હાઇજેકિંગ પછી એરપોર્ટ સુરક્ષા તેને સોંપવામાં આવી હતી. આજે, આ દળ મુસાફરો અને સામાનની તપાસથી લઈને તાજેતરમાં ખુલેલા નોઇડા ઇન્ટરનેશનલ અને નવી મુંબઈ એરપોર્ટ સુધી સમગ્ર સંકુલની સુરક્ષા સંભાળે છે.
દિલ્હી મેટ્રો: CISF એ 2007માં દિલ્હી પોલીસ પાસેથી દિલ્હી મેટ્રોની સુરક્ષા સંભાળી હતી. હવે, નેટવર્ક પર 3500થી વધુ કર્મચારીઓ તૈનાત છે. તેમને મેટલ ડિટેક્ટર, એક્સ-રે બેગેજ સ્કેનર અને ડોગ સ્ક્વોડ દ્વારા મદદ કરવામાં આવે છે.
પરમાણુ અને અવકાશ સ્થાપનો: CISF પરમાણુ ઉર્જા પ્લાન્ટ, અવકાશ સ્થાપનો અને સરહદ સુરક્ષા માટે સંવેદનશીલ પાવર પ્રોજેક્ટ્સને પણ સુરક્ષા પૂરી પાડે છે. આ એવા સ્થળો છે જ્યાં સુરક્ષા ભંગના નોંધપાત્ર પરિણામો આવી શકે છે.
બંદરો, વીજળી અને ઔદ્યોગિક એકમો: પરમાણુ અને અવકાશ સુવિધાઓ ઉપરાંત, આ દળ તેલ રિફાઇનરીઓ, સ્ટીલ પ્લાન્ટ, બંદરો, વીજળી પ્લાન્ટ અને ખાણોને પણ આવરી લે છે. તે દેશના મુખ્ય બંદરો પર પણ તૈનાત છે. માર્ચ 2026 સુધી ઉપલબ્ધ ડેટા મુખ્ય બંદરોની સંખ્યા પર બદલાય છે, તેથી કોઈપણ સુધારા માટે સત્તાવાર સ્ત્રોત સાથે તપાસ કરો.
સંસદ ભવન અને સરકારી ઇમારતો: CISF જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં સંસદ ભવન સંકુલ અને સેન્ટ્રલ જેલોનું પણ રક્ષણ કરે છે. તે સંવેદનશીલ સરકારી ઇમારતોનું પણ રક્ષણ કરે છે.
ઐતિહાસિક સ્મારકો: તાજમહેલ અને લાલ કિલ્લા જેવા વારસાગત સ્થળો પણ CISFના રક્ષણ હેઠળ છે, જે દરરોજ હજારો પ્રવાસીઓને આકર્ષે છે. ત્યાં તૈનાતીનો હેતુ ભીડ અને ધમકીઓ બંનેનું સંચાલન કરવાનો છે.
ખાનગી કંપનીઓ: CISF ફક્ત સરકારી સંસ્થાઓ સુધી મર્યાદિત નથી. 2008 માં 26/11 ના મુંબઈ હુમલા પછી, તેની સેવાઓ ખાનગી ક્ષેત્રની સંસ્થાઓ સુધી વિસ્તૃત કરવામાં આવી હતી. ઇન્ફોસિસના બેંગલુરુ કેમ્પસ અને રિલાયન્સની જામનગર રિફાઇનરી ખાનગી કંપનીઓ તરીકે સૂચિબદ્ધ છે. જો કે, આ સેવા મફત નથી; CISF સેવા ફી વસૂલ કરે છે.
ફાયર વિંગ અને VIP સુરક્ષા: CISFની ફાયર સર્વિસ તરીકે પણ એક અલગ ઓળખ છે. CISF તેની ફાયર વિંગ દ્વારા 115 સંસ્થાઓને અગ્નિ સુરક્ષા પૂરી પાડે છે. દળ પાસે એક અલગ VIP સુરક્ષા શાખા પણ છે, જે VIPsને 24 કલાક સુરક્ષા પૂરી પાડે છે.
આગળ શું બદલાશે?
દળનો કાર્યક્ષેત્ર સતત વિસ્તરી રહ્યો છે. સરકારે નવા ઔદ્યોગિક કેન્દ્રો, એરપોર્ટ અને બંદરોના વિસ્તરણના પ્રતિભાવમાં CISF ની મંજૂર સંખ્યા 2,20,000 સુધી વધારવાની મંજૂરી આપી છે. વધુમાં, 2026 સુધીમાં, દળ 10% મહિલા હિસ્સો પ્રાપ્ત કરવા માટે 2,400 મહિલા કર્મચારીઓની ભરતી કરશે. પ્રથમ વખત, એક સંપૂર્ણપણે મહિલા કમાન્ડો ટીમ બનાવવામાં આવી રહી છે.
આ પણ વાંચોઃ CJP નેતા Sourabh Das અને Ashutosh Rankaની ન્યાયિક કસ્ટડી 2 દિવસ વધારી