તાજેતરમાં, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના ચંદ્ર પરના દાવાએ તે અમેરિકાનો હોવાનો દાવો કરીને આ ચર્ચાને વધુ વેગ આપ્યો છે. ભારત અને પાકિસ્તાન પણ વિવિધ કેમ્પમાં છે.
ટ્રમ્પની ખુલ્લેઆમ જાહેરાત
ચંદ્ર હવે એક નવું યુદ્ધભૂમિ છે. ત્રણ દિવસ પહેલા, ટ્રમ્પે ખુલ્લેઆમ આ જાહેરાત કરી હતી. યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ટ્રુથઆઉટ પર ચંદ્રની તસવીર સાથે પોસ્ટ કરી હતી, જેમાં જણાવ્યું હતું કે ચંદ્ર અમેરિકાનો છે. વાસ્તવમાં, એક સમયે અવકાશ સંશોધનનું કેન્દ્ર ગણાતું ચંદ્ર પર નિયંત્રણ માટે યુદ્ધ ચાલી રહ્યું છે. એક તરફ અમેરિકા છે, અને બીજી તરફ ચીન અને રશિયા છે.
પાકિસ્તાને ચીનનો સાથ આપવાનું પસંદ કર્યું
આ સ્પર્ધાએ દુનિયાને વિભાજીત કરી દીધી છે. અમેરિકા પહેલાથી જ આર્ટેમિસ કરાર હેઠળ 71 દેશો સાથે જોડાઈ ચૂક્યું છે, જ્યારે ચીન જોઈન્ટ ઈન્ટરનેશનલ લુનર રિસર્ચ સ્ટેશનના નામ હેઠળ 13 દેશો સાથે જોડાયું છે. ખાસ વાત એ છે કે આ યુદ્ધમાં ભારત અમેરિકા સાથે છે, જ્યારે પાકિસ્તાને ચીનનો સાથ આપવાનું પસંદ કર્યું છે. અમેરિકા અને ચીન ચંદ્ર પર બેઝ બનાવવાની રેસમાં છે. બંને દેશો ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ પર કાયમી બેઝ સ્થાપિત કરવાનો પ્રયાસ કરવા માટે મોટા મિશન શરૂ કરી રહ્યા છે. આ માટે, અમેરિકાએ આર્ટેમિસ પ્રોગ્રામ શરૂ કર્યો. આ એક NASA પ્રોગ્રામ છે જેનો ઉદ્દેશ્ય માત્ર માનવીઓને ચંદ્ર પર મોકલવાનો જ નથી પરંતુ ત્યાં કાયમી હાજરી સ્થાપિત કરવાનો પણ છે.
આર્ટેમિસ કરાર
અમેરિકાએ આ મિશનમાં ઘણા દેશોને સામેલ કર્યા છે. આ કરારને આર્ટેમિસ કરાર કહેવામાં આવે છે. આ કરાર હેઠળ પાંચ મિશન હાથ ધરવામાં આવશે. આમાંથી બે પહેલાથી જ પૂર્ણ થઈ ચૂક્યા છે. ત્રીજું મિશન આવતા વર્ષે થશે, અને ચોથું મિશન 2028 માં માનવોને ચંદ્ર પર મોકલશે. નિયમિત મિશન અનુસરશે. અમેરિકા આ હેતુ માટે ચંદ્રની ભ્રમણકક્ષામાં એક નાનું સ્પેસ સ્ટેશન પણ બનાવશે. દરમિયાન, ILRS ચીન અને રશિયા વચ્ચેનું મૂન બેઝ મિશન છે. તે 2021 માં શરૂ થયું. 2026 થી 2030 સુધી, માનવોને ત્યાં મોકલવામાં આવશે અને તકનીકી પરીક્ષણ કરવામાં આવશે. આ પછી, ચંદ્ર પરનો આધાર બનાવવામાં આવશે.
અમેરિકામાં કોણ જોડાયું ?
અત્યાર સુધીમાં 71 દેશો અમેરિકામાં જોડાયા છે. આમાં ભારત, જાપાન, કેનેડા, ઓસ્ટ્રેલિયા, બ્રિટન, ફ્રાન્સ, ઇટાલી, જર્મની, દક્ષિણ કોરિયા, સાઉદી અરેબિયા, યુએઈ, ન્યુઝીલેન્ડ અને ઘણા યુરોપિયન, એશિયન અને લેટિન અમેરિકન દેશોનો સમાવેશ થાય છે. 2023 માં જ્યારે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અમેરિકાની મુલાકાતે આવ્યા ત્યારે ભારત આ જૂથમાં જોડાયું હતું. નોંધપાત્ર વાત એ છે કે, ભારત આ જૂથમાં અમેરિકા પછી બીજા ક્રમની સૌથી મોટી અવકાશ શક્તિ છે.
ભારતને કેવી રીતે ફાયદો ?
ભારત અવકાશ સંશોધનમાં વૈશ્વિક સ્તરે અમેરિકા, રશિયા અને ચીન પછી ચોથા ક્રમે છે. ભારતના ચંદ્રયાન-4 અને ચંદ્રયાન-5 પણ પાઇપલાઇનમાં છે. વધુમાં, ગગનયાન, મંગળ મિશન અને શુક્ર મિશન સહિત અનેક મિશન માટે તૈયારીઓ ચાલી રહી છે. પરિણામે, ISRO આ મિશન માટે સમર્થન મેળવી શકે છે. વધુમાં, તે ભવિષ્યના માનવ અવકાશ મિશનમાં ભાગ લેવાની તકો પણ આપી શકે છે.
આ પણ વાંચોઃ શી જિનપિંગના સ્વાગત માટે રેડ કાર્પેટ સાફ કરતા જોવા મળ્યા અમેરિકી સૈનિકો