આંખો બંધ કરીને પણ, આપણે ક્યારેક લાલ, વાદળી અથવા પીળા ફોલ્લીઓ, ચમકતી લાઇટો અથવા આપણી પોપચા પાછળ તરતા વિચિત્ર આકારો જોઈએ છીએ.
લાલ પ્રકાશ, પોપચામાંથી ફિલ્ટર
વૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિકોણથી, આ જાદુ નથી, પરંતુ રેટિના, આપણી પોપચા દ્વારા પ્રકાશ ફિલ્ટર થવાથી અને દ્રશ્ય કોર્ટેક્સ વચ્ચે એક રસપ્રદ રમત છે. આપણે સામાન્ય રીતે વિચારીએ છીએ કે જ્યારે આપણે આપણી આંખો બંધ કરીએ છીએ ત્યારે પ્રકાશ સંપૂર્ણપણે અવરોધિત થાય છે, પરંતુ આપણી પોપચા ઉત્તમ ફિલ્ટર તરીકે કાર્ય કરે છે. જ્યારે તમે તેજસ્વી સૂર્યપ્રકાશમાં તમારી આંખો બંધ કરો છો, ત્યારે પણ થોડી માત્રામાં પ્રકાશ, ખાસ કરીને લાલ પ્રકાશ, પોપચામાંથી ફિલ્ટર થાય છે.
વૈજ્ઞાનિકોએ શોધી કાઢ્યું
2024માં પ્રકાશિત થયેલા એક અભ્યાસ મુજબ, fMRI ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરતા વૈજ્ઞાનિકોએ શોધી કાઢ્યું છે કે બંધ પોપચા સાથે પણ, આપણા મગજની દ્રશ્ય પ્રણાલી પ્રકાશમાં થતા નાના ફેરફારોને સમજવાની ક્ષમતા જાળવી રાખે છે. બાહ્ય પ્રકાશ વિના પણ, જ્યારે આપણે આંખો બંધ કરીએ છીએ ત્યારે દેખાતા ચમકતા બિંદુઓ, તારાઓ અથવા રંગીન ફોલ્લીઓને તબીબી રીતે ફોસ્ફેન્સ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. એક અહેવાલ સૂચવે છે કે ફોસ્ફેન્સ એ દ્રશ્ય સંવેદનાઓ છે જેમાં વ્યક્તિ પ્રકાશ અથવા આકાર જુએ છે, ભલે કોઈ બાહ્ય પ્રકાશ સ્ત્રોત ન હોય.
કુદરતી રીતે વિદ્યુત સંકેતો
આંખના પાછળના ભાગમાં સ્થિત રેટિનાના કોષો કુદરતી રીતે વિદ્યુત સંકેતો ઉત્પન્ન કરે છે જેને આપણું મગજ બાહ્ય પ્રકાશ વિના પણ પ્રકાશ અથવા રંગ તરીકે અર્થઘટન કરે છે. મગજનો જે ભાગ આપણી આંખોમાંથી સંકેતો પર પ્રક્રિયા કરે છે તેને દ્રશ્ય કોર્ટેક્સ કહેવામાં આવે છે, જે આપણી આંખો બંધ હોવા છતાં પણ સંપૂર્ણપણે સક્રિય રહે છે. 2017 ના એક અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે જ્યારે આપણને બહારની દુનિયામાંથી કોઈ દ્રશ્ય માહિતી પ્રાપ્ત થતી નથી, ત્યારે પણ આપણા મગજના ચેતાકોષો કાર્ય કરવાનું ચાલુ રાખે છે.
આ પણ વાંચોઃ ભારતમાં દર 4માંથી 1 હત્યા મહિલાની, 25 વર્ષમાં પુરુષો સામેની હિંસા 30% ઘટી, પરંતુ મહિલાઓ ઘરમાં પણ અસુરક્ષિત!