છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં, NEET, TET, પોલીસ ભરતી અને અન્ય ઘણી મોટી પરીક્ષાઓમાં પેપર લીકના કિસ્સાઓ નોંધાયા છે.
ક્યાંથી આવે છે માસ્ટરમાઇન્ડ ?
દેશમાં જ્યારે પણ કોઈ મોટી ભરતી કે પ્રવેશ પરીક્ષા યોજાય છે, ત્યારે લાખો યુવાનોની આશાઓ તેના પર ટકેલી હોય છે. પરંતુ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં, લગભગ દરેક મોટી પરીક્ષાનો એક ભાગ બની ગયો છે અને તે છે પેપર લીક. પછી ભલે તે NEET હોય, શિક્ષક ભરતી હોય, પોલીસ ભરતી હોય કે TET. દરેક વખતે, પેપર લીક અને તેમના માસ્ટરમાઇન્ડ પરીક્ષા કરતાં વધુ ચર્ચામાં આવે છે. સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે આ માસ્ટરમાઇન્ડ ક્યાંથી આવે છે? શું એક રાજ્ય પેપર લીકનું કેન્દ્ર બની ગયું છે?.
કયા રાજ્યના નામ આવ્યા આગળ ?
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં પેપર લીકના મોટા કિસ્સાઓને યાદ કરીએ તો, બિહાર, ઉત્તર પ્રદેશ અને રાજસ્થાન સૌથી વધુ જવાબદાર રહ્યા છે. જો કે, આનો અર્થ એ નથી કે આ રાજ્યો ફક્ત જવાબદાર છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં, આરોપીઓ અન્ય રાજ્યોના હતા, પરંતુ આ ત્રણ રાજ્યોના નેટવર્ક વારંવાર મોટા પરીક્ષા કૌભાંડોમાં તપાસ એજન્સીઓના રડાર હેઠળ આવ્યા છે. સંજીવ મુખિયા 2023 બિહાર TET પેપર લીકનો મુખ્ય આરોપી હતો. તપાસ એજન્સીઓએ 2024 NEET-UG પેપર લીક કેસમાં સંજીવ મુખિયા અને તેના નેટવર્કને મુખ્ય કડીઓ તરીકે પણ ઓળખી કાઢ્યા હતા. 2026ના મહારાષ્ટ્ર TET પેપર લીકમાં, પોલીસે સમસ્તીપુરના બિજેન્દ્ર ગુપ્તાને માસ્ટરમાઇન્ડ તરીકે ઓળખી કાઢ્યા હતા. ઘણા રાજ્યોમાં તેની સામે દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા.
ઉત્તર પ્રદેશ: બે મોટા ભરતી કૌભાંડો
2023-24 યુપી પોલીસ કોન્સ્ટેબલ ભરતી પરીક્ષા
UPPSC RO/ARO પરીક્ષા
ઉત્તર પ્રદેશમાં પણ મોટા પેપર લીક થયાના અહેવાલો મળ્યા છે. બંને કિસ્સાઓમાં, તપાસ એજન્સીઓએ પ્રયાગરાજના રહેવાસી રાજીવ નયન મિશ્રાને મુખ્ય માસ્ટરમાઇન્ડ તરીકે ઓળખાવ્યા છે. તેના પર આરોપ છે કે તેણે એક સંગઠિત ગેંગ દ્વારા પ્રશ્નપત્રો લીક કરવા અને ઉમેદવારોને વિતરણ કરવા માટે એક નેટવર્ક સ્થાપ્યું હતું.
રાજસ્થાન: ભરતી પરીક્ષાઓનું એક મોટું નેટવર્ક
રાજસ્થાન લાંબા સમયથી ભરતી પરીક્ષાઓમાં પેપર લીકની ઘટનાઓ માટે સમાચારમાં છે.
જબરા રામ જાટને 2022 ના ફોરેસ્ટ ગાર્ડ ભરતી પરીક્ષા પેપર લીક કેસમાં મુખ્ય માસ્ટરમાઇન્ડ માનવામાં આવતો હતો.
REET, બીજા ધોરણના શિક્ષક ભરતી અને SI ભરતી જેવા કેસોમાં પણ ઘણી મોટી ગેંગનો પર્દાફાશ થયો છે.
અન્ય રાજ્યોના આરોપીઓ પણ સક્રિય
પેપર લીકમાં ફક્ત બિહાર, ઉત્તર પ્રદેશ અને રાજસ્થાનના લોકો જ સામેલ હતા. હિમાચલ પ્રદેશના રહેવાસી રાકેશ કુમારનું નામ 2018 ના CBSE ધોરણ 10 ના પેપર લીક કેસમાં સામે આવ્યું હતું. 2023ની ઓડિશા સ્ટાફ સિલેક્શન કમિશન જુનિયર એન્જિનિયર પરીક્ષામાં વિશાલ કુમાર ચૌરસિયા મુખ્ય આરોપી બન્યા. આ કિસ્સાઓ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે પેપર લીક કોઈ એક રાજ્ય પૂરતું મર્યાદિત નથી. છેલ્લા 10-12 વર્ષોમાં, લગભગ દર વર્ષે કોઈને કોઈ પરીક્ષામાં પેપર લીક થયા છે.
સરકારી ભરતી પરીક્ષાઓ સૌથી વધુ પ્રભાવિત
છેલ્લા 25 વર્ષોમાં, દેશભરમાં 100થી વધુ મોટા પેપર લીક અને પરીક્ષામાં ગેરરીતિઓ નોંધાઈ છે. જેનાથી 5 કરોડથી વધુ ઉમેદવારો પ્રભાવિત થયા છે. 2029થી આવા કિસ્સાઓ વધ્યા છે, જેમાં સરકારી ભરતી પરીક્ષાઓ સૌથી વધુ પ્રભાવિત થઈ છે. બીજા અહેવાલ મુજબ, ઉત્તર પ્રદેશ, રાજસ્થાન, મધ્ય પ્રદેશ, તેલંગાણા અને ગુજરાત એવા રાજ્યોમાં સામેલ છે જ્યાં ભરતી પરીક્ષાઓમાં મોટા પાયે પેપર લીક અથવા પરીક્ષા કૌભાંડો નોંધાયા છે. આ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે આ સમસ્યા કોઈ એક રાજ્ય પૂરતી મર્યાદિત નથી.
પરીક્ષા પ્રણાલીમાં મોટા ફેરફારો
મહારાષ્ટ્ર TET પેપર લીક કેસ બાદ, રાજ્ય સરકારે પરીક્ષા પ્રણાલીમાં મોટા ફેરફારો કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. 2027 થી, મહારાષ્ટ્ર TET પરીક્ષા સંપૂર્ણપણે ઓનલાઈન લેવામાં આવશે. સરકાર માને છે કે આનાથી પેપર લીક પર કાબુ મળશે, પરીક્ષા પ્રક્રિયા વધુ સુરક્ષિત અને પારદર્શક બનશે અને પ્રશ્નપત્રોની ગુપ્તતા સુનિશ્ચિત થશે. વધુમાં, કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારોએ પેપર લીકને કાબુમાં લેવા અને ગુનેગારો સામે કડક કાર્યવાહી સુનિશ્ચિત કરવા માટે ઘણા મહત્વપૂર્ણ પગલાં લીધાં છે. કેન્દ્ર સરકારે પેપર લીક વિરોધી કાયદો ઘડ્યો છે, જ્યારે રાજ્યો કડક કાર્યવાહી કરી રહ્યા છે, જેમાં ખાસ તપાસ ટીમોની રચના, શંકાસ્પદ પરીક્ષાઓ રદ કરવી, મુખ્ય નેટવર્ક પર દરોડા પાડવા અને આરોપીઓની ધરપકડનો સમાવેશ થાય છે..
આ પણ વાંચોઃ કોર્પોરેટ લાઇફસ્ટાઇલ અને ઇનફર્ટિલિટી, શું નોકરીના લીધે વધી રહ્યું છે વંધ્યત્વ?
